home | Inloggen
Aantal schrijvers: 535 | Aantal boeken:

15559

Ducal, Charles

Charles Ducal

Leuven, 3 april 1952

Dichter, prozaist en essayist.
Dichter des Vaderlands (2013)

BIOGRAFIE

3 april 1952 : Geboren als Frans Dumortier te Huldenberg bij Leuven, als een van de zeven kinderen uit een landbouwersgezin.

Zijn middelbare schoolopleiding volgde hij als intern in het missiecollege van de Paters van Steyl te Overijse.

1974 : Studeert af aan de Faculteit Wijsbegeerte en Letteren, Germaanse Talen, K.U.Leuven.

  • Was lang actief in de Marxistisch-Leninistische beweging en de Maoïstische partij AMADA.
  • Hierover zegt hijzelf het volgende:

“In mijn studententijd was ik actief in de Marxistische-Leninistische Beweging, maar voor een lidmaatschap van een politieke partij heb ik altijd gepast. Mijn visie is echter niet veranderd. Gezien de wereldwijde aanslag op de natuur en de menselijke arbeid geloof ik vandaag meer dan ooit dat alleen een ander economisch systeem soelaas kan brengen.” (In: Weekend Knack nr 08 van 19 tot 25 februari 2014)

1976: Tot vandaag leraar Nederlands in het Sint-Albertuscollege te Haasrode (bij Leuven).

1987: Deelname dichtbundel Twist Met Ons (samen met Erik Spinoy, Bernard Dewulf en Dirk Van Bastelaere).

  • Die bundel ontstond op een wel heel speciale manier. Het begon allemaal tijdens een weekend dat georganiseerd werd door het tijdschrift Dietsche Warande & Belfort. Professor Hugo Brems had een aantal jonge dichters uitgenodigd om uit eigen werk voor te lezen. Het ging met name om Van Bastelaere, Ducal, Dewulf en Spinoy. Op dat ogenblik had Spinoy nog geen dichtbundel gepubliceerd. Van Bastelaeres debuut was pas verschenen en Ducal en Dewulf hadden enkel in tijdschriften gepubliceerd. Op dat weekend was ook de uitgeefster van De Gulden Engel aanwezig. Zij was op zoek naar aanstormend talent dat wilde meewerken aan een gezamenlijke poëziebundel. Benno Barnard zou de inleiding schrijven en van het een kwam het ander: Twist met Ons was geboren. Alle vier werden ze toen postmodernen genoemd, maar volgens Spinoy past dat etiket het beste bij Van Bastelaere en hemzelf. Ducal en Dewulf kunnen moeilijk postmodern genoemd worden.
  • Het is vooral de inleiding van Benno Barnard die deze bloemlezing een haast mytisch karakter heeft gegeven en deze vier dichters, een beetje blind voor hun onderlinge verschillen, tot een nieuwe generatie bombardeerde.

1987: Publicatie dichtbundel Het huwelijk.

1989: Publicatie dichtbundel De hertog en ik.

1991: Wint met De hertog en ik de Prijs van de Vlaamse Gids en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs.

1992: Publicatie verhalenbundel De Meesterknecht.

  • In deze geestige verhalenbundel De meesterknecht (1992) kijkt hij o a terug op  zijn ervaringen bij Amada  (voorloper van PvdA);

1993: Publicatie bij EPO van brievenboek Over de voorrang van rechts (samen met Kamiel Vanhole), over democratie en racisme, waarin hij een duidelijk standpunt innam tegen de opkomst van extreemrechts.

Deelname bloemlezing Plejade: zeven Vlaamse dichters (samen met Christine D’Haen, Paul Claes, Stefan Hertmans, Erik Spinoy, Dirk van Bastelaere en Peter Verhelst).

1994: Publicatie dichtbundel Moedertaal.

Vertrekt op uitnodiging van uitgeverij EPO in april naar Irak, samen met o.a. Raymond van het Groenewoud, Bob van Laerhoven, Mark Jambers, Sven ‘t Jolle, Frank Willems…
Deze groep publiceert bij EPO het reisverslag onder de titel Rendez-vous in Bagdad, dat in het najaar verschijnt.

1997: Wint met Moedertaal de Prijs voor Letterkunde van de van de Vlaamse Provincies.

1998: Publicatie dichtbundel Naar de aarde.

2006: Publicatie dichtbundel In inkt gewassen, een intieme en tegelijk politieke dichterlijke zelfbevraging.

24 januari 2007: Wint met In inkt gewassen de eerste Herman de Coninckprijs.

Februari 2009: Publiceert samen met Lucas Catherine het boek Gaza. Geschiedenis van de Palestijnse tragedie (EPO). Daarin is Ducal uitdrukkelijk aanwezig met de nieuwe gedichtencyclus Na Auschwitz.

2009: Publicatie nieuwe dichtbundel Toegedekt met een liedje.

2010: Schreef het gedichtendagessay ‘Alle poëzie dateert van vandaag’, waarin hij op een leuke wijze pleit om via het onderwijs het lezen van poëzie te bevorderen.

3 april 2012: Ter ere van zijn zestigste verjaardag en zijn vijfentwintigjarige dichterschap verscheen de verzamelbundel Alsof ik er haast ben.

2013: Wordt vanaf gedichtendag 30 januari de eerste Belgische ‘Dichter des Vaderlands’.

  • In deze functie zal hij de volgende twee jaar elk jaar minimaal zes gedichten te schrijven over thema’s en gebeurtenissen die iedereen aanbelangen. De gedichten zullen worden aangeboden in de drie landstalen. Daarnaast zal hij hij optredens verzorgen en lezingen geven in de drie landsdelen. Na twee jaar zal hij zijn eretitel doorgeven aan een Franstalige collega, die dan wellicht hem zal doorgeven aan een Duitstalige dichter.
  • Het initiatief voor deze eretitel komt van het Gentse Poëziecentrum, La Maison de la Poësie et de Langue Française in Namen en de Antwerpse literaire organisatie VONK & Zonen, in samenwerking met Passa Porta te Brussel.. Het project wil vooral een breed publiek laten kennismaken met poëzie uit de drie taalgemeenschappen.
  • Alle gedichten worden in samenwerking met het Vertalerscollectief van Passa Porta in de drie landstalen ter beschikking gesteld. De gedichten worden steeds gelijktijdig gepubliceerd in de kranten De Morgen, Vers l’Avenir en GrenzEcho.

2014: Samen met dichter Roel Richelieu van Londersele initieert Ducal de website Het Gezeefde Gedicht

  • Met Het Gezeefde Gedicht willen de initiatiefnemers talentvolle debuterende dichters meer kansen geven om naar buiten te komen met hun werk.
  • Ingezonden gedichten worden gelezen door Charles Ducal, de Dichter des Vaderlands, en Roel Richelieu van Londersele, oud-stadsdichter van Gent.
  • De beste gedichten verschijnen in de rubriek ‘In de zeef van deze maand’. Bovendien geven de redacteuren opbouwende tips over gedichten die de selectie net niet haalden.
  • Vanaf januari 2015 werkt de website ook samen met Poëziekrant. In elke editie van dit literaire tijdschrift is een pagina gereserveerd om twee gedichten uit de zeef te plaatsen.
  • Begin 2016 verscheen bij Uitgeverij P Het Gezeefde Gedicht, een bloemlezing met werk van 41 van de 71 geselecteerde dichters.

BEKRONINGEN

  • 1991: Prijs van de Vlaamse Gids en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor De hertog en ik.
  • 1997: Prijs voor Letterkunde van de van de Vlaamse Provincies en de vijfjaarlijkse Guido Gezelleprijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde voor Moedertaal.
  • 2007: Wint de eerste Herman de Coninckprijs met In inkt gewassen.
  • 2009: Melopeeprijs voor het gedicht ‘Onvoorbereid’. De jury bekroonde het, volgens hen, beklijvendste gedicht van alle gedichten die in 2008 werden gepubliceerd in Vlaamse tijdschriften.
  • 2010: Karel van de Woestijne prijs voor de bundel Toegedekt met een liedje.

SMAAKMAKER

Vrijuit

Hij heeft de ladder weggestoten, hij blijft boven.
van hieruit kan hij alles zien:
het vluchtende, het radeloze,
het vleesgeworden woord in zijn vizier.
 
En hoe twee handen langzaam wurgen.
En hoe een vrouw niet langer huilt
en boven haar gezicht een man gaat hurken.
En hoe een riek twee ogen sluit.
 
Terwijl de ree haar kalfje schoonlikt
en een ganzen-V de lucht kalligrafeert
en in een waterput een oude droom ligt
die bovenkomt als men het touw beweegt.
 
En het is schuldig alles buiten deze oorlog
dat wachtend op zijn maaltijd
staat te kijken door de ruit.
Het machteloze weten dat na arbeid
 
door de lanen jogt en zich met lange longen
in dit woordennest verschuilt.
Schuldig schuldig schulddoorzongen.
 
Maar de dichter gaat vrijuit.

Uit: toegedekt met een liedje. (2009)

Laat ons praten

Eerst zullen wij u in het zand begraven,
het hoofd vrij zodat het kan spreken
over wederzijds begrip, over vrede,
 
eerst zullen we uw akker tot de onze maken,
soldaten plaatsen tussen mijn en dijn,
de camera op ons standpunt plaatsen,
 
eerst zullen wij al onze doden tellen
van de afgelopen tweeduizend jaar,
u daarmee om de oren slaan
 
en dan het spuug van onze handen vegen
en besluiten: het is duidelijk,
u wil geen vrede.

Uit: Na Auschwitz. (2009)

 

MEER OVER CHARLES DUCAL

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • Herman Jacobs, ”Naar de aarde’, Charles Ducal tussen navel en wereld. In: Café des Arts 8 oktober 1998 (culturele bijlage van De Morgen)
  • Herman Jacobs, De dichter gaat vrijuit. In: Knack 15 juli 2009 p. 69

 

BIBLIOGRAFIE

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007.
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1987 Het huwelijk. (poëzie)

Deeltitels: In gemeenschap van goederen; Uit eerbied voor de wet; Verder geen plichten; Lijf aan lijf; Dit is mijn bloed; Epiloog.
Omslag: Marjo Starink
 1989: 2de druk
1996: 3de druk bij Atlas, Amsterdam [etc.], 62p.

 

Amsterdam : De Arbeiderspers. -67p.

Afmetingen:21 x 13 (gebrocheerd)
Colofon: ‘Het huwelijk’ van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij De Arbeiderspers, volgens een ontwerp van Marjo Starink, door Geuze & Co’s Drukkerij BV te Dordrecht gezet uit de Garamond en gedrukt op 100 grs getint gevergeerd romandruk in een oplaag van 1000 exemplaren.
1987 Twist met ons. (poëzie)

Bevat: Pornschlegel van Dirk van Bastelaere; Negen gedichten van Bernard Dewulf; De hertog en ik van Charles Ducal en Oost, West van Erik Spinoy.
Met een woord vooraf van Benno Barnard.
Grafische vormgeving: Rikkes Voss
Ducal 10 Antwerpen: Den Gulden Engel. -68p.

Afmetingen: 24 x 15.50 (ingenaaid)
1989 De hertog en ik. (poëzie)

Prijs van de Vlaamse Gids en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. (1991)
Omslag: Marjo Starink.
1994: 2de druk bij Atlas, Amsterdam [etc.], 1994, 57p.
Amsterdam: De Arbeiderspers. 61p.

Afmetingen: 21 x 13 (ingenaaid)
Colofon: ‘De hertog en ik’ van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij De Arbeiderspers, volgens een ontwerp van Marjo Starink, door Geuze & Co’s Drukkerij BV te Dordrecht gezet uit de Garamond en gedrukt op 100 grs houtvrij getint gevergeerd romandruk in een oplaag van 1000 exemplaren.
1990 Poëzie voor Landgraaf. (gelegenheidsuitgave)

Dirk van Bastelaere, Charles Ducal, Miriam Van hee.
Bevat: De zwembadjongen / Dirk van Bastelaere. Het huis / Charles Ducal. Wij rijden met familie / Miriam van Hee.
Het Gonst, Maastricht. Vouwblad ([6]p.

Oplage 130 ex.
Uitg. ter gelegenheid van een poëzie-avond in het Raadhuis van Landgraaf, 5 oktober 1990.
1992 De meesterknecht. (verhalen)

Omslagontwerp: Marjo Starink
Omslagillustratie volgens een mondelinge overlevering portret van François Victor (1828-1873) de jongste zoon van Victor Hugo. Schilder onbekend.
Typografie: John van Wijngaarden
Foto: Filip Claus.
1993: Het verhaal  ‘De Meesterknecht’ werd eveneens opgenomen in de bundel ‘Nieuwe Vlaamse verhalen’ gekozen door Hugo Brems (pp. 72-94) Uitgave De Arbeiderspers, Amsterdam 285p.
 ducal 13 Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -150p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (ingebonden)
Bevat: De meesterknecht (pp 7-32): De leermeester (pp 33-60): Het contract (pp 61-88); Overspel (pp 89-114); Mannen ( pp 115-138); Judith (pp 139-150).
1993 Over de voorrang van rechts. (politiek brievenboek)

Een briefwisseling met Kamiel Vanhole over de opkomst van extreem-rechts.
Omslagontwerp: Compagnie Paul Verrept
Vormgeving: EPO
Blz. (7) tot 13 Een inleiding november 1990 (Kamiel Vanhole)
Berchem: EPO, (Lange Pastoorsstraat 25-27 2600 Berchem). -86p.

Afmetingen: 20 x 12 (paperback)
Druk Drukkerij EPO
1993 Plejade : zeven Vlaamse dichters. (poëzie)

Paul Claes, Christine D’haen, Charles Ducal… et al.
Wijgmaal : Plek. – XIII, 157p.

Reeks: Plek poëziereeks nr. 1
1994 Moedertaal. (poëzie)

Deeltitels: Ruwe handen; Bewogen; Moedertaal; Muze; In de marge; Door god gericht; Zuinig hart; Een donker wak; Epiloog.
Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -62p.

Afmetingen:19.50 x 12 (gebrocheerd)
Colofon: ‘Moedertaal van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij Atlas gezet uit de Scala en gedrukt door Drukkerij Groenevelt te Landgraaf op 100 grs getint offset.
De vormgeving was in handen van Marjo Starink.
De lithografie werd verzorgd door B& R lithografen en het bindwerk is uitgevoerd door binderij Pfaff.
1994 Van de andere kant: schrijvers en fotografen over de Franstalige Belgen, de vluchtelingen, de prostituees, de adel, de vijand, de joden, de migranten, de dichters. Gaston Compère, Charles Ducal, Kristien Hemmerechts… et al. Berchem: EPO. / Brussel: Paleis. -169p.
1996 Rendez-vous in Bagdad. (reisverslag) Berchem: EPO.
1998 Naar de aarde. (poëzie)

Deeltitels: De poel; Magere jaren; Naar de vrouw; Lucht, Meer lucht.
Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -64p.

Afmetingen:19.40 x 12 (gebrocheerd)
Colofon: ‘Naar de aarde’ van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij Atlas gezet uit de Scala en gedrukt door Drukkerij Groenevelt te Landgraaf op 120 grs getint offset.
De vormgeving was in handen van Marjo Starink.
De lithografie werd verzorgd door Lithoma te IJsselstein en het bindwerk is uitgevoerd door Erven Kramer te Nieuw Vennep.
2006 In inkt gewassen. (poëzie)

Deeltitels: De oorsprong van de wereld; Zacht van vlees; Zoveel gewicht; Lolo; Bevrijd uit de spiegel; Van gene zijde; Poëtisch gesproken; Anderzijds.
Omslag: Marjo Starink
Omslagillustratie: © Zefa
2007: 2de druk.
Herman de Coninckprijs
Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -71p.

Afmetingen:19.50 x 12 (gebrocheerd)
Colofon: ‘In inkt gewassen’ van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij Atlas, volgens ontwerp van Marjo Starink, gezet uit de Scala en gedrukt door Drukkerij Giethoorn Ten Brink te Meppel op 100 grs Munken Premium Cream. Het bindwerk is uitgevoerd door boekbinderij EMBE te Meppel.
2009 Na Auschwitz. (gedichtencyclus)

Boek over de geschiedenis van het Palestijnse conflict. Bevat ook een cyclus gedichten van Charles Ducal.
Deeltitels: Gaza; Na auschwitz [c. Ducal]; Geschiedenis van de Palestijnse tragedie; Palestina in kaart; Eindnoten; Bibliografie
Omslagontwerp: Jan Depover
Foto voorplat: Belga  –  Kaarten: NAD-NSU
Vormgeving: EPO
Ducal 2
Gepubliceerd in: Gaza. Geschiedenis van de Palestijnse tragedie door Lucas Catherine.

Uitgever: Berchem: EPO. -164p
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Drukkerij EPO
2009 Toegedicht met een liedje. (poëzie)

Deeltitels: Niet uit de rib; Onder dit spreken; School der pornografie; Binnen deze lijst; Te dicht voor poëzie; Zoveel as; Envoi.
Omslag: Marjo Starink.
Omslagillustratie: Plainpicture/ Ilona Wellmann
 
Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -84p.

Afmetingen: 19.50 x 12 (gebrocheerd)
Colofon: ‘Toegedekt met een liedje’ van Charles Ducal werd in opdracht van Uitgeverij Atlas, volgens ontwerp van Marjo Starink, gezet uit de Scala en gedrukt door Drukkerij Giethoorn Ten Brink te Meppel op 100 grams Munken Premium Cream.
2010 Alle poëzie dateert van vandaag. (essay)

Ter gelegenheid van Gedichtendag 2010. De titel is een versregel van Sybren Polet
Ducal 3 Amsterdam/Antwerpen: Atlas. / Gent: Poëziecentrum vzw. -61p.

Afmetingen: 17.90 x 11.50 (pocket)
Colofon: Alle poëzie dateert van vandaag  verscheen te Gent op 27 januari 2010 als derde Gedichtendagessay, een publikatiereeks waarin een dichter een persoonlijk pleidooi voor de poëzie houdt.
Druk: New Goff
2012 Alsof ik er haast ben. Verzamelde gedichten 1987-2012. (poëzie – verzamelbundel)

Omslagontwerp en vormgeving binnenwerk Suzan Beijer
De bundel komt er ter gelegenheid van zijn 60ste verjaardag en 25 jaar dichterschap.
2012: 2de druk  bij Atlas Contact.
Amsterdam/Antwerpen: Atlas. -416p.

Afmetingen:20.90 x 13.50 (gebonden harde kaft stofomslag)
2012 Alsof. (gedicht uit de bundel ‘Alsof ik er haast ben’)
Sonnet uitgegeven ter gelegenheid van het feest voor zijn zestigste verjaardag, te Leuven op 15 mei 2012.
 Kalmthout: De Carbolineum Pers.
Met de hand gezet en met de handpers gedrukt in 160 exemplaren.
2014 De buitendeur. (poëzie)
Omslagontwerp en typografie binnenwerk Suzan Beijer.
Foto van de auteur: Merlijn Doomernik.
Deeltitels: Met zeven aan tafel; Te laag voor het licht; Geen moeder, geen vader; Een rusteloze naald; De buitendeur; Onbruikbare levens; Na Auschwitz; Een schitterend land; Aantekeningen.
Antwerpen: Houtekiet / Amsterdam/Antwerpen: Atlas Contact. -93p.
Afmetingen: 24 x 16 (ingenaaid)
Drukkerij Ten Brink, Meppel
2015 Bewoond door iets groters / Au-delà de la frontière  / Bewohnt von etwas Größerem. (poëzie)
Bundeling van de gedichten gemaakt in het kader van zijn opdracht Dichter des Vaderlands.
Vertaald in de drie landstalen door het Vertalerscollectief van Passa Porta.
Bij dit werk hoort een CD
Omslagontwerp en typografie binnenwerk Suzan Beijer
ducal 12 Amsterdam/Antwerpen: Atlas/Contact / Gent: Poëziecentrum vzw. -126p.
Afmetingen: 24 x 16 (paperback)
Drukkerij Ten Brink, Meppel.
De gedichten verschenen tegelijkertijd in de kranten De Morgen, L’Avenir en Grenz-Echo.
De CD bevat:Vijf gedichten op muziek van Jokke Scheurs – Veertien gedichten in het Nederlands – Huit poèmes en français – Drie Gedichte auf Deutsch.