home | Inloggen
Aantal schrijvers: 532 | Aantal boeken:

15464

Brijs, Stefan

STEFAN BRIJS

Genk, 29 december 1969

Schrijver van romans en essays.

BIOGRAFIE

29 december 1969: Geboren in Genk (Belgisch-Limburg) als Stefan François Jeannette Brijs.

1990: Studeerde af als onderwijzer en begon zijn carrière als opvoeder aan zijn vroegere middelbare school, het Sint-Jozefinstituut te Bokrijk.

1994 tot 1997: Woonde in Zonhoven, daarna vestigde hij zich opnieuw in Genk.

1997: Debuteerde met De verwording een magisch-realistische roman.

  • Brijs beschouwt deze eersteling zelf als een noodzakelijk maar voor zijn oeuvre niet meer essentieel boek. In die mate zelfs dat een hij een heruitgave ervan niet wenselijk acht. Hij vindt dat het boek eerder geschreven is voor hemzelf – zie eens wat ik allemaal kan – terwijl zijn aandacht in zijn huidige oeuvre eerder op zijn lezerspubliek gericht is. Het boek is enkel op de tweedehands boekenmarkt te vinden, zij het eerder sporadisch, want er zijn maar een 400 exemplaren verkocht.

Naar hij zelf zegt is de invloed van Jeroen Brouwers op zijn beginnend schrijverschap enorm groot geweest. Brouwers was zonder meer zijn grote mentor. Met Brouwers heeft hij een jarenlange vriendschap gehad tot hij zelf zijn eigen weg ging in de literatuur en een eigen stem gevonden had, waardoor de vriendschapsrelatie enigszins gebrouilleerd geraakte

Na zijn debuut zwierf Brijs over Vlaamse begraafplaatsen, op zoek naar de resten van zijn literaire voorgangers, onder wie Gustaaf Vermeersch, Richard Minne, Maurice Gilliams en Karel van de Woestijne. Zijn queesten beschreef hij in Kruistochten, dat in 1998 verscheen. Deze essays kregen een vervolg in de De vergeethoek, een serie literaire portretten van vergeten Vlaamse schrijvers.

 

1999: Brijs beslist om voltijds schrijver te worden – hij had op dat ogenblik drie boeken gepubliceerd en verscheidene essays en recensies geschreven voor de boekenbijlagen van De Morgen en De Standaard.

2000: Publicatie van  Arend, een roman over een misvormde jongen die op zoek is naar zichzelf, naar begrip en naar liefde en ervan droomt om ooit te kunnen vliegen.

  • Het boek kreeg zowel in Vlaanderen als in Nederland veel lof toegezwaaid. Het Belang van Limburg noemde het ‘een sterke en ontroerende roman’,  Knack ‘een literaire prestatie die er mag zijn’. De Volkskrant had het over ‘een wonderschone roman’ en HP/De Tijd over ‘een nieuwe literaire sensatie’.

Zomer 2001: Publicatie van Villa Keetje Tippel, een monografie die wel wat stof deed opwaaien.

  • In deze monografie wordt de geschiedenis verteld van de schrijfster Neel Dolff en haar (intussen totaal vervallen) villa in Genk, die zij van 1908 tot 1939 elke zomer verbleef en die haar inspireerde tot verscheidene werken.
  • Tegelijk verwerkte Stefan Brijs in dit boek ook de geschiedenis van zijn eigen geboorte- en woonplaats Genk, dat in honderd jaar tijd van een schilderachtig boerendorpje in de Kempen  uitgroeide tot het industriële kunsthart van Belgisch-Limburg.

Winter van 2001: Publicatie van Twee levens, een kerstnovelle.

  • De  novelle werd net als Arend in Vlaanderen en Nederland erg positief ontvangen. De Morgen had het over ‘een beklemmend kerstavondrelaas’, in het Parool werd de novelle aangeprezen als ‘een overtuigend verhaal. Heel mooi’ en het Algemeen Dagblad schreef dat het ‘een pracht van een kerstnovelle’ was.

Begin 2003: Verruilde Genk voor Koningshooikt, een deelgemeente van Lier, waar hij in zijn grote ‘tuin’ de rust en stilte vindt om zijn werk als schrijver tot verdere ontplooiing te laten komen.

  • Brijs houdt van de natuur en kan deze in zijn tuin volop observeren. De ‘tuin’ is overigens groot genoeg om vier ezels te kunnen huisvesten. Koppig maar intelligent, eigenzinnig maar trouw zijn ezels, zegt Stefan Brijs, die tevens ambassadeur is van De Ezeloase vzw. (www.ezeloase.org)

Oktober 2005: Publicatie van de roman De engelenmaker, een voltreffer die herhaaldelijk in de prijzen viel en waarvan de vertaalrechten intussen  aan verschillende landen zijn verkocht, o.m. aan Duitsland, Frankrijk, Engeland, Griekenland, Italië…

Oktober 2006: Verscheen ‘Korrels in Gods grote zandbak’, een essaybundel over de schrijvers van Turnhout, onder wie Renier Snieders, Eugeen Edward Stroobant, Jozef Simons en Ward Hermans.

  • Stefan Brijs  schreef dit boek in opdracht van de stad Turnhout en het Cultuurcentum De Warande.

2011: Bij uitgeverij Atlas rolt Post voor mevrouw Bromley van de persen, een roman over ouders en kinderen in tijden van oorlog. Een verhaal over moed en lafheid, hoop en vriendschap, gemis en verlangen.

Augustus 1914. In Londen melden duizenden jongemannen zich aan om te gaan vechten tegen de Duitsers. Martin Bromley, zeventien en te jong voor het leger, probeert de twee jaar oudere John Patterson te overreden samen in dienst te gaan, maar die wil zijn droom om te gaan studeren niet opgeven. Uiteindelijk slaagt Martin er met een list in naar het front te vertrekken en blijft John achter in een stad waar de druk op dienstweigeraars toeneemt.

Brijs beschrijft hoe iedereen de waarheid over de oorlog verdraait, leugentjes om bestwil, oorlogspropaganda, het verzwijgen van feiten.

2012-2013:  Samenwerking met kunstenaar Koenraad Tinel in een drietal projecten: een bibliofiele uitgave Honger! Ode aan de corned beef (2012), het VertelGenkvertel’ project (2013) en de verhalenbundel Verhalen van het Pajottenland. (2013)

2012: In de nasleep van zijn succesvolle roman Post voor mevrouw Bromley schreef Stefan Brijs een ode aan de cornedbeef. Deze ode werd door de Vlaamse kunstenaar Koenraad Tinel met 5 tekeningen geïllustreerd.

2013: Deelname aan het sociaal-artistieke totaalproject ‘VertelGenkvertel’.

Toen Stefan Brijs werd uitgenodigd om in zijn geboortestad Genk een project uit te werken, stelde hij voor om het experiment van Paul Auster over te doen. In 1999 had deze Amerikaanse auteur zijn landgenoten opgeroepen om hem waargebeurde verhalen te bezorgen die klonken als fictie. Met overweldigend succes. Als er ergens ook een goudmijn aan diepmenselijke verhalen moest te vinden zijn dan wel in Genk: een snel gegroeide stad met meer dan 65.000 inwoners afkomstig uit heel Europa en ver daarbuiten.

Het plan kreeg nog een extra dimensie toen kunstenaar Koenraad Tinel zich liet inspireren door de sterke verhalen in het leven van de vertellers.

Samen met cursisten van de opleiding Literaire Creatie van de Genkse Academie voor Muziek, Woord en Dans bewerkte Stefan Brijs een ruime selectie van deze verhalen terwijl Koenraad Tinel er meer dan 170  tekeningen bij maakte.

2013: Publicatie van de verhalenbundel Verhalen van het Pajottenland. Ook hier blijkt de samenwerking met kunstenaar Koenraad Tinel vruchtbare grond.  Met als basis de indringende, vaak komische en tegelijkertijd tragische verhalen van Koenraad Tinel, schreef hij in zijn bekende sobere en trefzekere stijl de tekst bij Tinel’s intrigerende beelden.

Koenraad Tinel (1934) is beeldhouwer en tekenaar. Al vele jaren graaft hij met zijn werk in de mythen en oerverhalen van de mensheid. Met Scheisseimer (2009) en Flandria Catholica (2010) verschenen op verbluffende wijze de getekende herinneringen aan zijn jeugd tijdens en na de oorlogsjaren.

April 2014: Na tien jaar ruilt Stefan Brijs het landelijke Koningshooikt in voor Malaga Los Romanes waar hij in een huis woont met weids zicht op de Andalusische’ heuvels van Axarquía’.

2015: Publicatie van Maan en zon , een roman die zich afspeelt in het Antilliaanse Curaçao.

Enerzijds een generatieroman die 40 jaar overspant…

  • De drie generaties, dat zijn Roy Tromp, een taxichauffeur met een grote mond en een flamboyante Dodge Matador; Max, zijn zoon, een slimme jongen die onderwijzer wil worden; en ten slotte Sonny, Max’ zoon, die in de onzalige voetsporen van zijn grootvader zal treden. Het verhaal wordt, van 1961 tot 2001, verteld door Daniel, een zwarte broeder die sympathie opvat voor Roy en Max. Door de jaren heen probeert hij de familie uit de armoede te helpen, maar vaak kan hij niet meer doen dan de scherven bijeen vegen en proberen te begrijpen wat er fout ging.

…anderzijds, een verhaal dat genadeloos scherp de strijd van generaties gekolonnialiseerde gemeenschappen verbeeldt.

  • Het boek stopt in 2001, als de georganiseerde misdaad greep krijgt op het eiland.
  • De grote maatschappelijke veranderingen komen er vooral na 30 mei 1969, het moment waarop het eiland opeens explodeerde, bij een uit de hand gelopen staking bij olieraffinaderij Shell. Brijs: ’Ik heb daar veel over gelezen en uiteindelijk waren vooral de zwarte getuigen het negatiefst over dat moment. Het leidde tot meer rechten voor zwarten, zeker, maar is het op langere termijn goed geweest voor het eiland? De balans die zij opmaken is: we hebben de kans gekregen en we hebben het verknald. Maar met dat inzicht wordt niets gedaan.’

BEKRONINGEN

  • 2006: shortlist van de Libris Literatuurprijs met De engelenmaker
  • 2006:  Publieksprijs van de Gouden Uil 2006 gewonnen voor zijn boek De engelenmaker
  • 2006: Vijfjaarlijkse Prijs voor Proza (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde) voor De Engelenmaker.
  • 2007:  Boek-delen prijs voor De Engelenmaker
  • 2007:  Provinciale Prijs voor Letterkunde Provincie Antwerpen voor De Engelenmaker
  • 2010:  de Prix des Lecteurs van de Prix Jean Monnet de Littérature Européenne’-festival in het Franse Cognac voor de Franse vertaling van De Engelenmaker, (Le Faiseur d’anges).
  • Aan de Prix des Lecteurs in Cognac is geen geldprijs verbonden. Brijs ontving van sponsor Garandeau wel een exclusieve fles cognac met daarin zijn naam gegraveerd.
  • De Prix Jean Monnet zelf is naar ‘De eigenzinnigheid van Hammerstein’ (Duits: Hammerstein oder Der Eigensinn – Eine deutsche Geschichte vertaald in het Frans als Hammerstein ou l’intransigeance : Une histoire allemande) van Hans-Magnus Enzensberger.
  • Misschien opmerkelijk met betrekking tot de Franse interesse voor Vlaamse literatuur: naast Brijs stond ook Joseph Pearce op de shortlist met de roman Land van belofte (Terres de promesse).
  • 2011: Euregio Literatuurprijs voor De Engelenmaker.
De toekenning gebeurt door 400 scholieren uit meer dan 25 middelbare scholen, afkomstig uit het grensgebied Euregio Maas-Rijn. Aan de prijs is een bedrag van 5000 euro verbonden voor de auteur en 1000 euro voor de beide Duitse en Franse vertalers van het winnende boek (Daniel Cunin en Ilja Braun). Andere genomineerden waren Gerbrand Bakker (Boven is het stil), Jean Echenoz (met Hardlopen), Daniel Glattauer (Goed tegen noordenwind), Justine Lévy (Slechte dochter) en Helmut Krausser (Eros).
In aanmerking voor deze Euregio Literatuurprijs komen telkens zes boeken met verhalend proza, waarvan er telkens twee oorspronkelijk in het Nederlands, het Frans en het Duits zijn verschenen, aangezien dit de drie talen zijn die in de regio worden gesproken. Brijs’ boek is in het Frans verschenen als Le faiseur d’Anges en in het Duits als Der Engelmacher.
 

Geraadpleegde bronnen

Websites

Referenties

SMAAKMAKER

Sommige inwoners van Wolfheim beweren nog altijd dat ze eerst het driestemmige gehuil van de baby’s op de achterbank hadden gehoord en pas later het motorgeluid van de taxi zelf die het dorp binnenreed. Toen de taxi voor de oude dokterswoning aan de Napoleonstrasse 1 halt hield, stopten de vrouwen prompt met het vegen van de stoepen, kwamen de mannen met het glas nog in de hand uit Café Terminus, staakten de meisjes hun hinkelspel en liet op het dorpsplein lange Meekers zich de bal ontfutselen door de doof geboren Gunther Weber, die hem voorbij de achteromkijkende Seppe van de bakker in doel schoot. Dat was op 13 oktober 1984. Een zaterdagnamiddag. In de kerktoren luidde op dat ogenblik de klok driemaal.

(Openingsparagraaf van De engelenmaker)

 

Martin was veranderd. Dat viel me meteen op toen hij in de deuropening verscheen en opgewonden verkondigde dat het oorlog was. Het was woensdag 5 augustus 1914. Ik zat te lezen in Paradise lost. Zijn komst verraste me meer dan zijn woorden. Ik wist niet wat te zeggen.
‘Dat is verdomd goed nieuws, niet ?’ vroeg hij, verbaasd dat ik zijn enthousiasme niet spontaan deelde, en als om me te overtuigen voegde hij eraan toe: ‘We zullen die Duitsers eens ’n lesje leren!’.

(Openingsparagraaf van Post voor Mevrouw Bromley)

 

BIBLIOGRAFIE

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007

Chronologisch overzicht

Jaar

Titel

Fotogalerij

Uitgeverij 1ste druk
1997 De verwording. (roman)

Omslagontwerp: Marjo Starink
Omslagillustratie: Michelangelo, de zondeval
Typografie: Penny van Vuuren    Foto auteur: Filip Claus
Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -191p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1998 Kruistochten. (essays)

Omslagontwerp: Marjo Starink
Omslagillustratie: Gerard Alsteens
Typografie: Arjan Weenink   Foto auteur: Filip Claus
Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -186p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
2000 Arend. (roman)

Omslagontwerp: Marjo Starink
Typografie: Arjen Oosterbaan
Foto auteur: Filip Claus
Brijs 2 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -269p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (paperback)
2001 Twee levens. (kerstnovelle)

Omslagontwerp: Zeno
Omslagillustratie: Claude Monet, La Cape rouge, 1870.
Brijs 12 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -119p.
2001 Villa Keetje Tippel. (monografie)

Omslagontwerp: Zeno
Omslagillustratie: Neel Dolff rond haar zeventigste levensjaar / ‘Chalet des Houx’ anno 2000
Brijs 4 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -149p.

Geïllustreerd met 32 documentaire foto’s
Afmetingen: 21 x 13050 (paperback)
2003 De vergeethoek. (essays)

Omslagontwerp: Zeno
Omslagillustratie: Gerard Alsteens
Brijs 5 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -191p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (paperback)
2005 De engelenmaker. (roman)

Omslagontwerp: J. Tapperwijn/Studio Eric Wondergem
Foto auteur: Patrick de Spiegelaere
Typografie: Sander Pinkse Boekproductie
2010: Vertaald als Le faiseur des anges door Daniel Cunin (uitgeverij Héloïse d’Ormesson).
Brijs 3 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas (Contact). -428p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (paperback)
2006 Korrels in Gods grote zandbak: schrijvers van Turnhout. (essays)

Met een voorwoord van Koen Peeters.
Vormgeving: Steve Reggers
Coverfoto + foto van de auteur: Bart van der Moeren

 

Turnhout: De Warande, Warandestraat, 42, 2300 Turnhout. -141p.

Afmetingen: 21 x 17 (gebonden – harde geïllustreerde kaft)
Druk: Proost, Turnhout

 

2007 Het interessante volk: schrijvers in het Volkskundemuseum.

Stefan Brijs, Geertrui Daem, Eric De Kuyper … [et al.] ;
Vertalingen uit het Frans : Geert van Istendael en Koen Stassijns
Schoten: Blondé Artprinting International.
2011 Post voor Mevrouw Bromley. (roman)

Omslagontwerp: Roals Triebel
Omslagillustratie: Chad Kleitsch/Science Faction/Corbis
Foto auteur: Sander Pinkse Boekproductie
Brijs 6 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. -511p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (gebonden – Harde rode linnen kaft met stofomslag)
2012 Honger ! Ode aan de corned beef. (bibliofiele uitgave)

In vervolg op zijn succesvolle roman Post voor mevrouw Bromley schreef Stefan Brijs een ode aan de cornedbeef. Deze ode werd door de Vlaamse kunstenaar Koenraad Tinel met 5 tekeningen geïllustreerd.
Andelst (Tielse straat 195, 6673AE): Uitgeverij Extreem. 24p.

Afmeting: 17 x 11,5 cm. (Genaaid en gebonden in linnen. Voorzien van een origineel bliksleuteltje)
Colofon:
Naar aanwijzingen van uitgeverij Ekstreem zette de Avalon Pers uit Woubrugge de tekst uit de 12 punt Lutetia en drukte die op 145 grs. Zerkall Bütten.
De oplage bedraagt 144 exemplaren, waarvan 24, genummerd I t/m XXIV, bestemd voor auteur, kunstenaar en uitgever, en 120, genummerd 25 t/m 144, bestemd voor de verkoop.
Alle exemplaren zijn door auteur en kunstenaar gesigneerd.

 

2013 Vertel Genk Vertel (teksten)

Teksten: Stefan Brijs
Tekeningen: Koenraad Tinel
Stichting Kunstboek. -208p. – 170 ill.

Afmetingen: 24 x 17 (harde kaft)
2013 Verhalen van het Pajottenland. (teksten)

Teksten: Stefan Brijs
Tekeningen: Koenraad Tinel
Brijs 9 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. / Contact. -416p.
2015 Maan en zon (roman)

Omslagontwerp: Roald Triebels.
Omslagbeeld: Donald Lee.
Foto van de auteur: Annaleen Louwes.
Typografie binnenwerk: Sander Pinkse Boekproductie.
Drukkerij Koninklijke Wöhrmann, Zutphen.
Brijs 13 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. / Contact. -270p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (gebonden – harde linnen kaft met stofomslag & paperback)
2017 Andalusisch logboek. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. / Contact. -320p.

Afmetingen: 21.10 x 13.7