home | Inloggen
Aantal schrijvers: 588 | Aantal boeken:

16526

 

 

De Coster, Charles

Maakt deel uit van:

CHARLES DE COSTER

München, 20 augustus 1827 – Elsene, 7 mei 1879

De coster charles 0

Wordt – samen met Camille Lemonnier- beschouwd als de grondlegger van de Franstalige ‘Vlaamse’ school in de Belgische literatuur.

Schrijver van : ‘La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs.’

 

BIOGRAFIE

 20 augustus 1827: Charles, Theodore, Henry De Coster wordt geboren te München, waar zijn vader , Augustijn Jozef De Coster, uit Ieper afkomstig, hofmeester is van de apostolische nuntius bij het Beierse hof. Zijn moeder, Anna Maria Catreul, geboren te Hoei, is er linnenvrouw.

  • Het gezin keert naar Brussel terug. Vader sterft.
  • Na zijn middelbare studies aan de ‘collège Saint Michel’ wordt De Coster gedurende 6 jaar bediende bij de ‘Société Générale’. Het bediendeleven bevalt hem helemaal niet. In de Bank voelt hij zich als een vreemdeling te midden van die bureaucraten.

1847: Sticht met enkele vrienden de literaire kring ‘La Société des Joyeux’ waar hij zijn eerste pennenvruchten voorstelt.

1850 -1855: Eind 1850 neemt hij ontslag bij de bank en gaat rechten studeren aan de Université libre de Bruxelles (ULB), waar hij zich aansluit bij de democratische en anti-klerikale opvattingen. Een erg briljant student is hij niet.  Vijf jaar later verlaat hij de universiteit als kandidaat in de letteren.

  • Tijdens zijn studententijd wordt De Coster lid van de literaire kring Lothoclo en staat hij sterk onder invloed van Alfons Willems, medestichter van ‘het Nederduits Taalminnend Studentengenootschap Schild en Vriend’,  het latere  ‘Geen Taal, Geen Vrijheid’.
  • Hij werkt tijdens zijn studententijd ook als journalist en als letterkundige en publiceerde zijn werk o.a. in ‘La Revue Nouvelle’ (1851-1852), het tijdschrift van de kring Lothoclo, in het in 1854 opgerichte ‘La Revue Trimestrielle’ .

1851-1858: Wordt verliefd op een jonge vrouw ‘Elise’ die 5 jaar jonger is dan hij en die zijn romantische bevlogenheden en literaire ambities niet erg verstaat. Zij begrijpt echter maar al te goed dat haar ouders nooit zullen toestaan dat zij met deze dromer zonder status in het huwelijk treedt. Uiteindelijk breekt na zeven jaar hoop, ontgoocheling, twisten en verzoening, de relatie definitief af.

  • In 1894 zal Ch. Potvin deze aangrijpende liefdesgeschiedenis aan de literatuur prijsgeven met zijn keuze uit ‘Lettres à Elisa’ (in 1928 verscheen een vertaling Brieven aan Elisa door Maurice Roelants)

1856 : HET SCHARNIERJAAR

1856: Sticht samen met o a zijn vriend Félicien Rops,  het Brusselse satirisch liberaal (en anti-klerikaal) tijdschrift Uylenspiegel. Journal des ébats artistiques et littéraires. (1859-1964). Het blad is vpprstander van  het realisme in de kunst en in de literatuur.

  • De Coster zal vanaf het derde nummer hier enkele van zijn verhalen publiceren die later zullen worden gebundeld in Légendes flamandes (1858) en Contes brabançons.(1861)
  • Eveneens in de Ulenspiegel van 27 juli, 3 et 10 augustus 1856 verscheen de geschiedenis Frères de la Bonne Trogne, – dat hij in hetzelfde jaar in brochurevorm uitgeeft.

1858: Was vrijmetselaar, en lid van de loge Les Vrais Amis de l’Union et du Progrès Réunis van de  Groot Oosten van België, waar hij werd geïnitieerd  op 7 januari 1858.

1858: Een eerste publicatie ‘Légendes flamandes’, waarin hij 4 verhalen bundelde uitsluitend gesteund op Vlaams materiaal en gesteld in een zeer persoonlijk “vieux français”, waarvan hij terecht meende het primeurschap voor België te mogen opeisen.

21 oktober 1860-11 augustus 1861: Korte tijd actief als politiek journalist. Onder het pseudoniem van Karel, schrijft hij een zestigtal artikels over het imperialisme van Napoleon III, de eenmaking van Italië, het klerikalisme of de arbeidsproblematiek. L’aventure blanquiste de Charles De Coster – Académie ..

1860-1864: Werd op het Rijksarchief tewerkgesteld (au service de la Commission royale chargée de la publication des anciennes lois et ordonnances de Belgique). Deze betrekking liet hem toe om oude teksten, vergeten kronieken, heksenprocessen, allerhande historische geschriften te lezen, materiaal dat zijn weg zal vinden naar zijn bekendste werk ‘La légende d’Ulenspiegel’.

1864: Neemt ontslag bij het Rijksarchief. Hij wil de handen vrij hebben om zijn boek ‘La légende d’Ulenspiegel’ klaar te krijgen voor de vijfjaarlijkse literatuurprijs 1863-1867.

1864-1867: De Coster denkt aan een luxe editie van 500 pagina’s, groot formaat met 40 grote etsen van Félicien Rops en gravures in de tekst. Maar de uitgever maakt voorbehoud en Rops is niet klaar. Ook in 1867 is hij dat niet.

Het boek verschijnt uiteindelijk onder de titel La Légende d’Ulenspiegel.  Enkele exemplaren – bestemd voor de leden van de jury – hebben als datum 1867, de andere exemplaren vermelden 1868.

1868: Publicatie van een middelmatige novelle Les Bohémiens.

1869: Alle illustraties zijn eindelijk klaar en de uitgever brengt een ‘tweede uitgave’ op de markt , zelfde tekst, zelfde druk maar met een voorwoord – ondertekend met Bubulus Bubb – en ditmaal geïllustreerd met 32 etsen en een nieuwe titel: ‘La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs.’

  • Vermoedelijk ontdekte hij de Uilenspiegellegende in een oud Vlaams blauwboek, bij Van Paemel uitgegeven rond 1848 te Gent, Het   aerdige leven van Thyl Ulenspiegel.
  • De lompe grappenmaker uit de oorspronkelijke Duitse legende , wordt onder De Coster’s pen, tot de ziel van het Vlaamse verzet tegen de Spaanse verdrukking in de 16de eeuw.
  • Met dit werk kreeg de historische roman een dimensie die het tot dan toe nog niet had meegekregen. Tyl overschrijdt de regionale en nationale beperkingen om het symbool te worden van het verzet tegen onderdrukking en intolerantie.
  • De ‘Légende …’  is tevens een taalconstructie met de allures van een kathedraal (Camille Huysmans). Het gebruik van archaïsmen, het verwerken van talrijke flandricismen, het inlassen van Vlaamse patroniemen, toponiemen en zegswijzen, dat ging veel verder dan alleen maar zoeken naar ‘couleur locale’.
  • Het virulente antiklerikalisme is er deels voor verantwoordelijk dat de ‘légende’ miskend werd.
  • De Coster vertolkt een standpunt dat al herhaaldelijk door anderen voor hem was  verkondigd: er kan alleen aan de behoefte aan een nationale symboliek in de Frans-Belgische letterkunde worden voldaan door uit het Germaans mythisch erfgoed te putten en dat dient in België voornamelijk in de Vlaamse culturele traditie gezocht te worden.
  • Die opvatting wordt door Camille Lemonnier, Emile Verhaeren, Georges RodenbachMaurice Maeterlinck, Max Elskamp, Michel de Ghelderode en Jacques Brel overgenomen en uitgebouwd tot een goed identificeerbare code die uitmondde in een vast raster van thema’s en motieven.
  • Welbeschouwd komt De Costers Légende d’Ulenspiegel te vroeg. Het Franse literaire systeem heeft op dat moment nog niet de mutatie ondergaan die De Coster al op eigen houtje, voor zichzelf had doorgevoerd. Zijn motivatie is trouwens ook verschillend van die van zijn Franse collega’s. Hij wil een taal die haar herkomst niet zou verloochenen en die de draagster kan zijn van de symboliek van een in het Frans geschreven Vlaams epos dat de Belgische identiteit moest helpen versterken. (Christian Berg, De Frans-Belgische literatuur en haar ‘Vlaamse school’ (1830-1880) p. 127).

Onmiddellijk succes is er niet. Het geld is op. Zijn moeder, die hem de hele tijd financieel steunde, overlijdt.

Tevergeefs solliciteert De Coster in de jaren 1868 en 1869 naar de betrekking van bibliothecaris van de Gentse Universiteit.

1870: Wordt leraar algemene geschiedenis en Franse letterkunde aan de pas opgerichte Krijgsschool en studiebegeleider aan de Koninklijke Militaire School. Daar is hij repetitor geweest van Georges Eekhoud

1872 : Uitgave van Le Voyage de noces.

  • In 1870, komt reeds kwam de lang verwachte roman « Le Voyage de noces », uit. Het titelblad van de 1870-uitgave – enkel bestemd voor illustratoren en vrienden – kondigt 7 etsen aan. Uiteindelijk wordt dit project opgegeven en wordt het boek in 1872 zonder etsen op de markt gebracht.

1873 – 1878 : Samenwerking met het Parijse blad Le Tour du Monde.

  • Reeds is 1855 en 1856, bezoekt De Coster samen met zijn vriend Dillens Nederland. In 1873 keert hij terug naar Zeeland en publiceert er zijn reisverslag in 1874 (volume 28). In 1877 keert hij terug naar Nederland, bezoekt er Amsterdam en Holland. Le Tour du Monde drukt ook dit reisverslag af in 1878 (vol. 36). In 1880 zullen ook de nota’s die De Coster tijdens zijn leven niet meer heeft kunnen persklaar maken eveneens door Le Tour du Monde gepubliceerd worden (vol. 40).

1878: In samenwerking met de luitenant Eduard Meurant schrijft hij een kleine roman, die na zijn dood in 1879 zal gepubliceerd worden : Le Mariage de Toulet

7 mei 1879: Charles De Coster overlijdt te Elsene.

Epiloog

  •  Hij werd begraven op het kerkhof van Elsene.
  • Bij zijn vroegtijdige dood in 1879 was hij straatarm en zo goed als vergeten. Het zou nog meer dan dertig jaar duren vooraleer men hem als de grondlegger van de Frans-Belgische literatuur zou erkennen.
  • Op  22 Juli 1894 werd door het gemeentebestuur van Elsene een eenvoudig doch treffend gedenkteken van de beeldhouwer Samuel ter nagedachtenis van De Coster ingehuldigd.

Nog een woordje over De Coster en het theater

Van 1850 tot 1878, zijn hele leven lang voelde De Coster zich tot het theater aangetrokken.  Met tussenpozen probeerde hij sentimentele komedies te schrijven in verzen of proza. In 1863 werd zijn stuk  Jeanne  gepubliceerd in de krant  L’Echo du Parlement.  Altijd heeft hij ervan gedroomd dat zijn historisch drama Crescentius, (1853)   nadien het sentimentele drama Stéphanie (1878), zou opgevoerd worden.

  • Stéphanie werd uiteindelijk uitgegeven in 1927 met een voorwoord van Camille Huysmans
  • Jeanne  werd heruitgegeven in 1941

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • Christian Berg, De Frans-Belgische literatuur en haar ‘Vlaamse school   (1830-1880). In: Hoofdstukken uit de geschiedenis van de Vlaamse letterkunde in de 19de eeuw, deel 2, p.105-108. KANTL 2001.

 

SMAAKMAKER

In meimaand, als de hagedoorn in bloei stond, werd te Hamme, in Vlaanderenland, Uilenspiegel, zoon van Klaas, geboren.
Terwijl Kathelijne, de vroedvrouw, hem in warme doeken bakerde, bezag ze zijn hoofd en riep blijde uit: ‘Hij is met den helm geboren !’
Maar weldra begon ze te jammeren; wees met de vinger een zwart stipje op de schouder van de boorling tonend: ‘Laas!’ schreide zij, ‘dat is het zwarte merk van de vinger des duivels!’
‘Heer Satan is vroeg opgestaan,’ antwoordde Klaas, ‘dat hij alreeds de tijd vond om mijn zoon te tekenen ?’
‘Satan sliep nog niet,’ zei Kathelijne, ‘want luister, nu eerst kraait Kanteklaar de hennen wakker.’ En zij gaf het kind aan Klaas en ging naar buiten.
De dageraad verdreef nu het nachtelijk duister, de zwaluwen vlogen kwetterend rakelings over de weide, en de zon kleurde vuurrood de kimme. Klaas deed het venster open en sprak tot Uilenspiegel: ‘Kind met de helm, zie, daar is moeder de Zon, die Vlaanderenland komt groeten. Bezie haar als uw kijkers zullen open zijn; verkeert gij later ooit in twijfel, weet gij niet wat doen om goed te doen, ga dan om raad bij de Zonne; zij is warm en helder: wees zo goed als zij warm, zo eerlijk als zij helder is.’
‘Klaas, mijn man, zei Soetkin, ‘ge spreekt tot een dove; kom en drink, mijn jongen.’ En de moeder stak de boorling haar schone, blanke borsten toe.

Begin van ‘De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemruchte daden van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderenland en elders.  Vertaling R. Delbecq.

BIBLIOGRAFIE

Woordje vooraf

  • Na het chronologisch overzicht van het oeuvre van Charles De Coster vindt u tevens een  overzicht van de Nederlandstalige vertalingen van ‘La légende et les aventures héroïques...'(1868),  Légendes Flamandes. (1858) en diverse andere boeken van De Coster.  Er wordt echter geen volledigheid geclaimd.

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience  – Antwerpen
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique -Bruxelles.
  • Bibliographie des Ecrivains Français de Belgique 1881-1950 , établi par Jean-Marie Culot, Palais des Académies. 1958 pp.235-240.
  • ‘Charles de Coster Bibliographie – 1827-1927’  in: In: Vlaamsche Arbeid. Jaargang 22 [17], 1927.

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de   foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1856 Les Frères de la Bonne Trogne (Brabantse legende).

1858: Opgenomen in de bundel Légendes flamandes
Latere afzonderlijke uitgaven:
1946 : Uitgave bij La Phalange te Brussel.
1951 : Uitgave bij Editions Saturne, Brussel Ill. door Annette Krane (losbladig)

Bruxelles: F. Parent -16p.

Afmetingen : 24.50 x 16.
1858 Légendes flamandes. (verhalen)

Illustrées de douze eaux-fortes par Adolf Dillens, Charles De Groux, Félicien Rops, François Roffiaen, Edmond de Schampheleer, Jules Van Imschoot, Otto von Thoren ; et précédées d’une préface par Emile Deschanel
Een paar herdrukken:
1861: 2de uitgave. Légendes flamandes. [Préf. par E. Deschanel. 2e éd.]. Bruxelles, Ve Parent & fils; Paris, M. Lévy frères; Leipzig, Mucquardt. 1861. 238 p. [22 × 14]. = Coll. de romans nouveaux. Bruxelles et Paris. (orné de 11 aquarelles et de dessins non signés)
1894: 3de uitgave. Légendes flamandes, précédées d’une préface par E. Deschanel. [3e éd.]. Bruxelles, P. Lacomblez. 1894. X + 230 p. [18,5 × 12]
1926: Office de Publicité, Met 4 afbeeldingen in kleur en 8 in zwart-wit, en meerdere lettrines door Edmond van Offel. Met een voorwoord van Émile Deschanel. Gedrukt in een oplage van 100+400 exemplaren.
1926: Bruxelles, M. Lamertin. [1926]. VIII + 206 pp.  [19 × 13] Texte intégral de l’éd. Lacomblez (1894). Précédées d’une préf. par E. Deschanel. [Couv. de P. de Greef].
1931: Aux dépens de l’Union liégeoise du livre et de l’estampe. (Un des plus beaux illustrés de l’avant-guerre. Cette édition illustrée de 23 eaux-fortes de Luc Lafnet a été tirée à 86 ex. num. sur hollande).
Paris: Michel Lévy frères / Bruxelles : Méline, Cans et Comp. –[IV] + 251p.

Afmetingen : 19.50 x 12.50
Bevat : Préface (p. 5-8); Les Frères de la Bonne Trogne (pp 9-48) ; Blanche, Claire et Candide (pp 49-64); Le Sire Halewyn (pp 65-142) ; Smetse Smee (pp 143-251).

 

1861 Contes brabançons. (verhalen)

Edition originale illustrée h. t. de 8 compositions de Charles de Groux, Edmond de Schampheleer, J. Duwée, Félicien Rops [2], C. Van Camp et Otto von Thoren [2], gravées sur bois par William Brown.
1918: Nederlandse vertaling door Johan De Maegt. Titel: Braf, de profeet . Een verhaal van ontrouw en minne en andere Brabantsche vertelsels. Uitgever: J.M. Meulenhoff , Amsterdam.
Paris: Michel-Lévy frères. / Bruxelles : Office de Publicité / Leipzig: August Schnée   . -229p.

Afmetingen : 21.50 x 14 (ingenaaid – zachte kaft)
Bevat : Braf le Prophète (pp 5-88); Humble supplique à la Comète  (pp 89-100); Christus (pp 101-136); Les Fantômes (pp 137-150); Les Masques (pp 151-178); Ser Huygs (pp 181-218); Les deux Duchesses (pp 220-228)
1866 Les Bohémiens. (verhaal) Bruxelles : Vve Parent & Fils. -24p.

Afmetingen : 12.50 x 13
1867 La légende d’Ulenspiegel.

Ouvrage illustré de seize eaux-fortes inédites de MM. [L.] Artan, [P.J.] Claeys, [Ch.] Degroux [= De Groux], Adolf Dillens, Joseph Duwée, Félicien Rops, [H.] Schaefels, [E. de] Schampheleer, [E.] Smits et Camille Van Camp..
Voorplat:  A. Hubert, met de titel: La légende et les aventures d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak.

Bruxelles: A. Lacroix, Verboeckhoven & Cie.  Même maison à Paris, à Leipzig & à Livourne   -[IV] + 480p.

Afmetingen : 30 x 22.50
1869 La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs.

Tweede uitgave
Geïllustreerd met 32 etsen over de hele bladzijde van Vlaamse en Franse kunstenaars zoals L. Artan, L. Becker, G. Biot, H. Boulenger, P.J. Clays, A. Danse, Ch. De Groux, Adolf Dillens, J. Duwée, Th. Fournois, Alfred Hubert, L. Jaugey, Paul Lauters, Félicien Rops, H. Schaefels, E. Smits, E. de Schampheleer, Camille Van Camp, Guillaume Van der Hecht et P. Van der Vin.
De etsen zijn gedrukt door J. Bouwens.
Bevat het beroemde voorwoord van De Uil getekend Bubulus Bubb [I-IV]

Paris : Librairie internationale /   Bruxelles ; Leipzig ; Livourne : A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie   -[IV] + VIII + 480p.

Afmetingen: 28.50 x 21.50
Op de omslag: De Leeuw van Vlaanderen en het tiende lied door A. Hubert. – Voorplat eveneens door A. Hubert (Zie uitgave. 1867)

1893: La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. [3e éd.]. Bruxelles, P. Lacomblez. 1893. VIII + 440 pp. 8o [23 × 15]

1914: La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. Ill. de A. Lynen. Préf. inédite de E. Verhaeren.[Préf. de C. Lemonnier]. Bruxelles, H. Lamertin [&] P. Lacomblez. 1914 [=1913]. XXII + 413 pp. 4o. [32,5 × 24].

1922: La légende ei les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. Bois originaux par J. de Bruycker. I-II. Anvers, Les Ed. du Dauphin; Bruxelles, R. Sand; Paris, G. Crès & Cie. 1922. 2 vol. [19,5 × 14]. I. XXX + 334 p. – II. 368 p.
= Les maîtres beiges

1924: La légende d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak. Avant-propos de P. Lacomblez. Ill. hors texte de M. Langaskens. Ed. spéciale à l’usage de la jeunesse. Bruxelles, Office de publicité. 1924. [IV]+VIII + 210 pp. 8o. [25 × 16]

1926: La légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. Texte intégral de l’éd. P. Lacomblez [avec la préf. de C. Lemonnier]. Bruxelles, M. Lamertin. 1926. XVIII + 414 pp. 8o. [22 × 16,5].
– Couv. de P. de Greef.

1964: Monumentale en bibliofiele uitgave door Paul Klein te Damme van La légende, les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs. Voorwoord Joseph Hanse ; maquette en illustraties Paul G. Klein.

  • De oplage van deze editie bedraagt 115 exemplaren: 100 exemplaren voorbehouden voor de Staat (1-100), gedateerd en gesigneerd door de kunstenaar, en 15 exemplaren voor (A-O) bestemd voor de kunstenaar en voor bepaalde huldeblijken.
  • Deze monumentale editie van De legende van Uilenspiegel van Charles De Coster werd ingeleid door Joseph Hanse, lid van de Academie, en gerealiseerd door schilder Paul Klein, graveur en kunstenaar van het boek, in zijn werkplaats te Damme. De 30 platen werden door de kunstenaar en door de Gezellen van de Prentkunst te Damme uitgevoerd en met de hand gekleurd. De versierde initialen zijn in hout gesneden en opgewerkt met het penseel. De titelbladzijden zijn getekend en gegraveerd.
  • Het handzetwerk werd toevertrouwd aan Vercruysse, meesterdrukkers te Brugge, die ook het drukwerk verzorgden. Meesterbinder Lucien Vandendriessche te Brugge nam de uitvoering van de band op zich.
1872 Le voyage de noce. Histoire d’amour & de guerre.

1916 : Vertaald in het Duits als  Die Hochzeitsreise. Ein Buch von Krieg und Liebe. Aus dem Französischen zum ersten Male übertragen von A. Wesselski. Leipzig, Insel-Verlag. [1916]. 216 blz. 8o. [18,5 × 11,5].
= Bibl. der Romane, 40.
1917: Die Hochzeitsreise. [Ubertragung und Nachw. von A. Ritter]. Mit Zeichnungen von A. Grünenberg. [Berlin], W. Borngräber. [1917]. 224 blz. 8o. [19 × 14].

Paris: Librairie internationale / Bruxelles ; Leipzig ; Livourne : A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie. -418p

Afmetingen : 18.50 x 12
1878 Le mariage de Toulet. (roman)

Samen met Eduard Meurant
1920 : Duitse vertaling door Friedrich van Oppeln-Bronikowski (samen met Le voyage de noce)
Bruxelles : P. Weissenbruch. -140p.

Afmetingen: 13.50 x 9

  POSTUUM

1894 Charles De Coster. Sa Biographie. (par Ch. Potvin) & Lettres a Elise.   Ed. Ch. Potvin

1928: Nederlandse vertaling door Maurice Roelants
Titel: Brieven aan Elisa. Uitgever: Amsterdam : H. J. W. Becht. -215p. (Met een voorrede van oud-minister Camille Huysmans).
Roelants 18
Bruxelles: P. Weissenbruch. -[IV] + 226 p.

Afmetingen : 25 x 16
De biografische aantekeningen van Ch. Potvin verschenen eerder in de Revue de Belgique (2me Sie. VIII. 1893, pp 149-174; 209-237; 394-414). In bijlage bevat het werk ook een vertaling van de legende van Sire Halewyn door CH. E Coster naar de tekst gepubliceerd door J.F. Willems in”Oude Vlaamsche liederen” (Gent, 1948) en een bespreking van de tekst van ‘Légende d’Ulenspiegel’ naar een manuscript van Ch. De Coster eerder verschenen in de Revue de Belgique, 2e reeks VII, 1893, pp 393-407)
1903
[=1904]
Sire Halewijn. (novelle – bibliofiele uitgave)

Publication de la Société des aquafortistes belges.
Les eaux-fortes sont signées P. Abatucci, A. Donnay, F. Gaillard, G. Gaudy, F. Khnoppf, C. Michel, V. Mignot, A. Rassenfosse, H. Suykens, L. Titz, [] Van Holsbeek et R. Wytsmon.

Bruxelles: Van Campenhout. -18 pp. à 2 col. et 13 eaux-fortes hors texte.

Afmetingen: 48,5 × 34

  Gravure Michel

1925 Smetse Smee. (novelle)

Bois Originaux de Victor Stuyvaert
Afzonderlijke uitgave van de novelle uit ‘Légendes flamendes’

Gand : Edition De Vereenigde Invalieden. S.C. (41 rue du lion) -[IV] + 154 p.

Afmetingen: 15.80 x 11.50
Il a été tiré 20 exemplaires marqués de A à T sur vergé ancien pure toile des Anc. Manufactures Canson et Montgolfier contenant une suite de bois en sanguine signés par l’illustrateur plus 500 exemplaires sur papier de Tai-Wan genre Japon numérotés de 1 à 500

1927 Stéphanie. Drame en cinq actes, en vers, avec un prologue et divisé en sept tableaux, publié pour la première fois à l’occasion du centenaire de la naissance de l’écrivain. (theatertekst)

Met een voorwoord van Camille Huysmans
Bruxelles: Maison National d’Édition L’Eglantine S.C.. -154p.

Afmetingen : 22 x 14
1927 Caprice de femme. (novelle)

Illustré d’une eau-forte originale par Ramah.
Antwerpen: Lumière. -63p.

Afmetingen : 22 x 17.50
Édition originale tirée à 100 exemplaires numérotés à la main sur Hollande.
1928 Sire Halewijn. (novelle – bibliofiele uitgave)

Cette légende, tirée des légendes flamandes de Charles de Coster, est ornée de treize illustrations composées et gravées sur bois par Franz(!) Masereel.

Bruxelles, Editions des Amis de l’Institut supérieur des Arts décoratifs”.

Afmetingen: 38,40 – 28,60.
Reeks: No 2 des Editions des Amis de l’Institut supérieur des Arts décoratifs.

1941 Une Comédie retrouvée de Charles De Coster (Jeanne)

Préface de Gustave Charlier.
Bruxelles : Académie Royale de Langue et de Littérature françaises. -41p.

Afmetingen : 25.50 x 16.50
1942 Pages choisies. (bloemlezing)

Notice et Notes par Gustave Charlier.
Tegenover titelblad : Ets met portret van CH . de Coster naar een tekening van Rassenfosse.

Bruxelles: Office de Publicité (Anciens Établiss. J. Lebègue & Cie Éditeur).  -100p.

Afmetingen: 19.50 x 12.50
Reeks : Collection Nationale

1959 Charles de Coster journaliste.  44 articles politiques de l’auteur d’Ulenspiegel.

Inleiding: Camille Huysmans.
Bundeling van de politieke geschriften gepubliceerd in het weekblad Uylenspiegel van Félicien Rops onder pseudoniem KAREL.
Inleiding: Camille Huysmans

Bruxelles : Editions Esseo. -159p.

Afmetingen: 20.50 x 13.50 (ingenaaid – zachte kaft)
Imprimé sur les presses de l’imprimerie Moderne Excelsior, Anvers

 Nederlandstalige vertalingen en bewerkingen van ‘La légende et les aventures héroïques…’

(geen volledigheid nagestreefd)

Vertalers integrale tekst: Richard Delbecq – Theun De Vries – Willy Spillebeen – Chris van de Poel

1895 De legende en de heldhaftige, vroolijke en roemrijke daden van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderenland en elders.

Vertaling: Richard Delbecq (proza) en René de Clercq (liederen)
Met 42 platen van Jules Gondry.
Gent:  Drukkerij Emilie Claeys (Van Eyckstraat, 8.). -680p.

Afmetingen: 25 x 16

  • 1914:  2de druk heruitgave van deze vertaling, op een aantal plaatsen herzien, te Amsterdam, S.L. Van Looy (2 volumes); Antwerpen, De Nederlandsche boekhandel, 1914. XII + 464 pp. [27,5 × 20,5]. Bevat een korte levensschets naar Ch. Potvin, F. Nautet, enz. en de vertaling van H. Denis’ getuigenis over Ch. De Coster’s laatste oogenblikken.
  • 1919: 3de druk te Amsterdam : Van Looy. Versierd linnen, 485+3pp. Met 22 illustraties door Jules Gondry. Bandversiering: J.B. Heukelom.
  • 1927: 4de druk met illustraties van Albert Hahn jr. te Amsterdam: H.J.W. Becht. -495p. Zwart linnen band met rood en goudopdruk.
  • 5de tot en met 8ste druk: 1930, 1936, 1941 en 1951.
  • 1956: Uitgave in twee Ooievaarpockets (Den Haag, Bert Bakker, 9e druk. Ooievaar nrs 40 & 41, 304+295p, omslag H.Berserik.) is kennelijk gebaseerd op de Delbecq vertaling, hoewel de naam niet wordt vermeld en de tekst op vele plaatsen is gewijzigd en bekort.
  • 1977: Meulenhoff Amsterdam. Uitgave gebaseerd op 2de druk 1914.Met tekeningen van Kurt Löb. Grafische vormgeving: Joost Vande Woestijne

 De coster charles 6

1941 De legende en de heldhaftige vrolijke en roemrijke daden van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderenland en elders.

Met korte levensbeschrijving van Ch. De Coster, bewerkt naar Ch. Potvin, Francis Nautet, enz. door Hector Denis.
Met illustraties van G. Van Raemdonck

Amsterdam: N.V. De Arbeiderspers. -580p.

Afmetingen: 18.30 x 13 (gebonden – harde linnen band)

1943 De legende van Uilenspiegel en van Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Overgezet door A. van Boeckxsel.
Omslag ontworpen door M. Peetermans;
Boekverluchtigingen door Ch. Devaux.
Brussel: Het laatste Nieuws (Emile Jacqmainlaan 105-107). -271+ 1p.

Afmetingen: 24 x 18
Drukkerij van Het Laatste Nieuws
Toeltingsnummer 4540

1947 Thijl Uilenspiegel: zijn legende, alsmede de heldhaftige koddige en roemruchtige avonturen door hem en Lamme Goedzak beleefd in Vlaanderenland en elders.

Vertaald door Theun de Vries.
Illustraties: J.F. Doeve.
    
Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Contact N.V. -610p.

Afmetingen: 22 x 14 (gebonden – harde kaft met stofomslag)
Reeks: De onsterfelijken. – Amsterdam; vol. 16
Gedrukt te Wormerveer bij Meijer’s Boek- en Handelsdrukkerij.

1965 De legende van Tijl Uilenspiegel en Lamme Goedzak.

Vrije navertelling door André Schreurs.
Omslag- en bandontwerp: C. Haubrechts.
1973: 2de uitgave – Omslagtekening: Dirk Verstraete
De coster charles 7 Brussel: D.A.P. Reinaert uitgaven. -304p.

Afmetingen: 20 x 13 (gebonden – harde linnen kaft met stofwikkel)
1965 De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en van Lamme Goedzak. (theatertekst)

Toneelspel in twee delen door HUGO CLAUS naar het boek van Charles de Coster.
Omslag: Leendert Stofbergen
Typografie Frits Stoepman CDG
Druk Bosch Utrecht.
Amsterdam, De Bezige Bij. -113p.

Reeks: Literaire reuzenpocket 139
Afmetingen: 20 x 12.50 (genaaid gebrocheerd (paperback)  of genaaid gebonden in linnen met goudopdruk)

Opgevoerd door Leids Universitair Toneel Accoord, onder regie van Anne-Marie Prins, op het Pieterskerkplein tegen de gevel van het Gravesteen, in de zomer van 1965.

1978 Tijl Uilenspiegel.

Illustraties: Bab Siljee
Vertaald en bewerkt
door Mevr. E. Münningshoff-Dormeier,  en mevr.  J. Thieme Knottnerus.

Utrecht: Uitgeverij Het Spectrum. -222p.

Afmetingen: 21 x 13 (ingenaaid – harde geïllustreerde kartonnen band)

1980 Tijl Uilenspiegel. (jeugduitgave)

Bewerkt door K. Van Gelderen
Bandontwerp: Hans Sturris

Dronten: Casterman Nederland bv  -94p.

Afmetingen; 21 x 13.30 (ingenaaid – harde geïllustreerde kartonnen band)
Reeks; Fazant reeks Vol 5

1984 Uilenspiegel. De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Nederlands van  Willy Spillebeen.
Met 150 houtsneden van Frans Masereel.
Nota: Eerste volledige Nederlandse vertaling. Willy Spillebeen gebruikte hierbij de Franse tekst zoals die in 1959, na wetenschappelijk onderzoek van de vele varianten en ingeslopen fouten, door professor Joseph Hanse werd vastgelegd.
Kemmel: Malegijs. -412p.

Afmetingen: 28.50 x 21.50 (gebonden, mosgroen linnen met goudopdruk, geïllustreerde papieromslag in zwart en rood)

1984 Geus tegen Alva, of: De heldhaftige, vrolijke en roemrijke daden van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Vertaald door R. Delbecq (voor het proza) en Johan Lefevre (voor de liederen) in een nieuwe aanpassing van  A. van Hageland.
De eerste Nederlandse uitgave verscheen bij Drukkerij Em. Claeys van Eyckstraat 6 te Gent in 1896 (= 1895)
Zetwerk: Photocompo Center, Brussel
Gedrukt op de persen van Drukkerij Geeris-Luijk, Eindhoven.
Afwerking: Binderij Splichal, Turnhout

Aartselaar:  Vlaams Boekenfonds N.V.  -247p.

Reeks: Vlaanderens glorie. – Aartselaar; vol. 1984:3

1989 De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Nederlands van  Willy Spillebeen.
Tekeningen van Pieter Breughel.
Nawoord: Prof. Dr. V. Nachtergaele.
Toelichting bij de illustraties: W. de Decker.
Omslag en vormgeving: Gregie de  Maeyer
Spillebeen 57 Leuven: Davidsfonds. -479p.

Reeks: Romanreeks/ Davidsfonds. – Leuven; vol. 688.
A
fmetingen: 23.80 x 16.20 (gebonden – harde linnen kaft met stofomslag)
Gezet in Malibu 10/11.
Gedrukt en gebonden   bij Scheerders Van Kerchove N.V. Sint-Niklaas.
1993 Tijl Uilenspiegel. Naar het boek van Charles De Coster. (jeugdboek vanaf 11 jaar)

Bewerkt door Henri Van Daele
Omslagillustraties Joep Bertrams
Vormgeving: Catherine Bourgeois.
2000: Heruitgave als paperback (20 x 12.50) in de reeks Top-boeken -184p. Omslagillustraties Joep Bertrams

Averbode/Apeldoorn: Altiora. -223p.

Afmetingen; 21 x 14 (gebonden – harde geïllustreerde kartonnen kaft)
Reeks: Averbode Klassiekers

1994 De legende van Tijl Uilenspiegel en Lamme Goedzak. (jeugdboek)

Bewerkt door André Schreurs.

Antwerpen: CODA

Reeks: Vlaamse pockets-literair. – Antwerpen; vol. 1

1997 De legende van Thyl Uilenspiegel = La legende de Thyl Ulenspiegel. (stripbewerking – gelegenheidsuitgave)

Bewerker en tekenaar: François Craenhals.

Brugge : Uitgeverij Bonte

Afmetingen: 25 x 35 (keerdruk)
Reeks: Plezante verhalen vol 3
Dit boek werd uitgegeven ter gelegenheid van de opening van ‘Damme Boekendorp’ op 1 mei 1997

1998 De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemruchte avonturen van Ulenspiegel en van Lamme Goedzak in Vlaenderenlandt en elders.

Vertaling en nawoord van Chris van de Poel.
Omslag: Jan Hendrickx
Voorplat: De Kruisdraging, Pieter Breughel de Oudere, 1564
Antwerpen: Houtekiet / Baarn: De Prom. -583p.

Afmetingen: 21.50 x 13.50 (geonden – harde kartonnen geïllustreerde band)
Zetwerk: Intertext
2007 Tijl Uilenspiegel: zijn legende, alsmede de heldhaftige, koddige en roemruchte avonturen door hem en Lamme Goedzak beleefd in Vlaanderenland en elders.

Vertaald door Theun de Vries (©1947)
Met tekeningen van  Peter van Hugten
Boekverzorging: Studio Hanengeschrei, Utrecht

S l : Voltaire:  -537p.

Afmetingen: 24 x 16 (gebonden – harde kat met stofomslag)

2008 Tijl Uilenspiegel. Trouw tot aan de bedelzak. (jeugdliteratuur)

Bewerking: Henri Van Daele Nawoord ‘Tijl Uilenspiegel. Van potsenmaker tot vrijheidsheld’ : Henri Van Daele.
Omslagontwerp, omslagillustratie en prenten binnenwerk: Klaas Verplancke
Foto’s achterflap: Koen Broos en Jan Darthet

Antwerpen: Uitgeverij Manteau. -169p.

Afmetingen: 24 x 15 (gebonden – harde band met  stofomslag)

2015 De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemruchte avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Vertaling: Germain Ver Kempinck
Illustraties: Wilfried Tytgat
Vormgeving: Mieke Dekoninck – Pigment Projects Veldegem.
Coördinatie en algemene leiding: Marc Verkeyn – Torhout
Torhout: Vriendenkring Kunst Houtland VZW. (Revinzestraat 24)  -333p. (Ill.)

Afmetingen: 29.70 x 22 (ingenaaid – harde geïllustreerde kartonnen band)

2015 De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemruchte avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders.

Met illustraties van Jules Gondry 1919
Heruitgave
[Rotterdam]: Calbona Uitgeverij.  -409p.

Afmetingen: 24 x 17 (garenloos gebrocheerd zachte kaft)

 Nederlandse vertalingen van Légendes Flamandes. (1858)

1895 Blanche, Claire en Candide. (novelle)

Vertaald door Willem Penninc

In: De Kroniek.
1917 Blanche, Claire en Candide. (novelle)

Vertaald door Lode Monteyne met als titel “De Bedevaartgangers van Haeckendover”, zoals de novelle oorspronkelijk verscheen in het tijdschrift ‘Uylenspiegel’ op 4 en 11 mei 1856 (‘Les Pélerins d’Haeckendover’)

Antwerpen : Gust Janssens, Drukker-Uitgever, (Kerkstraat 13). -10p.

Afmetingen: 42 x 30,5 (geniet – 4 kol.)
Reeks: Onze leestafel. – Antwerpen; vol. B: 52.  Volledige romans in volksuitgave.
Algemeen depot: Bestelhuis voor Boek- en Dagbladhandel Lange Koepoortstraat 15, Antwerpen.

1917 Smedje Smee. Vlaamsche legende. (novelle)

Vertaald door Octaaf Seghers.
In: Vlaamsch Leven. III. 1917-18, pp. 205-206; 216-217; 236-237; 249-250; 266-267; 283-285; 300-302; 317-318; 331-332 en 349-350.
1917 Charles de Coster’s Vlaamsche vertelsels. Uit het Fransch in het Vlaamsch overgezet door Stijn Streuvels.

Originele editie: Legendes flamandes. (1858)
Stofomslag: Jan Toorop
Bevat: De mannen van Smeerop – Blanca, Clara en Candida – Heere Halewijn – Smedje Smee.
Streuvels 9 Amsterdam: L.J. Veen. -191p.

Afmetingen: 16.40 x 10.50 (gebonden – stofomslag)
Boek-, Courant- en Steendrukkerij G.J. Thieme te Nijmegen.
1923 Heer Halewijn. (novelle)

Oorspronkelijke titel: derde verhaal uit ‘Légendes  flamandes’
Uit het oorspronkelijk overgebracht door Nico Rost.
Met bandversiering van P. A. H. Hofman.

Amsterdam: J.M. Meulenhoff. -118p.

Reeks: De Elfenrij. Bibliotheek voor Sage en Sprook. [6]
Afmetingen:15 x 10.50 (hardkartonnen band met vaste stofomslag)

ca
1935
Blanca, Clara en Candida. (novelle – bibliofiele uitgave)

Uit Charles de Coster’s Vlaamsche Vertelsels naar de bewerking van Stijn Streuvels.
Beschrijving van het exemplaar op Japansch papier: Beige omslag (van hetzelfde Japans papier als het ganse boek) met letterdruk in zwart. Titelpagina met uitgeversvignet (paard uit het schaakspel) en letterdruk in zwart. Enkel de rechterpagina’s zijn bedrukt. Tien pagina’s zijn in de linker- en de bovenmarge geïllustreerd met een omlijnde tekening. Bij de overige pagina’s zijn de tekeningen vervangen door twee lijnen in kruisvorm. De sneden zijn besnoeid.

Antwerpen: Uitgave Het schaakpeerdje Vleminckveld.

Afmetingen: 21.20 x 25 (oblong) Het boek is gevat in een met beige perkamentpapier beplakte blinde doos.
Colofon:

1942 Smedje Smee. In het Nederlandsch vertaald door Stijn Streuvels.

Eerste afzonderlijke uitgave.
Eerder verschenen in Charles de Coster’s Vlaamsche vertelsels.(1917)
  Uitgave Strengholt
Streuvels 14 Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel.-107 + [III] p.

Afmetingen: 17.50 x 11.00  (ingenaaid – harde kaft)
In de reeks ‘De Seizoenen’ (nr. 27).
Exemplaren voor Nederland met uitgeversadres Amsterdam: A.J.G. Strengholt’s Uitgev. Mij / Beige omslag met wit etiket met letterdruk in zwart en rode omlijning.

1957 Heer Halewijn. Ridderspel in 7 taferelen en een voorspel naar de Vlaamse sage van Charles de Coster. (poppenspel)

Voor het poppentheater bewerkt door Alois Montag.
Vrij uit het Duits vertaald door Eug. Wijkmans.
De schaarsnede op de kaft is van Margarethe Cordes

Mechelen: Het poppenspel. 7de jg nr 2  -14p.

Afmetingen  22 x 14.30 (geniet)
Drukkerij J. en F. Stals, Sint Antoniustraat 224, Antwerpen.

1980 Vlaamse volksboeken: Smedje Smee en Heer Halewijn.

Oorspronkelijke titel: Verhalen uit Légendes flamandes.
Vrij bewerkt door A. Van Hageland.
Bevat: De bedevaarders naar Hakendover (Blanche, Claire en Candide) pp 33-48, Smetje Smee (pp 49-142) en Heer Halewijn (pp 143-234)
Vormgeving en lay-out: Fotogravure P.P. Rubens n.v., Lint
Gedrukt op de persen van Drukkerij De Beurs n.v., Borgerhout.
Afwerking: Uitgaafbinderij Giltay, Dordrecht

Antwerpen: Walter Beckers. -234p.

Afmetingen: 25 x 20 (harde kaft met stofwikkel)
Reeks: Vlaamse volksboeken Vol. 1980:2

1998 Vlaamse legenden. (verhalen)

 
Oorspronkelijke titel: ‘Légendes Flamandes’ (1858)
Oorspronkelijke auteur:  CHARLES DE COSTER
Vertaald uit het Frans door W. Spillebeen.
Vormgeving binnenwerk: Geert Verstaen. Omslagontwerp: Gregie de Maeyer.
Omslagillustratie: Félicien Rops, ‘Les frères de la bonne trogne’.
Frontispice voor : Charles de Coster, Légendes flamandes, Paris : Hetzel, 1858.
Spillebeen 35 Leuven: Davidsfonds – Clauwaert. -192p.Afmetingen: 24 x 16.50 (gebonden – harde kaft met stofomslag)
Gedrukt en gebonden bij drukkerij Lannoo
Illustraties binnenwerk: twaalf etsen van Adolf Dillens, Charles de Groux, Félicien Rops, François Roffiaen, Edmond de Schampheleer, Jules van Imschoot en Otto von Thoren, verschenen in de uitgave van Légendes flamandes, gepubliceerd door Delevigne & Callewaert te Brussel voor Michel Lévy frères te Parijs, 1858.

 NEDERLANDSE VERTALINGEN VAN “CONTES  BRABANÇONS” (1861)

1917 Christus. (novelle)

    

Antwerpen : Gust Janssens, Drukker-Uitgever, (Kerkstraat 13). -10p.

Afmetingen: 42 x 30,5 (geniet – 4 kol.)
Reeks: Onze leestafel. – Antwerpen; vol. B: 52.  Volledige romans in volksuitgave.
Algemeen depot: Bestelhuis voor Boek- en Dagbladhandel Lange Koepoortstraat 15, Antwerpen.

1919 Braf, de profeet. Een verhaal van ontrouw en minne en andere Brabantsche vertelsels van Ch. de Coster.

Bewerkt door Joh. de Maegt.
[Teekening van J. Van Wijk].

De coster charles 2 Amsterdam, J.M. Meulenhoff. -174p.

Reeks: De Vlaamsche boeken in de Meulenhoff Editie nr 114
Afmetingen: 17.50 x 11 (gebonden – gekartonneerde omslag)

 NEDERLANDSE VERTALING VAN DIVERSE WERKEN

1875 Schetsen uit Zeeland.

Vertaling en bewerking van ‘La Zélande’, Parijs 1874 (verschenen in het blad ‘ Le Tour du Monde’ 1874 Jrg. 11, 2e semestre p.129-208)
Royaal geïllustreerd met houtgravures van Adolf Dillens, Bonnafoux, E.Thérond, D.Lancelot, Berghe.
1965: Nieuwe editie. Titel: Zeeland door de bril van 1873. (zie aldaar)
1979: herdruk van 1875 (zie aldaar)
Haarlem: Kruseman & Tjeenk Willink.

In 4 deeltjes. (24,24,24,16p.)
Nota: De Coster beschreef een bezoek aan Zeeland in 1873, samen met de kunstschilder Adolf Dillens. Ook een eerder bezoek uit 1872 aan het letterkundig congres te Middelburg verwerkte hij in de tekst. Dillens (1821-1877) was een Vlaams tekenaar, etser en schilder. De 50 Zeeuwse houtgravures naar zijn tekeningen behoren tot zijn beste werk.
1918 De huwelijksreis. Een geschiedenis van liefde en strijd.

Vertaald door Anna van Gogh-Kaulbach met tekeningen van J. van Wijk
Oorspronkelijke titel: Le voyage de noce ; histoire d’amour & de guerre. (1872)
De coster charles 1 Amsterdam: J.M. Meulenhoff. -222 p.

Afmetingen: 17.50 x 11 (gebonden – gekartonneerde omslag)
Reeks: De Vlaamsche boeken in de Meulenhoff Editie nr 77
1928 Brieven aan Elisa. (vertaling)

Met een voorrede van oud-minister Camille Huysmans.
Vertaald door Maurice Roelants.
Oorspronkelijke titel: Lettres à Élise (posthuum uitgegeven in 1894)
Roelants 18 Amsterdam : H. J. W. Becht. -215p.

Afmetingen: 18 x 15 (gebonden, zwart linnen kaft, goud gedecoreerd)
1964 Zijne Vrouw Zet Bloedzuigers. De zeer persoonlijke indrukken van een reis, in 1877 ondernomen naar Amsterdam, Zaandam, Broek in Waterland, Monnikendam, Volendam, Hoorn, Scheveningen, Marken en Urk.

Oorspronkelijke titel: La Néerlande. – Oorspr. verschenen in: Le tour du monde; jrg. 36, 1878 en jrg. 39, 1880, p. 113-144.
Vertaling K.J.A.Janson.
1998: 3de druk. Titel: Zijn vrouw zet bloedzuigers. Een reis per trekschuit door Holland. Ibidem. Paperback met flappen. -131p.
Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V. -95 p. + ca 28 pl.

Afmetingen: 20 x 12.50
Reeks: Telstar pockets.
De coster charles 3 1998, 3de druk
1965 Zeeland door de bril van 1873.

Oorspronkelijke titel: La Zélande.
Omslag: F. Bergisch.
De vertaling en inleiding is van K.J.A. Janson.
De illustraties zijn meestal naar prenten die naar tekeningen van Adolf Dillens waren gemaakt.
Nota: Volgens het Ten Geleide verscheen de tekst niet eerder in het Nederlands. Kennelijk was de publicatie in ‘De Aarde en haar Volken’ niet bekend aan Janson. De kwaliteit van de illustraties is beduidend minder dan die in ‘De Aarde en haar Volken’ .
Amsterdam/Antwerpen: Wereldbibliotheek N.V. -111p.

Afmetingen: 20 x 12.50
Reeks: Telstarpocket.

1979 Schetsen uit Zeeland.

Vrij vertaald en bewerkt naar Charles de Coster’s ‘La Zélande’.
Tekeningen van o a. Stadhuis Middelburg, Abdij Middelburg, Gezicht op Vlissingen, Ringsteken, Stadhuis Zierikzee.

Middelburg: Merlijn -ongepagineerd.

Afmetingen: 27 x 20,5  (ingenaaid – zachte kaft)
Onveranderde herdruk van de uitgave 1875 in ‘De aarde en haar volken’.