home | Inloggen
Aantal schrijvers: 531 | Aantal boeken:

15464

Van de Kerckhove, Remy

Maakt deel uit van:

Remy C. van de Kerckhove

Mechelen 25.9.1921 – Duffel 2.1.1958

Eig. Remigius Corneel van de Kerckhove dichter .

Van de Kerckhove was werkzaam bij het Ministerie van Arbeid en Sociale Voorzorg.

In 1956 had hij een leidende functie bij de organisatie van de Algemene Wereldtentoonstelling die in 1958 in Brussel werd gehouden.

Hij was een militant lid van de Belgische Socialistische Partij.

*

Aanvankelijk sterk onder invloed van het humanitair expressionisme, zoals in de bundels ‘Nachtelijke razzia’ (1938) en ‘De andere weg’ (1941)

Werd met ‘Gebed voor de kraaien’ (1948) één van de belangrijkste dichters die mee de vernieuwing rond het tijdschrift ‘Tijd en Mens’ (1949-1955) hebben ingeleid.

 

 

 

BIOGRAFIE

25 september 1921: Geboren te Mechelen, Blaasbalgstraat 14, als eerste van de twee kinderen van Pieter Van de Kerckhove, rijksambtenaar uit Mechelen, en Rosalie Peremans uit Hoboken.

1927 – 1933: Volgt de voorbereidende afdeling van het Koninklijk Atheneum te Mechelen.

1933 – 1939: Studeert aan de wetenschappelijke afdeling van hetzelfde atheneum .

1938 – 1947: Voetbalt als midvoor in het eerste elftal van Racing Club Mechelen.

1938: Debuteert met de gedichtenbundel Nachtelijke razzia in eigen beheer. Duidelijke invloed van expressionisten als Marnix Gijsen en Paul Van Ostaijen qua stijl, beeldspraak en onderwerpen. Zijn geliefde thema: de vrouw als troost, toevluchtsoord, bron van tederheid en begrip.

1941: Een tweede bundel: De andere weg, Hierin lezen we ontgoocheling en verbittering door zijn ervaringen in WO II.

1942: Werkzaam als technisch agent in dienst van de Nationale Onderlinge Kas voor Gezinsvergoedingen te Brussel tot 1 maart 1955.

1 juni 1945: Wordt onder de wapens geroepen, ingelijfd bij de militaire politie en gedetacheerd bij het 3e, later het 9e Amerikaanse leger. Was betrokken bij de bevrijding van Dachau. Gestationeerd o.m. te München en Nürnberg tot 1 juli 1946.

27 juli 1946: Treedt in het huwelijk met Josée Toye.

Vestigt zich Stuivenbergbaan 35 te Mechelen.

1947: Voetbalt tot 1950 in het elftal van Union Sint Gillis.

Stelt gedichtenbundels samen onder de titels Icarus herboren en De vier zustersteden en een novellenbundel De man en het kind.

Wordt medewerker tot 1953 aan het geïllustreerde weekblad Sportclub onder leiding van J. Simon.

1948: Verschijnt zijn derde bundel Gebed voor de kraaien.

  • Hierin breekt hij met de gangbare klassieke vormgeving en de conventionele beelden en symbolen. Daarvoor in de plaats komt een ethisch geladen poëzie waarin de naoorlogse ontredderde mens centraal staat. Daarbij maakt hij gebruik van fragmentering en een vrije associatieve beeldspraak. Zijn visie op de mens lijkt in deze poëzie sterk bepaald door het existentialisme en is pessimistisch. Zijn hoofdmotief is opstandigheid zowel tegen het bestaan als tegen God.
  • Het is een fikse barst in de traditionele, in wezen vooroorlogse poëtica, die niet door iedereen enthousiast werd ontvangen. Voor de traditionalisten waren het bizarre experimenten die vervaarlijk dicht kwamen bij het ‘bandeloze’ expressionisme.
    • Van Herreweghen noemt in zijn recensie in Dietsche Warande en Belfort de poëzie van deze bundel ‘brallend proza’ met ‘onbegrijpelijke en ongenietbare beeldentaal’ , ‘Het vers, ja, de hele bundel van Van de Kerckhove is een chaos (…) Bij Van de Kerckhove zijn inhoud en vormgeving beide even woest. ‘ (Hubert van Herreweghen, Werk van Jongeren. In: Dietsche Warande en Belfort, jrg. 48, 1948, pp. 490-496)
    • Wat Van Herreweghen aan deze dichtbundel verwijt, maakt in wezen de essentie uit van wat men even later de experimentele poëzie is gaan noemen

1949: Richt samen met Jan Walravens het avant garde-tijdschrift Tijd en Mens op dat de experimentele literatuur van na WO II introduceerde; Wordt er redactiesecretaris en verantwoordelijk uitgever van. Hij is het die uiteindelijk het tijdschrift financierbaar maakte.

1950: In de bundel ‘De schim van Memlinc’ poogt hij zijn hele levens-en-wereldvisie ook tegenover poëzie uit te drukken. Een zoektocht naar nieuwe oprechtheid, zonder begoocheling. Gedeeltelijk is de bundel ook een soort gebed tot de vrouw, de enige levenswaarde die Van de Kerckhove overhoudt en waaraan hij zich vastklampt.

20 juli 1951: Geboorte van zijn zoon Peter.

1 oktober 1953: Van bij de eerste televisie uitzendingen was hij actualiteits- en sportreporter bij de Informatiedienst van de Vlaamse Televisie.

1 maart 1955: Programmaleider van de televisie uitzendingen van het Instituut Emile Vandervelde, ‘De Socialistische Gedachte in Actie’, tot 30 september.

Woont het internationale Congres voor Radio en Televisie te Milaan bij.

1 oktober 1956: Benoemd tot adjunct-directeur van het Commissariaat-Generaal bij de Algemene Wereldtentoonstelling (Expo 58).

Februari-april 1957: Maakt als adjunct-directeur samen met Commissaris-Generaal Baron Moens de Fernig een informatiereis naar de Verenigde Staten.

Juli: persconferenties te Praag, Wenen en München.

November: persconferentie te Hamburg.

1957: Verschijnen van Gedichten voor een Karyatide.

  • De vijf sobere ontroerende gedichten, door de dichter brieven genoemd, bewijzen zijn  talent. Geen geroep maar eenvoudige krachtige verzen.
  • Zo luidt het veel geciteerde einde van het gedicht ‘Brief aan Koen’
Wij gingen door Mechelen aan de Dijle
de gevels speelden beiaard in het water
de herfstzon regende op de lindebomen
de lindebomen regenden op de aarde
de aarde regende op mijn vriend
op zijn moedeloos marmer
ik ben armer

 

2 januari 1958: Komt te Duffel om het leven bij een verkeersongeluk.

Hij botste op een recht weggedeelte van de baan Mechelen-Duffel tegen een stilstaande vrachtauto. Hij werd zwaargewond onmiddellijk naar het ziekenhuis te Duffel overgebracht waar hij drie kwartoer later aan de gevolgen van een schedelbreuk overleed zonder tot het bewustzijn te zijn teruggekeerd.

Werd begraven op het Stedelijk Kerkhof van Mechelen in aanwezigheid van zijn Tijd en Mens-collega’s Jan Walravens, Marcel Wauters en Hugo Claus, vele andere letterkundigen en politici en de voltallige ploeg van Racing Mechelen.

 

Meer over Remy C. van de Kerckhove

  • BNTL; Kritisch lexicon; Oosthoek; WP-lexicon;
  • J. Walravens, ‘Radiolezing over Remy C. van de Kerckhove’, in: De Vlaamse Gids 50 (1966) 3-4, p. 31-36;
  • Remy C. van de Kerckhove-nummer van Morgen 6 (1969-1970) 18-19;
  • J.H.Th. Joosten, ‘[Over Remy C. van de Kerckhove]’, in: Feit en tussenkomst. Geschiedenis en opvattingen van Tijd en Mens (1949-1955) (1996);

 

 

Geraadpleegde bronnen

Websites

Referenties

  • S. Brijs, ‘Remy C. van de Kerckhove, dichter aan de zijlijn‘, in: De vergeethoek (2003), p. 103-110.
  • M. Wauters. Remy C. van de Kerckhove , Monografieën Over Vlaamse Letterkunde, nr 48, Uitgeverij Helios, Antwerpen (1974);

 

SMAAKMAKER

 

Parijs

Uit: De schim van Memling 1950

zeg mij picasso tekent uw willekeurige spaanse hand
de eerste of de laatste universele mens
of tekent gij misschien wat chaos denkt
onzichtbaar van moscou
ver bikini
naar rome
*
 
zeg mij picasso tekent gij de zuiverheid
van de algemene naaktheid of braakt gij
de lijnen van een levend geworden dood
*
 
zo deze taal deze gebroken rune van n nevel geest
de stille misten uitwasemt van een verdwaalde mystiek
teken dan een onbegrepen antwoord
als een roep tot de levende rotsen
van het onbegrip
*
 
zijn het bederf de chaos uw lust groter
dan een sexuele drang naar het niet
dan zijt gij pablo pîcasso
de universele mens
nabij

 

Stalingrad

Uit: De schim van Memling 1950

Ren in de dood o ren in de dood
in de doorschoten kelen
bevriezen de krijgsgezangen
in de ruïnes van een spokenstad
zingen de homosexuele winden
de toonloze internationale
van het staal
 
moderne ontbinding der aarde
 
voorhistorische handen planten
geweren aan elk wapen bloeit een rozeknop
 
rozeknop dodeknop rozeknop
 
kameraad kameraad
 
ren in de dood o ren in de dood

 

Gebed van een Godsloochenaar

Uit: Gebed voor de kraaien

Ik heb nooit in U geloofd, ik kon U niet raken met mijn handen
ik kon uw voorhoofd niet kussen in ook Uw aangezicht niet slaan.
Ik zocht U in kille kerken en liep langs brede warme stranden
vol verbeten haat om ’t schone schitteren van Uw eeuwigen naam.
*
 
Ik zag mannen en vrouwen U volgen als driftloze honden
en kroop U in ’t donker na om ’t strelen van Uw vergevend’ hand.
Ik huilde in de nacht en beet de ketting die me had gebonden
uit vrees voor eigen schaduw waarin mijn beestig hart was opgebrand.
*
 
Ik geloof niet dat w’uit Uw melkachtige hand werden geschapen,
ik ben een zwarte duivel die een valse vrome Vastenavond speelt.
Ik reken ons bij de planten, bij de goudvissen en bij d’apen,
en heb mijn maskeradeschoonheid tussen spot en zwakte verdeeld.
*
 
Ik heb nooit in U geloofd en kon U niet raken met mijn vuisten,
moet ik U ooit ontmoeten, ik bevecht U met menselijke waan,
met mijn stinkende adem, mijn hoogmoed, mijn lafheid en mijn puisten
tot mijn uitgerafeld hart van schrik plots tegen mijn ribben zal slaan.

 

BIBLIOGRAFIE

Woordje vooraf

  • Na het chronologisch overzicht vindt u een overzicht van de niet gebundelde gedichten in tijdschriften.

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • anoniem Mededelingen van de Documentatiedienst, ‘Van de Kerckhove 1921-1958’ In: Mededelingen van de Documentatiedienst (1954-1992)
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent

Om de foto’s van de fotogalerij te vergroten klik op de foto

Chronologisch overzicht

Jaar

Titel

Fotogalerij

Uitgeverij 1ste druk
1938* Nachtelijke razzia. Doorheen mijn hart. Verzen. Eigen beheer: gedrukt op de persen der drukkerij ‘Populair’, Mechelen, -40p. [eenzijdig bedrukt]. 
Afmetingen: 20.50 x 17
Colofon: Gedrukt op de persen der drukkerij ‘Populair’Neckerspoel, 126, Mechelen op papier ‘Jordaens’, 100 genummerde exemplaren.

 

*Stefan Brijs vermeldt in ‘De vergeethoek’: “Sommige bronnen vermelden het jaartal 1936 of 1939, maar onlangs trof ik bij antiquariaat Demian een exemplaar aan van deze bundel, afkomstig uit de bibliotheek van Jan Walravens. Hierin schreef Van de Kerckhove als opdracht: ‘Deze gedichten werden geschreven in 1937-1938 en uitgegeven door mezelf in de jaren 1938. Zo kan je de volledige evolutie volgen van dit onbelangrijk dichterschap. Je Remy 31.50 Voor Jan Walravens. “
1941 De andere weg. (gedichten) 
Versierd met vier ino’s van Georges Patteet.
Deeltitels: Voor de daadwerkelijken; Het kruispunt; Gestalten; De andere weg.
Van de Kerckhove 3 Antwerpen, Amsterdam: N.V. Van Ditmar.  -36p. 
Afmetingen: 21.50 x 15.50 (ingenaaid)
Kolofon: Deze tweede verzenbundel van den in Mechelen (herfst 1921) geboren Remy C. Van de Kerckhove en versierd door een jong kunstenaar G. Patteet, die er de lino’s voor sneed, heeft een oplage van 100 exemplaren, waarvan 10 exemplaren genummerd en door den schrijver onderteekend.

 

1948 Gebed voor de kraaien. (gedichten) 
Met omslagtekening door Jozef Cantré.
Deeltitels: Twee liederen voor dode dichters; Halewijn zingt …; Verzen voor Johannes; Exodus.
Van de Kerckhove 1 Antwerpen: De Sikkel. -64p. 
Afmetingen: 22.50 x 17.50 (ingenaaid)
1949 Het kind en de man. (proza) In:  Tijd en Mens, november-december 1949
1950 Mademoiselle de Maupin. (proza) In: Tijd en Mens nr 3 jan./Febr 1950 pp 104-108
1950 De schim van, Memling. (gedichten) 
Met Drie woorden vooraf door Jan Walravens.
Peilen naar de onaantastbare kern van mijn gans persoonlijke angst angst van de dood dat is niet moedig een standpunt dat echter deze angst door een stad als Brugge wordt gesymboliseerd nu deze stad tot cultuurcentrum van West-Europa werd verkozen blijkt niet te rechtvaardigen maar Brugge is en blijft voor mij het symbool van het vergane van de vergankelijkheid. De bloedprocessie. Het beeld van Gezelle. De beklemming van het Gruuthuuse. De schim van Memling. Mijn persoonlijke angst heeft niets met cultuur te maken mijn leven geboorte en dood ook niet dat weet ik ik schrijf ten andere geen cultuur ik schrijf gedichten.
Van de Kerckhove 8 Antwerpen: Uitgeverij De Sikkel N.V. -40p. 
Afmetingen: 22 x 17 (ingenaaid)
Colofon: Van deze gedichten werden in het voorjaar van 1950 100 exemplaren gedrukt door de zorgen van de Uitgeverij De Sikkel, Lamorinièrestraat 116 te Antwerpen.
Dit is nummer 22.

 

1951 Een kleine ruïnemuziek. (gedichten) 
Met 9 tekeningen van Rudolf Meerbergen. Omslagontwerp José Walraff.
Deeltitels: Art poétique; Een kleine ruïnemuziek; Ik ben van stof.
Van de Kerckhove 5a
Van de Kerckhove 5 Antwerpen: De Sikkel. / ’s-Gravenhage: D.A. Daamen’s Uitgeversmaatschappij N.V.   -32p. 
Afmetingen: 29.50 x 23(ingenaaid)
Kolofon: Van deze gedichten werden in het voorjaar 1951 200 exemplaren gedrukt. Omslagontwerp José Walraff. Dit is nummer 128.

 

1953 Veronica. Mijn medeleven is een traan in twee gespleten. (gedichten) Van de Kerckhove 7 Antwerpen: De Sikkel. / ’s-Gravenhage: D.A. Daamen’s Uitgeversmaatschappij N.V. -52p. 
Afmetingen: 20.80 x 12.50(ingenaaid – met stofomslag)
Colofon: Van deze bundel werden 250 exemplaren gedrukt, genummerd van 1 tot 250. Dit is nummer 54.
Titelpagina in tweekleuren zwart rood

 

1954 Ebbe en vloed. Een gedicht in beweging. (poëtische eenakter) De Vlaamse Gids   XXXVIII.
1957 Gedichten voor een kariatide. (gedichten) 
Deeltitels: Brief aan Niels; Brief aan een kariatide; Brief aan Henry Moore; Brief aan Koen; Brief uit Vlaanderen.
Met een foto op het omslag enen portretfoto met een biografische aantekening op de achterzijde van het omslag.

 

Van de Kerckhove 4 Antwerpen: Uitgeverij De Sikkel N.V. -24p. 
Afmetingen: 25.50 x 19 (ingenaaid)

POSTHUME UITGAVEN

1964 Gedichten. (bloemlezing) 
Verzameld en ingeleid door Louis-Paul Boon.
Met gedichten uit: Gebed voor de kraaien; De schim van Memling; Een kleine ruïnemuziek; Veronica; Gedichten voor een kariatide.
Van de Kerckhove 2 Hasselt: Uitgeverij Heideland. -77p. 
Reeks: Poëtisch Erfdeel der Nederlanden nr 21
Afmetingen: 18 x 10.75 (pocket)
1974 Verzamelde gedichten. (verzamelbundel) 
Deeltitels: Nachtelijke razzia; De andere weg; Gebed voor de kraaien; De schim van Memling; Een kleine ruïnemuziek; Veronica; Gedichten voor een kariatide; Ebbe en vloed; Ongebundelde verzen.
Omslagontwerp: naar een ets van Luc Piron.

 

Van de Kerckhove 6 Brussel/Den Haag: Manteau. -264p. 
Afmetingen: 25.70 x 16.70 (ingenaaid)
Colofon: Deze uitgave kwam tot stand met de steun van het fonds Leo Magits

 

1986 Brief aan een uitgever / Remy C. van de Kerckhove ; gevolgd door een herinnering aan de dichter door Hugo Claus. Amstelveen : Uitgeverij AMO ; (Wijhe : gedrukt door Hein Elferink) –25 cm + [12] f. 
Oplage van 35 exemplaren, in een mat bruinrood papieren omslag

 

Ongebundelde verzen

 

  • Ouverture. Pour la grande désillusion. In: Kentering, nr 7, 1ste jrg., sept-okt. 1938
  • Gebed voor de bureelbediende. In: Scientia, nr. 1, 1ste jrg., april 1945.
  • Gebed voor de ‘dichter’. In: Scientia, nr. 2, 1ste jrg., mei 1945.
  • Johannesvuur. In: Scientia, nr. 5, 1ste jrg., augustus 1945.
  • Dankgebed. In: Scientia, nr. 6, 1ste jrg., sept. 1945.
  • Gedicht. In: Belgica, nr. 1, jan.-febr. 1948
  • De sonnet van de terugkeer. In: I. De Vlaamse Gids XXXII, 1948.
  • Het huis bij de rivier. In: I. Nieuw Vlaams tijdschrift IV, 1949.

II. Nieuw Vlaams tijdschrift IV, 1949.

  • Tussen duin en zee. In: I. De Vlaamse Gids XXXIII, 1949.

II. De Vlaamse Gids XXXIII, 1949.

  • Onbegrepen herfst. In: I. Band IX, 1950.

II. Band IX, 1950.

III. Band IX, 1950.

  • Het erfdeel. Een protest. In: Derde ruiter, nr. 1, jan.-feb. 1951.