home | Inloggen
Aantal schrijvers: 559 | Aantal boeken:

16059

 

De Wispelaere, Paul

Maakt deel uit van:

PAUL DE WISPELAERE

Assebroek, 4  juli 1928 – Maldegem, 2 december 2016

Romanschrijver, essayist en criticus.

Hoofdredacteur van het Nieuw Vlaamse Tijdschrift en redacteur van het Nieuw Wereldtijdschrift.
Bestuurder van het Louis Paul Boon-Genootschap.
Jarenlang hoogleraar moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen.

Bekende werken zijn onder meer ‘Tussen tuin en wereld’ (1979) en ‘Het verkoolde alfabet’ (1992), en de essaybundels ‘Het Perzische tapijt’ (1966) en ‘De broek van Sartre’ (1987)
Met Hugo Raes stelde hij de vernieuwende bloemlezingen Wereld in Teksten samen voor het middelbaar onderwijs en hij werkte voor boekenprogramma’s op de BRT.

BIOGRAFIE

4 juli 1928: Geboorte van Paul De Wispelaere te Assebroek (Brugge).

  • “Na de lagere school was mijn vader tegen zijn zin wagenmaker geworden, maar na de werkuren en zondags verstopte hij zich op zolder om in zijn boeken te duiken. …  Toen ik een jongetje was, stelde hij het ritueel in van het wekelijkse verteluur. Op zaterdagavonden na de beurt in de waskuip, als was ik toen gezuiverd om het rijk van de verbeelding te mogen betreden, nam hij me op zijn knie en wijdde me in in de geheimen van ‘De reis naar de maan’ van Jules Verne, ‘De Leeuw van Vlaanderen’ en ‘ De laatste der Mohikanen, of verzon zelf sprookjes en sterke verhalen. Ik luisterde ademloos, en zijn stem is in mij nooit tot zwijgen gebracht.”   (Uit: Dankwoord voor de Prijs der Nederlandse Letteren.)

1941-1947: Na de lagere school volgt hij de Grieks-Latijnse humaniora aan het St.-Lodewijkscollege te Brugge.

1947-1951: Daarna gaat hij Germaanse filologie studeren aan de Rijksuniversiteit te Gent. Hij studeert af op een proefschrift (o.l.v. Prof. E. Strubbe) over de spelling van het Middelnederlands van 1270 tot 1500 in Vlaanderen.

Dan dient hij het vaderland bijna 24 maanden in ledigheid en verveling. Verliest intussen (naar eigen zeggen) vele kostbare jaren met het opruimen van het puin van een benepen katholieke opvoeding.

1953 tot 1956: Werkzaam als leraar Nederlands en Engels aan het Koninklijk Atheneum in Berchem, en later (1956-1972) onderwijst hij Nedelands aan de Rijksmiddelbare Normaalschool te Brugge.

1954: Publiceert zijn eerste werk, het verhaal ‘Fantasia‘  in  Dietsche Warande en Belfort

Verschillende andere verhalen zullen volgen.

1959: Bij de uitgeverij S.M. Ontwikkeling verschijnt een eerste novelle Scherzando ma non troppo.

Vanaf de jaren ’60 neemt het literair-kritisch werk een evenwaardige plaats in naast het creatieve proza.

  • Zijn visie op literatuur stelt dat reflectie het niet kan stellen zonder creativiteit en omgekeerd. Hij is geïnteresseerd in literaire mengvormen. Kritisch werk beschouwt hij evengoed als artistiek engagement.

1963: Een eerste volwaardige roman met ‘Een eiland worden’.

1970: In Paul-tegenpaul 1969-1970, dat tegelijk een literair dagboek en essay is, formuleert De Wispelaere het doel van zijn schrijven als “zichzelf begluren als een willekeurig mens, met wie men opgescheept zit”. Autobiografisch materiaal is de grondstof van elke roman van Paul de Wispelaere.

Vanaf de jaren ’70 staat zij werk voor een belangrijk deel in het teken van een reconstructie van de jeugd en het familiale verleden.

1972 tot 1992: Doceert  Nederlandse letterkunde aan de Universitaire Instelling Antwerpen.

1973-1977: Werkt samen met Hugo Raes en Paul van Aken aan een zesdelige schoolbloemlezing voor het middelbaar onderwijs onder de titel :  Wereld in teksten (Uitgeverij Manteau)

  • De delen 1 tot 4 in samenwerking met Hugo Raes, de delen 5 en 6 in samenwerking met Hugo Raes en Paul van Aken

1974: Promoveert tot Doctor in de letteren en wijsbegeerte aan de UIA met een proefschrift over Dirk Coster en diens tijdschrift De Stem: “Van Stem tot Anti-Stem. Een historisch beeld van het tijdschrift De Stem als brandpunt van humanistische en vitalistische stromingen in de Nederlandse literatuur tussen de twee wereldoorlogen.”

1976: De toenmalige BRT maakt deze educatief verantwoorde uitzending (nostalgici klik op deze link !) over auteur en criticus Paul De Wispelaere. In Maldegem te midden van de weilanden staat een charmante hoeve waar Paul De Wispelaere sinds 1973 woont en werkt tussen zijn fraaie collectie boeken en 11 katten.

1978: Benoemd tot hoogleraar aan de Universitaire Instelling Antwerpen (UIA).

1992: Het autobiografische  Het verkoolde alfabet volgt gedurende een jaar, van oktober 1990 tot september 1991, het leven van de auteur, die allerlei gebeurtenissen uit de actualiteit en het verleden associatief met elkaar verbindt. Het geheel is een bonte mengeling van verhalen, impressies en bespiegelingen over literatuur, kunst, liefde, natuur en politiek.

  • ‘Het is een literair dagboek, wat een nevenvorm is van de autobiografische roman’, verduidelijkt de Wispelaere. ‘Literatuur en werkelijkheid lopen er makkelijker in elkaar over. Je hebt als schrijver daarom meer vrijheid. Dat in tegenstelling tot het privédagboek, dat niet bedoeld is om openbaar te maken en dat veel dichter op de huid van het bestaan zit. Maar in Het verkoolde alfabet gaat het wel degelijk over mij. Ik heb niet gelogen, niets verzonnen.’

18 november 1998: Ontvangt de Prijs der Nederlandse Letteren, de hoogste onderscheiding in het Nederlandse taalgebied.’ Een referentiepunt voor vele generaties schrijvers en critici in Vlaanderen en Nederland’, schreef de jury toen over het werk van de Wispelaere.

De Wispelaere is bij heel wat tijdschriften betrokken geweest.

  • 1956-1962: redacteur van het Antwerpse modernistische tijdschrift De Tafelronde.
  • 1961-1967: literair chroniqueur bij De Vlaamse Gids
  • 1962: richt samen met Hedwig Speliers, Jan van der Hoeven en Korban het vernieuwende blad Diagram op.
  • 1965-1970: maakt samen met Pierre H. Dubois, Willy Roggeman, René Gysen en Julien Weverbergh deel uit van de redactie van Komma (1965-1970).
  • 1969: redactie van het Nieuw Vlaams Tijdschrift.
  • 1981-1983: hoofdredacteur van ‘Nieuw Vlaams Tijdschrift’.
  • 1972-1974: medewerking aan Raam.
  • 1961-1979: De Vlaamse Gids
  • 1965-1979: De Gids
  • 1984: redacteur van het Nieuw Wereldtijdschrift
  • Paul de Wispelaere was literair criticus van Het Vaderland.
  • Paul de Wispelaere was lid van de redactieraad van Literatuur.

Voor een overzicht van de publicaties in tijdschriften tot 1976 kunt u terecht bij Yang. Jaargang 13 · dbnl

2 december 2016: Paul de Wispelaere overlijdt in zijn woning te Maldegem na een langdurig ziekteproces. Hij is 88 jaar oud geworden.

C. Offermans (in DBNL . De Nederlandse en Vlaamse auteurs zegt het volgende:

  • Het is essentieel voor het schrijverschap van De Wispelaere dat er geen duidelijke scheidslijn loopt tussen enerzijds het kritische en essayistische deel van zijn oeuvre, anderzijds het creatieve deel. Reflectie over literatuur kan het in zijn visie niet meer stellen zonder creativiteit en creativiteit niet meer zonder reflectie. Desondanks kan er ook in zijn eigen werk nog wel een onderscheid worden gemaakt tussen de versch. genres: Het Perzische tapijt (1966), Met kritisch oog (1967) en Facettenoog (1968) zijn essaybundels; Een eiland worden (1963) en Mijn levende schaduw (1965) romans. Het boek waarin de genrevermenging het verst is doorgevoerd is het caleidscopische Paul-tegenpaul (1970), dat in het gefragmenteerde kader van een schrijversdagboek ruimte biedt voor verhalen, essays en polemische beschouwingen. De antithetische titel van dit boek verwijst naar het belangrijkste thema van het werk van De Wispelaere: dat van de ambivalentie. Steeds tracht hij te ontkomen aan een definitieve keuze tussen literatuur en leven, mythe en rationaliteit, stilstand en vooruitgang, natuur en cultuur, en wel door een flexibele tussenpositie in te nemen waarin telkens plaats is voor beide polen.

 

BEKRONINGEN

  • 1967: Jan Campertprijs voor het essay 1967 voor ‘Met kritisch oog’.
  • 1971: Driejaarlijkse Prijs van de Maatschappij voor Letterkunde.
  • 1971: Prijs der literaire kritiek 1971 voor de recensies in het Haagse blad ‘Het Vaderland’
  • 1974: L.P. Boon-prijs 1974
  • 1976: De Yang-Prijs voor Een dag op het land
  • 1977: Literaire prijs Dirk Martens van de stad Aalst voor het essay L.P. Boon, tedere anarchist
  • 1980: August Beernaertprijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde voor het tijdvak 1978-1979 voor ‘Tussen tuin en wereld’
  • 1988: Staatsprijs voor kritiek en essay 1988 voor ‘De broek van Sartre’.
  • 188:  Prijs voor letterkunde, Vlaamse Provincies voor ‘De broek van Sartre’.
  • 1998: Driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren 1998 voor zijn kritisch proza.
  • 2003: Isengrimusprijs van het Louis Paul Boon Genootschap 2003, voor zijn onderzoek  naar het werk van LP Boon.

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

 

BIBLIOGRAFIE & AUDIOGRAFIE

Woordje vooraf

De bibliografie bevat

  1. Chronologisch overzicht van het literaire werk

I. Proza
II. Brieven
III. Bloemlezingen
IV.  Essayistisch werk (een selectie)

2. Audiografie
3. Beknopt overzicht per genre alfabetisch op titel
4. Paul De Wispelaere in vertaling

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

I. Proza

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1954 Fantasia. (verhaal)

1958: In: Vandaag 4. Bruna. Utrecht, 1958

In: Dietsche Warande en Belfort, jg. 99, 1954, nr. 3.
1954 Loutering. (verhaal)  In: De Tafelronde, jg. 2, 1954, p. 16-24.
1954 Lea. (verhaal)  In: De Tafelronde, jg. 2, 1954, p. 170-183.
1955 De verrukkelijke glimlach. (verhaal) In: De Tafelronde, jg. 2, 1954, p. 331-339.
1956 De andere man. (verhaal) In: Basiag. 2, 1956, p. 23-25.
1956 Viviane. (verhaal) In: De Tafelronde, jg. 4, 1956, p. 3-8. & p. 51-57.
1956 Het examen. (verhaal)  In: De Tafelronde, jg. 4, 1956, p. 167-174.
1959 Scherzando ma non troppo. (novelle)

Omslagontwerp: John Trouillard.
Technische uitvoering: Pierre van den Broeck.
Voorpublicatie
In: Nieuw Vlaams Tijdschrift, jg. 12, 1959, p. 113-147 & p. 265-296.
Antwerpen: S.M Ontwikkeling / Rotterdam: Ad. Donker.. -72p.

Reeks: Nieuw Vlaams Tijdschrift nr 14
Afmetingen: 21.0 x 13.50 (ingenaaid)
Uitvoering Drukkerij Excelsior Antwerpen.
1960 Het verhaal van Bérénice. (verhaal)

1963: opgenomen in Een Eiland Worden als Het verhaal van Janinka.

In: De Tafelronde, p. 174-178, jg. 8, 1960.
1960 Victor .J. Brunclair 1899-1944. (essay)

Bevat: een Inleiding [door Paul de Wispelaere], een Bibliografie [van en over Victor J. Brunclair] en een bloemlezing uit het werk van Victor J. Brunclair].
Op het omslag [= band]: de laatste foto van Victor J. Brunclair, april 1938. [Met voorts 3 foto’s van Victor J. Brunclair, een foto van Victor J. Brunclair met zijn echtgenote en 4 facsimile’s waarvan 3 van handschriften van Victor J. Brunclair, en met een portretfoto van Paul de Wispelaere op de achterzijde van de band].
De Wispelaere 15 Brussel: A. Manteau N.V.. -56p.

Reeks: Monografieën over Vlaamse Letterkunde nr 12
1961 Hendrik Marsman. (essay) .

[Met een Biografische inleiding [door Paul de Wispelaere] en met een Bibliografie [van H. Marsman] en Literatuur [over H. Marsman] achterin]. [Met een portretfoto van H. Marsman op de voorzijde van het omslag].
Brugge: Desclée De Brouwer. -60p.

Reeks: Ontmoetingen, Literaire monografieën nr 33
1963 Een eiland worden. (roman)

Omslag: Karel Beunis en J. Cursto.
1972: 2de herziene druk bij Manteau, Antwerpen in de reeks Marnix pockets nr 75 Afmetingen:  18 x 10.40 (paperback) Omslagontwerp: Robert Nix.
De Wispelaere 13 2de herziene druk
Amsterdam: De Bezige Bij / Antwerpen: S.M. Ontwikkeling. -166p.

Reeks: Literaire reuzenpocket. – vol. 49
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)

1966: Vertaald in het Duits als ‘So hat es begonnen’ door Georg Hermanowski, Uitgever: Edition Suhrkampf, Frankfurt am Main. (Met bio- en bibliografische gegevens over Paul de Wispelaere voorin). Deutsche Erstausgabe (1.-6. Tausend).

1965 Mijn levende schaduw. (roman)

Omslag: Niek Wensing.
Foto: Jean Mil.
Voorpublicaties Mijn levende schaduw in: Schriften van Driekoningen, 1963, 7, p. 16-17.
Romanfragmenten in: Yang, jg. 2, 1964, nr. 7, p. 5-7. & In: Komma, jg. 1, nr. 1, 1965, p. 19-26.
1975: 2de editie bij Manteau, Brussel als Grote Marnixpocket. vol. 103
De Wispelaere 14 ’s-Gravenhage: Nijgh & Van Ditmar. -192p.

Reeks: Nieuwe Nijgh boeken nr 10
Afmetingen: 20 x 13.50 (ingenaaid)
1965 Met kritisch oog. (kritieken)

Omslag: Niek Wensing.
’s-Gravenhage/Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar. -168p.

Reeks: Nieuwe Nijgh boeken nr 13
Afmetingen: 20 x 13.50 (paperback)
1966 Het Perzische tapijt (Literaire essays en kritieken). (essays)

Omslag: Lendert Stofbergen
Typografie: Peter Renard
Letter Monotype Caslon.
Amsterdam: De Bezige Bij / Antwerpen: Uitgeverij Contact NV. -225p.

Reeks: Literaire Documenten Serie Amsterdam vol 4
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk Mouton & Co Den Haag.
1966 Dagboekfragmenten. (dagboeken) In:  ‘Elf uit Vlaanderen’ Uitgegeven bij Amsterdam: De Bezige Bij / Antwerpen: Contact. -168p.
1968 Facettenoog. Een bundel kritieken gekozen en ingeleid door Weverbergh. (kritieken)

Omslagontwerp: Stefan Mesker.
Typografie: Aldert Witte.
De Wispelaere 10a inhoud – klik op afbeelding.
De Wispelaere 10 Brussel/Den Haag: A. Manteau. -143p.

Reeks: Maerlantpocket nummer 12.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Geuze Dordt.
1967 Het vat der Danaïden. Uit het Dagboek van een ik-schrijver. (essay) In: 5 geloofsbrieven, Nijgh & Van Ditmar, Den Haag, 1967.
1970 Paul-tegenpaul 1969-1970. (dagboeken)

Omslag: Niek Wensing.
Foto voorzijde omslag: John Huybrechts reproductie naar een werk van Louis Paul Boon.
2004: Heruitgave bij Houtekiet, Antwerpen en de reeks Vlaamse Bibliotheek vol 36 -206p.
Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar. -172p.

Reeks: Nieuwe Nijgh boeken nr 35
Afmetingen: 20 x 13.50 (paperback)
1970 René Gysen of het gevecht met de realiteit. (essay)

Samengesteld door de redactie van ” Komma ” : Gust Gils, Willy Roggeman, Paul de Wispelaere e.a
‘s-Gravenhage ; Rotterdam : Nijgh & Van Ditmar. -162p.

Reeks: Nieuwe Nijgh Boeken nr 29
1972 Een Vlaming bekijkt Nederland. (essays)

Omslagontwerp: Stefan Mesker.
Fotoverantwoording: K.I.PP.A. Amsterdam en F. Truyman Hilversum.
De Wispelaere 1 Amsterdam-Brussel: Elsevier. -142p.

Reeks: Elsevier Paperbacks
Afmetingen: 20 x 13 (paperback)
1972 J. Walravens, de mythe van de eerste morgen. (essay) Antwerpen: Helios. -48p.

Reeks: Monografieën over Vlaamse letterkunde. – Brussel; vol. 49
1974 Van Stem tot Anti-Stem. Een historisch beeld van het tijdschrift De Stem als brandpunt van humanistische en vitalistische stromingen in de Nederlandse literatuur tussen de twee wereldoorlogen. Proefschrift U.I.A., 1974 (niet gepubliceerd).
1975 Hendrik Marsman. (essay) Brugge: Orion, Den Haag: Scheltens & Giltay. -82p.

Reeks: Grote ontmoetingen nr 5
1976 Louis Paul Boon, tedere anarchist. Omtrent de utopia in ‘Vergeten straat’. (studie)

Omslagverzorging: Niek Wensing.
Foto: Jo Boon
’s-Gravenhage/Rotterdam: Nijgh & Van Ditmar. -135p.

Reeks: Nieuwe Nijgh Boeken nr 48
Afmetingen: 20 x 13 (paperback)
1976 Een dag op het land. (novelle)

Omslagontwerp: Robert Nix.
1989: 2de editie bij Uitgeverij Houtekiet, Antwerpen.
 De Wispelaere 9 Brussel: Manteau. -71p.

Reeks: Manteau Marginaal. vol. 2.
Afmetingen: 19.50 x 9 (pocket)
1979 Tussen tuin en wereld. (roman)

Omslagontwerp: Robert Nix / Alje Olthof.
Foto achterplat: Monique Quintelier
1980: 2de druk bij Elsevier/Manteau, Brussel.
De Wispelaere 4 Brussel: Manteau. / Amsterdam: Elsevier, -219p.

Reeks: Grote Marnixpockets nr 174
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk. Smits Wommelgem-Antwerpen
1982 Mijn huis is nergens meer. (roman)

Omslagontwerp: Jan Vanriet/Rikkes Voss.
De Wispelaere 5 Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -261p.

Reeks: Grote Marnixpockets nr 226
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk. Smits Wommelgem-Antwerpen.
1984 Vlaamse verhalen na 1965. (bloemlezing)

Samengesteld door Paul de Wispelaere.
Omslagontwerp en typografie: Rikkes Vos
Antwerpen: Manteau. -480p.

Afmetingen: 21.50 x 13.80 (ingenaaid – kaft met flappen)
1986 Brieven uit Nergenshuizen. (roman)

Typografie: Herbert Binneweg.
Omslagontwerp van Paul de Wispelaere naar een fresco van Michelangelo (Sixtijnse kapel: de schepping van de wereld).
 De Wispelaere 7 Schoten: (H) Uitgeverij Hadewijch -196p.

Afmetingen: 21 x 13 (paperback)
Colofon: Brieven uit Nergenshuizen, roman door Paul de Wispelaere, werd met imprint (h), in opdracht van de uitgeverij Hadewijch nv, Schoten, gezet in Bembo romein met een omslagontwerp van Paul de Wispelaere naar een fresco van Michelangelo (Sixtijnse kapel: de schepping van de wereld) Typografie van Herbert Binneweg en gedrukt op 90 grams romandruk door Bosch en Keuning nv, Baarn.
1987 De broek van Sartre en andere essays. (essays)

Omslagontwerp van Jan Vanriet.
Omslagtypografie van Herbert Binneweg.
De Wispelaere 3 Schoten: Hadewijch. -221p.

Afmetingen: 21 x 13 (paperback)
‘De broek van Sartre’, essays van Paul de Wispelaere, werd met imprint (h) in opdracht van de uitgeverij Hadewijch nv, Schoten, gezet in Bembo romein met een omslagontwerp van Jan Vanriet, omslagtypografie van Herbert Binneweg, en gedrukt op 90 grams romandruk door Bosch en keuning nv, Baarn.
1988 Eerste liefde (verhaal – bibliofiele uitgave)

Met 6 zeefdrukken van Dees De Bruyne, een verhaal van Paul de Wispelaere, en een woord vooraf van Michel Oukhow.

Schelle: Uitgave Uitgeverij Van Dyck i.s.m. Vrienden van De Zwarte Panter.

Bordeaux linnen map 75.70 x 56.50 cm
80 exemplaren gesigneerd en genummerd: 60 exemplaren 1-60 en 20 exemplaren I-XX voor de medewerkers.
Realisatie en zeefdruk Roger Vandaele – Panter Pers
Zetwerk Drukkerij P. Van de Velde (Antwerpen).
Uitvoering kaft Handboekbinderij Jansen (Edegem)

1989 Een dagje op het land. (herziene versie van 1976) Antwerpen: Houtekiet. -68p.
1989 Louis Paul Boon, schrijver: een bundel opstellen.

Onder redactie van Kris Humbeeck & Paul de Wispelaere.
Wilrijk: L.P.Boon-documentatiecentrum. -604p.
1992 Het verkoolde alfabet (Dagboek 1990-1991). (dagboeken)

Omslag: Paul de Wispelaere gefotografeerd door Bert Nienhuis
Omslagontwerp: Kees Kelfkens en Marjo Starink.
2006: Vertaald naar het Frans door Charles Franken als ‘L’alphabet  calciné (journal 1990-1991)’ uitgegeven bij Castor Astral, Bordeaux.
2017: 7de druk ibidem (Privé-domein)
De Wispelaere 16 Amsterdam: De Arbeiderspers. -299p.

Reeks: Privé-domein. – Amsterdam; vol. 179
Afmetingen: 19.50 x 11.50 (paperback)
Druk: Geuze & Co’s Drukkerij B.V., Dordrecht.
1998 En de liefste dingen nog verder. (roman)

Opdracht: Ter nagedachtenis aan Herman de Coninck
Omslagontwerp: Marjo Starink
Omslagillustratie: ‘Tot zum verlassenen Garten’ 1935, 58(L18) 31.8/32.50×45.50/46 cm: oil and water-colour on chalkprimed papier; privaatbezit © Paul Klee c/o Beeldrecht Amstelveen.
Typografie: John van Wijngaarden
Foto Auteur: Filip Claus.
De Wispelaere 8 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij: Atlas (Contact). -229p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (paperback)
1998 Glinsterende splinters.

Een uitgave ter gelegenheid van de uitreiking van de Prijs der Nederlandse Letteren 1998 aan Paul de Wispelaere, waarin opgenomen Cuba sí, Cuba no … en het juryrapport Prijs der Nederlandse Letteren
Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas.  -54p.
2002 Cuba en andere reisverhalen.

2008: 5de druk bij Pandora, Amsterdam ; Antwerpen. -174p.

Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. -176p.
2003 Tuin en wereld. (romanbundeling)

Bevat: Tussen tuin en wereld (1979), Mijn huis is nergens meer (1982), Brieven uit Nergenshuizen (1986) en En de liefste dingen nog verder (1998)

Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. -783p.
2003 Onder voorbehoud. (essay)

Omslagontwerp: J. Tapperwijn/Studio Eric Wondergem
Omslagillustratie: Karel Dierickx
Foto auteur: Filip Claus.
De Wispelaere 2 Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Atlas. -207p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
2004 Ik ben ongeneeslijk. (bibliofiele uitgave)

Illustraties: Karel Dierickx.
Vormgeving: Bob Matthysen.
Druk: Snoeck-Ducaju & Zoon, Gent.
Bindwerk: Snoeck-Ducaju & Zoon, Gent.
Lettertype: Bodoni.
Papier/ Biotop (200 gr)
Klik op
deze link
Kessel-Lo: Literarte. 2dln.

Afmetingen: 34 x 24
Oplage 150 exemplaren

II. Brieven

1994 ‘Brief naar Talavera de la Reina’ (briefverhaal)

Cahiers d’Amour verscheen ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de v.z.w. Behoud de Begeerte en in de marge van de 5de editie van Saint-Amour, een literair programma rond liefde en begeerte.
Boekverzorging: Zeno Amsterdam
Omslagtekening: Jan Bosschaert.

 

 1994 Cahier d'amour  Uit de bundel: Cahier d’Amour . Liefdesbrieven. pp.121-124.

Uitgever: Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, / Dedalus, Antwerpen. 1994. -144p. (Afmetingen: 20 x 12.50, paperback)
Samenstelling: Luc Coorevits

III. SAMENSTELLER VAN BLOEMLEZINGEN

1973 Karel Van de Woestijne. De boer die sterft en andere verhalen. (bloemlezing) Brussel: A. Manteau. -131p.

Reeks: Marnixpocket. – Brussel; vol. 87

1973

1977
Wereld in teksten : bloemlezing voor het secundair onderwijs en voor het eerste oriënteringsjaar v. s. o. of het derde jaar middelbaar onderwijs . 1 t/m 6 (bloemlezing)

Samenstellers :De delen 1 tot 4 in samenwerking met Hugo Raes, de delen 5 en 6 in samenwerking met Hugo Raes en Paul van Aken

Amsterdam; Brussel : Paris-Manteau. (6 delen)
1982 Indruk 83. Wat schrijvers schrijven (bloemlezing)

Samenstellers: Ivo Gay, Jaap Goedegebuure,  Paul de Wispelaere;
Omslagontwerp en grafische vormgeving: Frits Stoepman gvn

Amsterdam: Commissie voor de Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek. -160p.
1984 Vlaamse verhalen na 1965. (bloemlezing)

Samengesteld door Paul de Wispelaere.
Omslagontwerp en typografie: Rikkes Vos

De Wispelaere 6 Antwerpen: Manteau. -480p.

Afmetingen: 21.50 x 13.80 (ingenaaid – kaft met flappen)

1993 Bar en bizar. Ontsluierde geheimen. (bloemlezing)

Verzameld en ingeleid door PAUL DE WISPELAERE.
(uit de autobiografieën, dagboeken en brieven van een 15-tal auteurs uit de reeks Privédomein)
Omslag: Sieb Posthuma;
Omslagontwerp: Nico Richter.

Amsterdam: Uitgeverij De Arbeiderspers. -183p.

Afmetingen: 19.50 x 11.40 (ingenaaid)

2000 Herman De Coninck: het proza. Deel 1 en 2.

Bezorgd, geannoteerd en van een nawoord voorzien door Paul de Wispelaere.
Medewerking: Jeroen De Preter

Amsterdam/Antwerpen: De Arbeiderspers. -1500p. (2 delen)
2002 Het land van de mosseleters. 150 jaar Vlaamse vertelkunst. (bloemlezing)

Samengesteld door Benno Barnard en Paul de Wispelaere

Amsterdam: Contact. -656p.

 IV. ESSAYISTISCH WERK

Paul de Wispelaere heeft heel wat essayistische stukken geschreven zowel in tijdschriften als in publicaties die thematisch essays bundelden.
Dit is een greep uit de productie. Een andere greep vindt  u op de website van DBLN – Paul de Wispelaere · dbnl

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1955 ‘Henri Marsman: het antagonisme tussen dichter en mens’. In: Dietsche Warande & Belfort. p. 416-427.
1957 ‘De correspondentie Coster-Vermeylen’. In: Nieuw Vlaamse tijdschrift. jrg. 11. p. 972-981.
1957 ‘Peilingen in van Nijlens thematiek’. In: Nieuw Vlaamse tijdschrift. jrg. 11. p. 373-395.
1959 ‘Vlaamse existentialistische proza’. In: De Vlaamse Gids. jrg. 43. p. 177-182.
1963 ‘M. Seuphor en ‘Het Overzicht’’. In: De Vlaamse Gids. jrg. 47. p. 741-755.
1964 De problematiek van de ik-roman. (essay) In: Literair akkoord, 8 Brussel-De Haag, Manteau pp 168 e v
1965 Literatuur als therapie en mythe. (essay) In: De onbekende twintigste eeuw. List en literatuur. ’s Gravenhage-Rotterdam, Nijgh & Van Ditmar (Nieuwe Nijgh Boeken nr 9) pp 92-122.
1965 ‘Literatuur als therapie en mythe: Michel Leiris.’ (essay) In: De Vlaamse Gids. jrg. 49. p. 553-575.
1966 De structuur van De Kapellekensbaan – Zomer te Termuren. (essay) In: Louis Paul Boon. ’s Gravenhage-Rotterdam, Nijgh & Van Ditmaar (Nieuwe Nijgh Boeken nr 11) pp 35-56.
1967 Het vat der Danaïden. Uit het Dagboek van een ik-schrijver.  (essay) In: 5 geloofsbrieven. pp 93-113

Uitgever:  Nijgh & Van Ditmar, ’s Gravenhage/Rotterdam in de reeks ‘Nieuwe Nijgh boeken nr 11

1967 Karel Jonckheere over poëzie. (essay)

Zeven auteurs lichten Jonckheere door in zeven essays.
Bevat: Clara Haesaert, Karel Jonckheere tussen vraag en antwoord (pp.6-11)
Erik van Ruysbeek, Karel Jonckheere zestig jaar (pp 12-19)
Jan de Roek, De moord op Chronos, het poëtisch oeuvre (pp. 20-59)
Paul de Wispelaere, Karel Jonckheere over poëzie (pp.60-83)
Dirk de Witte, Stoorder – ongestoorde (pp.84-93)
Jef Geeraerts, Enkele gewaarwordingen tijdens het lezen van Karel Jonckheere’s poëtische Kongo-verhalen (pp. 94-101)
Weverbergh, Op reis. (pp. 102-122)
 Over Jonckheere 1 In: Zeven over Karel Jonckheere. pp. 60-83

Brussel/Den Haag: A. Manteau. -122p.
Reeks: Maerlantpocket nr 5
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Typografie: Karel Martens – Omslagontwerp: Stefan Mesker
Foto achterplat: Claude Maegelhaes, Brussel.
Druk: Geuze Dordt
1967 Hugo Raes: Jagen en gejaagd worden. (essay) In: K. Fens e.a.: Literair Lustrum . Een overzicht van vijf jaar Nederlandse literatuur 1961-1976. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep pp 207-224.
1967 Kritiek op menselijke verblinding + Een faun met kille horentjes. (essays) In: Kritisch akkoord 1967. Brussel-Den Haag, Manteau pp 118-122; 147-151.

Reeks: Maerlantpockets nr 8

1968 Drie realistische fabels van Sybren Polet. (essay) In: Nieuw Vlaams tijdschrift. Jaargang 21 PP 898-920.
1970 René Gysen of het gevecht met de realiteit. (essay)

Samengesteld door de redactie van ” Komma ” : Gust Gils, Willy Roggeman, Paul de Wispelaere e.a

In: Over René Gysen. pp 26-42. Uitgever: ‘s-Gravenhage ; Rotterdam : Nijgh & Van Ditmar. -162p.

Reeks: Nieuwe Nijgh Boeken nr 29

1973 Beschouwingen. Ik ben maar een neger. (essay)

 

In: Profielreeks Jef Geeraerts Autobiografie, bibliografie, beschouwingen (Paris- Manteau -48p.), Amsterdam / Brussel, 1972, pp.19-21
1973 Het proza 1966-1971. (essay) In: K. Fens e.a.: Literair Lustrum 2. Een overzicht van vijf jaar Nederlandse literatuur 1966-1971. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep pp 11-40
1976 Waar wonen en waarom (essay) In: Snoecks 1976. Gent, Snoeck-Ducaju pp 156-163
1977 Nieuwe essays van Pierre H. Dubois In: Kritisch akkoord 1977. Brussel-Den Haag, Manteau (Maerlantpockets nr 30) pp 35-39
1979 Literaire theorie en kritiek uit Nederland. (essay) In: Kritisch akkoord 1979. Brussel-Amsterdam, Manteau, Elsevier, pp 134-142.
1980 Schets van de Vlaamse literatuur na 1945. (essay) In: De Nederlandstalige letteren in België: de Franstalige letteren in België. Pp 5-46.

Brussel: Paleis voor Schone Kunsten (Europalia). -130p.

1987 Een regenboog boven Vlaanderen. 1987 Essays anthologie In: BOKelf pp 162-174.

Schoten: Uitgeverij Hadewijch.
Colofon: ‘BOKelf’ werd, met imprint (h), in opdracht van de uitgeverij Hadewijch, Schoten, gezet in Bembo romein met een omslagtypografie van Herbert Binneweg, gedrukt op 90 grams romandruk door Bosch en Keuning, Baarn.
1994 De kunstopvattingen en de literair-kritische praktijk van Louis Paul Boon in de bladen De roode vaan en Front (1945-1950).

Ook in : Het literatuur- en kunstkritische werk. II. Front. Bezorgd door E. Bruinsma & K. Humbeeck m.m.v. D. de Geest & P. de Wispelaere.  Antwerpen: L.P. Boon-documentatiecentrum. – XLVII + 505 p.

Tilburg: Tilburg University Press. -36p.
1996 Het vermoeden van een schepping.

Illustraties: Hilde Braet.
Gent: Academie voor Schone Kunsten. -16p.

 AUDIOGRAFIE

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
2010 Paul de Wispelaere leest “Ik ben ongeneeslijk” [Geluidsdocument = Document sonore]

Met gedichten van Frank Adam, Frederik Lucien De Laere, Herman Leenders, Peter Theunynck, Schipdonkblues door Jack van Poll.
De Wispelaere 17 Kobbegem : HKM records. 2 CD’s (61 min 48 s.; 16 min 01 s.)

Afmetingen: 25.2  x 14.2
CD 1 : Ik ben ongeneeslijk ;
CD 2 : Ik ben ongeneeslijk (vervolg) ; Fragment uit “Het verkoolde alfabet” ; Slotscéne uit de roman “Tussen tuin en wereld” ; Schipdonkblues door Jack van Poll ; Guy Plasschaert “Over Watersnood en nood aan water” ; Frederik Lucien De Laere “IM” (In Memoriam) ; Frank Adam “Protestdicht tegen de stadsdichter van Damme” ; “Soort van Haiku voor een oude boom “Protestapocalyps” ; Herman Leenders “Ondank”, “Na Blakkeveld”, “Lege handen”, “Charon” ; Peter Theunynck “Canadezen” ; Schipdonkblues door Jack van Poll

BEKNOPT OVERZICHT

LITERAIR PROZA

  • Fantasia (verhaal, 1954)
  • Loutering (verhaal, 1954)
  • Lea (verhaal, 1954)
  • De verrukkelijke glimlach (verhaal, 1955)
  • De andere man (verhaal, 1956)
  • Viviane (verhaal, 1956)
  • Het examen (verhaal, 1956)
  • Scherzando ma non troppo (novelle, 1959)
  • Het verhaal van Bérénice (verhaal, 1960)
  • Een eiland worden (roman, 1963)
  • Mijn levende schaduw (roman, 1965)
  • Dagboekfragmenten (dagboek, 1966)
  • Paul-tegenpaul 1969-1970 (dagboek, 1970)
  • Een dag op het land (novelle, 1976)
  • Tussen tuin en wereld (roman, 1979)
  • Mijn huis is nergens meer (roman, 1982)
  • Brieven uit Nergenshuizen (roman, 1987)
  • Het verkoolde alfabet (dagboek, 1992)
  • En de liefste dingen nog verder (roman, 1998)
  • Cuba en andere reisverhalen (2002)

ESSAYS & KRITIEKEN

  • Victor J. Brunclair (essay, 1960)
  • Hendrik Marsman (essay, 1961)
  • Literatuur als therapie en mythe (essay, 1965)
  • Het Perzisch tapijt (essays, 1966)
  • Het vat der Danaïden (essays, 1967)
  • Met kritisch oog (kritieken, 1967)
  • Facettenoog (kritieken, 1968)
  • René Gysen of het gevecht met de realiteit (essay, 1970)
  • Een Vlaming bekijkt Nederland (essay, 1972)
  • Jan Walravens (essay, 1974)
  • Louis Paul Boon, tedere anarchist (essay, 1976)
  • Ivo Michiels. Het afscheid (essay, 1982)
  • De broek van Sartre en andere essays (essays, 1987)
  • Tekst en context (essays, 1992)
  • Onder voorbehoud (essays, 2003)

BLOEMLEZINGEN

  • Karel Van de Woestijne. De boer die sterft en andere verhalen. (bloemlezing, 1973)
  • Wereld in teksten : bloemlezing voor het secundair onderwijs en voor het eerste oriënteringsjaar v. s. o. of het derde jaar middelbaar onderwijs . 1 t/m 6 (bloemlezing, 1973-1977)
  • Indruk 83. Wat schrijvers schrijven (bloemlezing, 1983)
  • Vlaamse verhalen na 1965 (bloemlezing, 1984)
  • Bar en bizar. Ontsluierde geheimen (bloemlezing, 1993)
  • Herman De Coninck. Het proza (2 delen, bloemlezing, 2000)
  • Het land van de mosseleters. 150 jaar Vlaamse vertelkunst (bloemlezing, 2002)

 PAUL DE WISPELAERE IN VERTALING

DUITS

  • 1966: So hat es begonnen Duits / vert. uit het Nederlands door Georg Hermanowski. Uitgever:  Suhrkamp (Edition Suhrkamp; 149), Frankfurt am Main . Fictie, paperback. Oorspronkelijke titel: Een eiland worden. Amsterdam De Bezige Bij, 1963.
  • 1992: Ein Tag auf dem Land Duits / vert. uit het Nederlands door Bernd Kehren. Mönchengladbach Juni. Fictie, paperback. Oorspronkelijke titel: Een dag op het land. Antwerpen Houtekiet, 1989.

FRANS

  • 2006: L’alphabet calciné Frans / vert. uit het Nederlands door Charles Franken. Uitgever: Le Castor Astral (Escales des lettres), Bordeaux, Pantin, Paris. Non-fictie, paperback. Oorspronkelijke titel: Het verkoolde alfabet. Amsterdam: De Arbeiderspers, 1992.