home | Inloggen
Aantal schrijvers: 532 | Aantal boeken:

15464

Pleysier, Leo

Maakt deel uit van:

Leo Pleysier

Rijkevorsel, 28 mei 1945

Kempisch romanschrijver.

In zijn boeken breekt hij met de heilige huisjes van het conventionele heimatschrijven en brengt vernieuwing via een experimentele taal en een zoeken naar de diepere sociale realiteit. Hoewel zijn romans zich meestal in de eigen streek afspelen is zijn latere werk veel meer gericht op de bredere wereld.

 

BIOGRAFIE

28 mei 1945: Geboren in Rijkevorsel in de Antwerpse Noorderkempen als zoon van een veekoopman, en woont daar nog steeds.

  • Lager en middelbaar onderwijs bij Sint-Victor te Turnhout.

1965: Behaalt het diploma van onderwijzer aan het Sint-Pietersinstituut te Turnhout.

1965-1989: Onderwijzer aan deGemeenteschool te Rijkevorsel.

1967: Debuteert met een verhaal in het jongerenblad Zenit, dat onderdeel werd van zijn roman Mirliton, een proeve van homofonie (1971),

1971: Debuteert Mirliton, een proeve van homofonie dat meteen bekroond werd met de Stijn Streuvelsprijs. Het is poëtisch proza met een surrealistische tendens, waarin angst en beklemming de boventoon voeren. Pleysier geeft steeds fragmentarische aanzetten tot een doorlopend verhaal.

  • Pleysier plaatst zich met dit boek meteen in de lijn van de nouveau roman, die in de jaren 1960 zijn opgang had gemaakt. (Georges Adé e a )
  • De hoofdfiguur is iemand die zich in een identiteitscrisis bevindt, en die wanhopig op zoek is naar zichzelf en zijn plaats in de wereld. De tekst wil als het ware de psychische leegte en de ontreddering van het hoofdpersonage voelbaar maken en stilistisch vorm geven in korte fragmenten en in een taal die een aaneenschakeling is van associaties, herinneringen en hallucinante droombeelden

1972:  Niets dan schreeuw, is zowel inhoudelijk als formeel een voortzetting van zijn debuutroman. Affiniteit met het experimentele werk van Ivo Michiels en de poëtica van de nouveau roman is nog steeds duidelijk aanwezig.

1975: Het ‘schrijfboek’ Negenenvijftig, verraadt een evolutie naar meer bezinning op de taal en haar mogelijkheden en  vormt een soort overgang tussen het vroege proza en het latere drieluik De razernij der winderige dagen (1978), De weg naar Krakelingen (1981) en Kop in kas (1983)

Behalve deze prozateksten schrijft  Pleysier samen met Jef Cornelis enkele tv-scenario’s: En wat zullen we over het sterven zeggen? (1976) en Vlaanderen ’77 (1977).

1984: Toekenning van de Arkprijs voor het Vrije Woord voor Kop in Kas (1983)

1989: Wordt voltijds schrijver.

  • Wit is altijd schoon (1989), waarin hij zijn spraakzame moeder na haar dood laat ‘voortratelen’, zorgt voor de doorbraak bij het grote publiek. Typisch mondeling taalgebruik wordt hier uitgepuurd op schrift gezet. Het krijgt muzikaal-ritmische kwaliteiten. Wit is altijd schoon werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs 1989 en bekroond met de Ferdinand Bordewijk Prijs 1990.

1991-2007: Hierop volgen De kast (1991), De Gele Rivier is bevrozen (1993) en Volgend jaar in Berchem (2000), waarin respectievelijk een zus, een tante non en de vader centraal staan. De dieven zijn al gaan slapen (2003) bevat een mengeling van autobiografische en poëticale fragmenten. In 2004 verschijnt De Trousse en in 2007 De Latino’s: een novelle en een roman over Vlamingen in de wijde wereld.

Zijn eerste boeken (Mirliton en Niets dan schreeuw) zijn experimenteel van taal en compositie en ik-gericht. Gaandeweg heeft de auteur zijn horizon verruimd: van zijn eigen streek (Waar was ik weer?) naar Engeland (Shimmy), Afrika (Zwart van het volk), India en China (De Gele Rivier is bevrozen, De trousse).

2015: Ter gelegenheid van zijn 70ste verjaardag verschijnt Familiealbum, een bundeling van vijf eerder verschenen romans.

  • In vijf romans heeft Leo Pleysier een ragfijn netwerk van familieverhalen gespannen. Wit is altijd schoon is de lange monoloog van een moeder op haar sterfbed. In De kast voeren een broer en een zuster een lang telefoongesprek over de huisraad die na het overlijden van hun moeder verdeeld moest worden. In De Gele Rivier is bevrozen maken we kennis met een tante die non is geworden en die voor de missie in China werkt. Zwart van het volk is het verhaal van een zoon, die in Afrika werkzaam is. En in Volgend jaar in Berchem horen we een kakofonie aan stemmen, die de overleden vader gedenken.
  • Voor het eerst zijn deze vijf magnifieke miniaturen samengevoegd in één band. Speciaal voor deze editie schreef Pleysier een nawoord, waarin hij vertelt over de ontstaansgeschiedenis en de onderlinge samenhang van deze verhalen, die tezamen het portret van een Vlaamse familie vormen.

BEKRONINGEN

  • 1971:  Stijn Streuvelsprijs voor Mirliton.
  • 1982:  Eugène Baieprijs voor Kop in kas.
  • 1984:  Arkprijs van het Vrije Woord voor Kop in kas.
  • 1990:  ontvangt de F. Bordewijk-prijs voor Wit is altijd schoon.
  • 1996: Staatsprijs voor proza voor De Gele Rivier is bevroren
  • 2000:  longlist AKO Literatuurprijs
  • 2004:  longlist AKO Literatuurprijs
  • 2005:  longlist Libris literatuurprijs voor De Trousse
  • 2007:  longlist AKO Literatuurprijs voor De Trousse

Zijn roman “Mirliton” werd in 1976 verfilmd door Rob Van Eyck.

Over zijn filmervaring zegt hij in Willem M. Roggeman, ‘Leo Pleysier’ In: Beroepsgeheim 5 (1986)  het volgende:

In 1976 werd je roman Mirliton verfilmd door Rob Van Eyck. Welke ervaringen heb je daar dan opgedaan?

- Och, ook wel leuk maar niet zo leuk als mijn samenwerking met Jef Cornelis. Het ging hier eigenlijk om een filmscenario dat ik geschreven had op basis van Mirliton en Niets dan schreeuw. Uit die beide boeken had ik een filmisch personage gedistilleerd waarmee ik de geschiedenis wilde vertellen van een schizofrenie. Maar na een poos stond die samenwerking met Van Eyck mij niet meer aan. Enfin, ik had vooraf beter moeten weten natuurlijk. Het eindresultaat was alles bijeen niets om over naar huis te schrijven. De film heeft een aantal voorstellingen gehad in o.a. de zaal ‘King Kong’ te Antwerpen. In Film en Televisie heeft hij zelfs goede kritieken gekregen zo is mij verteld. Het laatste wat ik ervan gehoord heb is dat hij binnenkort op de Poolse televisie zou worden vertoond. Zo zie je maar.

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • Koen Vermeiren, Pleysier Leo, in: in: M. Janssens e.a (red.). Vlaamse prozaschrijvers na 1945 (1988), p. 204-207.

SMAAKMAKER

DE VADER

Als ik toezie, voor mij, in het schelle tegenlicht van zon, heel ver, de vader, diep in de akkers. Hij maait graan, een helse bezigheid, hij kijkt niet op, hij heeft het niet opgemerkt dat ik me in zijn richting voortbeweeg.
Het gras hindert me, soms verlies ik hem uit het oog en de afstand is nog groot, maar daar geef ik niet om, onder de zon, onder de wolken loop ik naar hem toe maar hij weet het niet, weet nooit, weet nooit, de vader, en ik roep, maar hij hoort het niet, alsmaar sneller en roepen, luidkeels en met de armen zwaaiend naar hem, zijn aandacht trachten te trekken, maar hij merkt het niet en vloekt tegen de knecht, tegen het paard, laat de mensen tegen de grond vallen en rijdt van me weg, ziet het niet, ziet het nooit, de vader, tevergeefs, maar :
ik zal nooit meer door het gras naar hem toelopen
nooit meer
ik zal nooit meer luidkeels roepen
nooit meer
ik zal nooit meer wild met de armen zwaaien
nooit meer
ik zal nooit meer smeken dat hij opkijkt
nooit meer
dat hij breedlachend de handen naar me uitsteekt
nooit meer
dat hij me hoog boven zich de lucht in steekt
nooit meer
dat hij me op zijn schouders mee terug huiswaarts draagt
nooit meer
nooit meer
nooit meer

uit: Niets dan een schreeuw, 1972

BIBLIOGRAFIE & FILMOGRAFIE

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience  – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007 .

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

A.  Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotografie Uitgeverij 1ste druk
1971 Mirliton, een proeve van homofonie. (verhalen)

Stijn Streuvelsprijs
Omslag van Jeanine Behaeghel
Brugge: Uitgeverij Orion N.V. Desclée De Brouwer. -130p.

Reeks: Merkstenen. – vol. 37
Afmetingen: 18.75 x 12.50 (ingenaaid)
Colofon: Gedrukt op de persen van Scheerders Van Kerckhove te Sint-Niklaas-Waas in opdracht van Uitgeverij Orion N.V. Desclée De Brouwer.
1972 Niets dan schreeuw. (verhalen)

Omslag van Jeanine Behaeghel
Brugge: Uitgeverij Orion N.V. Desclée De Brouwer. –112p.

Reeks: Merkstenen. – vol. 52
Afmetingen: 19.50 x 12.50 (ingenaaid)
Colofon: Gedrukt op de persen van Scheerders Van Kerckhove te Sint-Niklaas-Waas in opdracht van Uitgeverij Orion N.V. Desclée De Brouwer.
1975 Negenenvijftig (Rooms & Places), een schrijf-boek. (verhalen)

Omslag en typografie: Frits Stoepman gvn
Pleysier 1 Antwerpen: Standaard Uitgeverij / Amsterdam: P.N. Van Kampen en Zoon. -103p.

Reeks: Gemini Literaire Paperback. Glp 38.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Smits Wommelgem.
1976 Bladschaduwen.
1976 En wat zullen we over het sterven zeggen? (scenario voor BRT-televisie i.s.m. Jef Cornelis) BRT
1977 Het jaar van het dorp, of De razernij der winderige dagen. (roman) Antwerpen: P.E.P. Pink Editions & Productions. -91p.

Afmetingen: 24.50 x 19.25 (gebonden – linnen kaft)
Colofon: Het jaar van het dorp, of De razernij der winderige dagen van Leo Pleysier wed in de herfst van 1977 in opdracht van Pink Editions Productions te Antwerpen, naar typografische aanwijzingen van Mark Verstockt gedrukt op ‘Florence Bloesemwit’ bij Antiqua te Retie. Deze oplage bedraagt 500 exemplaren, genummerd van 1-500 en 10 luxe-exemplaren op ‘Ingres Arches’ genummerd I tot X
1977 Vlaanderen ’77. (scenario) BRT
1978 De razernij der winderige dagen. (roman)

1ste afzonderlijke druk onder deze titel. (DEEL I)
Omslag: Frits Stoepman.
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -113p.

Reeks: BBLiterair 1978:19.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Mouton, Den Haag.
1981 De weg naar Kralingen. (1860-1980) (roman)

Omslag: Frits Stoepman.
Foto: Xavier Rombauts
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij.-120p.

Reeks: BBLiterair. – Amsterdam; vol. 1981: 16
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Nijghoffset.
1983 Kop in kas. (roman)

Autobiografische experimentele roman over een moederbinding
Arkprijs voor het vrije woord
Omslag: Frits Stoepman.
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -92p.

Reeks: BBLiterair. – Amsterdam; vol. 1983: 12
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Nijghoffset Rijswijk
1984 De neus van de vader. (verhaal)

Eerder gepubliceerd in: Aan het werk, De Bezige Bij, Amsterdam, 1981.
De Wispelaere 6 Uit de bundel: ‘Vlaamse verhalen na 1965’. pp. 284-293.

Samengesteld door Paul de Wispelaere. Manteau, Antwerpen. -480p.
Omslagontwerp en typografie: Rikkes Voss Afmetingen: 21.50 x 13.50 (paperback ) kaft met flappen)
1987 Shimmy. (roman)

Omslag: Nico Dresmé.
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -110p.

Reeks: BBLiterair.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Tulp Zwolle
1989 Wit is altijd schoon. (roman)
F. Bordewijkprijs
Omslag: Leendert Stofbergen.
1989: 2de tot en met de 5de druk uitgeverij De Bezige Bij(uitgezonderd de 4de druk bij ECI Viaenen)
1992: 6de druk
1994: 7de druk en 8ste druk (jubileumdruk)
1998: 10de druk bij De Bezige Bij
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij (Contact). -116p.

Reeks: BBLiterair. – Amsterdam; vol. 1989: 14.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Tulp Zwolle
1989 Een grensgeval.(verhaal – Bibliofiele uitgave) pleysier 6 Essen: Carbolineum Pers. 15p.

Afmetingen: 16 x 11.25 (ingenaaid)
Colofon: Dit verhaal van Leo Pleysier werd in de fraaie herfst van 1989 met de hand gezet uit de Horley Old Style en gedrukt op een antieke Victoria handpers. De oplage bedraagt dertig genummerde en gesigneerde exemplaren.
1990 Waar was ik weer ? (drieluik)

Autobiografische notities van de Belgische auteur.
Waar was ik weer ? is de herziene uitgave van ‘De razernij der winderige dagen’ (1978) ‘De weg naar Kralingen’ (1981) en ‘Kop in kas’ (1983)
Omslag: Rudo Hartman / George Bracque, La charue et les oiseaux.
Foto auteur: Filip Claus
2010: heruitgave bij Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam.
 Pleysier 12 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij (voor België Contact NV, Antwerpen).-257p.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Groenevelt BV, Landgraaf.
1990 De Lord. (verhaal) In: De Twaalfde Deur.

Ed. NPP, Creative Concepts, Oudekerk a/d Amstel, i.o.v. Crawford Benelux B.V. te Amsterdam, december 1990.
Afmetingen: 19.50 x 13.30 (ingenaaid in luxe linnen kaft).
Relatiegeschenk Crawford – niet in de handel
1991 De kast. (roman)

Omslag: Rudo Hartman
Foto: ‘Koerier’ Aleksandr Rodtsjenko, 1928
Foto auteur: André Bols
Pleysier 9 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -94p.

Reeks: BBLiterair. – Amsterdam; vol. 1991: 12
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Veenman, Wageningen.
1991 ‘Portret van een papieren tante. (verhaal) Uit de bundel: ‘k Heb menig menig uur bij U gesleten en genoten. pp. 161-178

Uitgeverij De Bezige Bij, Amsterdam – afmetingen: 19 x 11.50 (paperback)
1993 De Gele Rivier is bevrozen. (roman)

Omslag: Rudo Hartman
Omslagillustratie: Fernando Scianna © 1990 Magnum Fotos.
Foto auteur: Filip Claus
Pleysier 10 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -147p.

Reeks: BB Literair
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Veenman Wageningen.
1994 Zotte kont. (briefverhaal)
Cahiers d’Amour verscheen ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de v.z.w. Behoud de Begeerte en in de marge van de 5de editie van Saint-Amour, een literair programma rond liefde en begeerte.
Boekverzorging: Zeno Amsterdam
Omslagtekening: Jan Bosschaert.
 1994 Cahier d'amour  Uit de bundel: Cahier d’Amour. Liefdesbrieven. pp.27-29.
Uitgever: Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, / Dedalus, Antwerpen. 1994. -144p. (Afmetingen: 20 x 12.50, paperback)
Samenstelling: Luc Coorevits
1996 Zwart van het volk. (roman)

Omslag: Rudo Hartman
Foto auteur: Filip Claus
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij (Postbus 75184, 1970 AD) . -141p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Mennen – Asten
1998 Drie vrouwen. (omnibus)

Omslag: Studio Paul Koeleman.
Bevat: Wit is altijd schoon (pp 9-118) ; De kast (pp 119-210); De Gele Rivier is bevrozen (pp 211-334). – Oorspr. uitg.: 1989, 1991, 1993. – (BBLiterair). – Bevat resp. de 11e, 5e en 6e dr. van de afzonderlijke titels.
 pleysier-13 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -335 p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Groenevelt, Landgraaf
2000 Volgend jaar in Berchem. (roman)

Omslag: Jan De Boer
Pleysier 3 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -120p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Hooiberg, Epe.
2003 De dieven zijn al gaan slapen. (verhalen) Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -166p.
2004 De Trousse. (novelle)

Omslagontwerp: Brigitte Slangen
Foto auteur:Filip Claes
Typografie binnenwerk: Adriaan de Jonge

 

Pleysier 5 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -74p.

Afmetingen: 19 x 12 (gebonden – harde linnen kaft met stofomslag)
Druk: Hooiberg, Epe

 

2007 De Latino’s. (roman)

Omslagontwerp: Brigitte Slangen
Omslagillustratie: Corbis/Christie’s Images
Foto auteur: Jimmy Kets
Typografie binnenwerk: Adriaan de Jonge
Pleysier 2 Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -174p.

Afmetingen: 19 x 12 (gebonden – Harde linnen kaft met stofomslag)
Druk: Thieme Boekentuin, Apeldoorn.
2010 Dieperik (roman) Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -112p.
2012 Een jager in de sneeuw. (bibliofiele uitgave)
Houtsneden Nicholas Meersschaert.
Kortverhaal van Leo Pleysier over een beklijvende jeugdherinnering, een varkensslacht op de ouderlijke boerderij. Het is geschreven op verzoek van De Carbolineum Pers.
Dit is de tweede uitgave bij deze pers, na Een grensgeval in 1989
 Pleysier 7 Kalmthout : De Carbolineum Pers. – 15 p. : ill.
Met de hand gezet en met de handpers gedrukt. De vier tweekleuren houtsneden van Nicholas Meersschaert zijn eveneens met de handpers gedrukt.
Oplage 50 genummerde en door auteur en illustrator gesigneerde exemplaren.
2014 De zoon, de maan en de sterren (verhalen)

Omslagontwerp: Brigitte Slangen
Omslagbeeld © Thomas Zimmer
Foto auteur: Michiel Hendryckx
Vormgeving binnenwerk: Adriaan de Jonge
Druk: Bariet, Steenwijk.
Bevat: Alfabet, Lift Off, Hemelvaartsdag, In de glazen veranda, Stilleven met fruit.
Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -128p.

Afmetingen: 19.70 x 12 (gebonden – harde kaft met stofomslag)
2015 Familiealbum. (bundeling)

Ter gelegenheid van zijn 70ste verjaardag de vijf familieromans die Pleysier tussen 1989 en 2000 publiceerde in één kloek ‘Familiealbum’ samengebracht met een nieuw nawoord van de auteur.

Pleysier Amsterdam: Uitgeverij De Bezige Bij. -528p.

Afmetingen: 20.80 x 12.80 (harde kaft)

 

B. Publicaties in tijdschriften (een selectie)

1992 Alstein, Johan Anthierens, Walter van den Broeck, Pol Hoste en Leo Pleysier, “Hoe Belgisch is de literatuur in Vlaanderen ?” In: De Brakke Hond. Jaargang 9 (1992)
1993 Leo Pleysier. Een plaasterspook van Szukalski In: Dietsche Warande en Belfort. Jg. 138 (1993)
2002 Brikkeljon. Meesterlijke Middeleeuwen In: Dietsche Warande & Belfort jg. 147 (2002) 5 (oktober), p. 609-624
2003 Tweespraak met mezelf. Brief aan zichzelf over zichzelf. In: Bunker Hill jg. 6 (2002/2003) 19 (augustus 2002), p. 12-15
2005 Kan je tonen wat je niet wil laten zien? In: Dietsche Warande & Belfort jg. 150 (2005) 4 (september), p. 622-623
2005 Omdat In: Dietsche Warande & Belfort jg. 150 (2005) 5-6 (december), p. 722

 

FILMOGRAFIE

1978 Mirliton. (gebaseerd op Mirliton & Bladschaduwen)

  • Regie: Rob Van Eyck.
  • Scenario: Leo Pleysier.
  • Cast: Jacques Verbist (schizofreen); Curd Vermeulen (schizofreen als kleine jongen); Daniëlle Mukangyrie (Hanne); Guido De Belder (psychiater) e a