home | Inloggen
Aantal schrijvers: 465 | Aantal boeken:

13729

Joris, Lieve

Maakt deel uit van: ,

Lieve Joris

Neerpelt, 14 juni 1953

Journaliste en schrijfster van reisverhalen en essays.

 

BIOGRAFIE

14 juni 1953: Geboren te Neerpelt als vijfde in een gezin van negen kinderen als Godelieve Elisabeth Achiel Micheline Joris.

  • Haar vader, Gerard Joris,  werkte bij de belastingdienst en bracht het door middel van avondstudie tot belastingontvanger, haar moeder, Mien Schildermans was een molenaarsdochter.
  • Middelbaar onderwijs aan het katholieke Instituut Agnetendal in Peer.

1971-72: Studie psychologie aan de Katholieke Universiteit Leuven.

1972-74: Ze sluit haar studies echter niet af en vertrekt naar de Verenigde Staten. Werkt eerst in Washington als au pair, later leeft ze enige tijd in communes. Hier ontmoet ze de Palestijnse kunstenaar Kamal Boullata, die haar fascinatie voor het Midden-Oosten wekt. Ze besluit journaliste te worden.

1975-78: Keert terug naar Nederland, waar zij in Utrecht de School voor de Journalistiek volgt en loopt stage bij het weekblad de  Haagse Post.

1978: Werkt halftijds bij de Haagse Post. Medewerking aan NRC Handelsblad, Avenue Intermediair en Maatstaf.

1982: Verblijf in Caïro, waar ze een cursus Arabisch volgt.

1984: Vier maanden onbetaald verlof. Individuele reis door Saoedi-Arabië, de Emiraten, Qatar, Bahrein en Koeweit.

1985: September: bootreis naar Zaïre in de voetsporen van een oom die daar missionaris is geweest. Verblijft er zes maanden.

1986: Debuteerde met De Golf. Een reis door de Arabische olielanden. Gebundelde reportages over haar reis aan de Perzische Golf.

1987: Publicatie Terug naar Congo.

1989-1990: Onbetaald verlof van zomer 1989 tot lente 1990: reis naar Hongarije (waartoe de verhalen van György Konrad haar hebben bewogen)

1990: Publicatie De melancholieke revolutie, over de val van communistisch Hongarije en de dilemma’s waarvoor Hongaarse intellectuelen zich geplaatst zien in de alledaagse werkelijkheid van het postcommunisme in hun land.

  • Bekroond met de Henriëtte Roland Holst-prijs (1993).

1991: Verblijf in Syrië, in de familie van een sociologe (verbonden aan de Universiteit van Damascus . Haar man is om politieke redenen in de gevangenis) die ze in 1979 had leren kennen.

1991: In opdracht van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek schreef Lieve Joris het boekenweek essay Een kamer in Cairo

  • In ‘Een kamer in Caïro’ beschrijft Lieve Joris hoe haar het besef overviel dat, hoe zeer ze zich ook betrokken zou voelen bij de wereld die ze wil binnendringen, zij daar nooit zou in slagen. Zij laat de Engelse biograaf Richard Holmes vertellen “hoe hij zich telkens weer bewust wordt van de kloof zou liggen tussen hem en zijn onderwerp ligt, een kloof die met het grootste inlevingsvermogen niet te overbruggen is”. Zij gaat dan verder: “Dat ervoer ik die dagen in Cairo. En net als Holmes zou ik ontdekken dat uit die pijnlijke ervaring creativiteit voortkwam”. (Een kamer in Caïro, p. 15)
  • Een kamer in Cairo is maar 55 pagina’s lang, maar één van de sleutelgeschriften om het werk van reisschrijfster Joris beter te begrijpen

1993: Publicatie van De poorten van Damascus, neerslag van haar verblijf in Syrië.

  • Tekstbijdrage bij Hans Huurdemans fotoboek  ‘De tijd is van elastiek. The whims of time. Hongarije, Roemenië 1989-1990’.

Haar werk is journalistiek en literair.

  • Joris heeft veel gereisd door landen waar de situatie vaak niet ongevaarlijk was en heeft haar belevenissen beschreven, waarbij ze een link legt tussen de gebeurtenissen in de levens van de mensen die ze heeft ontmoet en de politiek-sociale en culturele context. Vooral het Midden-Oosten (De Golf, Een kamer in Caïro, De poorten van Damascus) en Afrika (Terug naar Congo, Mali blues, Dans van de luipaard, Het uur van de rebellen, De hoogvlaktes) hebben haar belangstelling, maar ze was ook in Hongarije (De melancholieke revolutie) en interviewde V.S. Naipaul op Trinidad (Zangeres op Zanzibar). Met De hoogvlaktes zet Joris een voorlopig punt achter haar werk over Afrika. Ze wil zich de komende jaren intensiever richten op Azië.

Mei 2007: In de boekenbijlage van de krant Libération wordt ze een van de beste journalisten ter wereld genoemd en op gelijke voet behandeld met een van haar grote voorbeelden, V.S. Naipaul. Hij en Ryszard Kapuściński zijn belangrijk geweest voor haar ontwikkeling als schrijver.

  • Bij Naipaul was het zijn culturele gespletenheid die hem op zo’n natuurlijk wijze deelgenoot maakte van de mensen die hij beschreef. Bij Kapuściński was het zijn afkomst die hem aan haar bond. Wat Pińsk voor Kapuściński was, was Neerpelt voor haar, schrijft ze in Een kamer in Caïro: “een plek waar ik met moeite vandaan was gekropen maar waar ik desondanks verankerd lag” (Een kamer in Caïro, p. 23-27)

Met de blik van een fictieschrijfster bekijkt en beschrijft ze de werkelijkheid, en dat doet ze zoals ze zelf zegt in het tempo van een slak: mijn sleutel is traagheid.

2010: Frankrijk bevordert Lieve Joris tot Ridder in de Franse Orde van Kunst en Letteren.

2010: Canvas zendt de boeiende portretdocumentaire ‘Lieve Joris’ uit. (Goudvis II, 8)

2013: Haar boek ‘Op de vleugels van de draak’ verbreedt haar aandachtsgebied naar de relaties van haar geliefde Congo met China en vice versa.

  • Zelf vertelt ze daarover: “Dat is heel langzaam begonnen. Voor hetzelfde geld was het India geworden. Toen ik in 1999 in Kisangani mijn boek Dans van een luipaard begon te schrijven, zag ik daar ineens twee Indiase handelaars opduiken die veel meer elan en dynamiek hadden dan anderen. Ze deden zaken met Dubai en India, maar ook met China. Ik zag dat ook Congolezen die kant optrokken en ik besloot ze te volgen. Ik vloog in maart 2009 naar Dubai en aansluitend naar Guangzhou. Je hebt daar een complete Afrikaanse wijk, ‘Chocolate City’. Ik wou kijken wat daar aan de hand was. Na een maand dacht ik: dit is niet het hele verhaal. De Afrikanen die ik in Guangzhou ontmoette, waren alleen geïnteresseerd in de spullen die ze eer konden kopen, terwijl ik toch vooral op zoek was naar mensen die nadachten over wat China en Afrika voor elkaar betekenen. Ik wilde mijn perspectief verbreden. En dus ben ik naar Peking gevlogen, en vandaar uit per trein verder het binnenland in, naar Xiangtan, Changsha en Jinhua.” (Piet Piryns en Hubert van Humbeeck, Het grote verhaal van Lieve Joris. In: Knack 25 september 2013 pp 105-109)

 

 

Meer over Lieve Joris

  • Brouwers, Ton. ‘Lieve Joris’. In: Kritisch lexicon van de Moderne Nederlandstalige Literatuur. Groningen: Martinus Nijhoff uitgevers, dl. 4, augustus 1997.
  • Devoldere, Luc. 2002. ‘“Les belges sont nos oncles”. Kongo in het werk van Lieve Joris’. In: Ons erfdeel, vol. 45 (2002), afl. 2 (mrt-apr), p. 164-175.
  • Joris, Lieve. 1991. Een kamer in Cairo. Amsterdam: Meulenhoff.
  • Luyten, Anna. 2001. ‘Lieve Joris over zichzelf en over Congo’. In: De Standaard, 20-09-2001.

 

BEKRONINGEN

  • 1993 – De Henriette Roland Holst-prijs voor De melancholieke revolutie.
  • 1999 – De Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap, voor Mali blues.
  • 1999 – De Prix Astrolabe, een Franse prijs voor literaire reisverhalen, voor Mali blues.
  • 2003 – De Cultuurprijs van de provincie Limburg (België) voor haar hele oeuvre.
  • 2009 – De Franse Prix Nicolas Bouvier voor De hoogvlaktes.
  • 2010 – Frankrijk bevordert Lieve Joris tot Ridder in de Franse Orde van Kunst en Letteren.
  • 2014 – De tweejaarlijkse Spiegelprijs voor ‘een realistische beeldvorming over Afrika’, bij wijze van Lifetime Achievement Award.
  • 2014 – VPRO Bob den Uyl Prijs voor het beste literaire reisboek van het afgelopen kalenderjaar voor Op de vleugels van de draak.

 

Geraadpleegde bronnen

Websites

Referenties

  • Sigrid Bousset, Blikwisselingen, Lieve Joris, reizigster op weg naar Neerpelt. In: Als een wilde tuin : schrijfsters in Vlaanderen 2 / red.: Lisette Keustermans; red.: Brigitte Raskin. Amsterdam : Meulenhoff ; Antwerpen : Manteau, 1996. – 279 p. : ill.. (Schrijfsters over Schrijfsters)
  • Piet Piryns en Hubert van Humbeeck, Het grote verhaal van Lieve Joris. In: Knack 25 september 2013 pp 105-109

 

BIBLIOGRAFIE

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgever 1ste druk
1977 Ahmaad Zahtar.
Vertaald door Lieve Joris en Kamal Boullata.
Auteur: Mahmoud Darwish
Haarlem: In de Knipsscheer. -32 p.
1986 De Golf. Een reis door de Arabische olielanden. (reisverhaal)
Tekst en omslagfoto: Lieve Joris
Heruitgegeven in 1991 bij dezelfde uitgever.

 

Joris Lieve 1 Utrecht: Veen. -157 p.
Reeks: Op schrijvers voeten. vol. 1986: 2
Afmetingen: 18 x 12.25 (gelijmd met stofomslag)
 
1987 Terug naar Congo (reisverhaal)
Foto voorzijde omslag: Marek Strawski
Foto achterzijde omslag: Steye Raviez
Grafische vormgeving: Zeno
Amsterdam: J.M. Meulenhoff / Leuven: Kritak. -245 p.
Reeks: Meulenhoff Editie E 924
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk: Groenevelt, Landgraaf.
1990 Kerstmis in het oerwoud (verhaal) Uit de bundel: ‘Eerste keus’ pp288-303
Uitgever: Meulenhoff, Amsterdam afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1990 Aziza. (verhaal) Uit de bundel: ‘Burengerucht’   pp. 68-77.
Uitgever: Meulenhoff, Amsterdam / Kritak Leuven. Reeks: Meulenhoff pocket Editie. afmetingen: 19 x 12 (pocket)
1990 De melancholieke revolutie (reisverhaal)
Foto voorzijde omslag: Leonard Freed, ABC Press
Foto achterzijde omslag: Steye Raviez
Grafische vormgeving: Zeno
Herziene heruitgave in 2006
Joris Lieve 3 Amsterdam: J.M. Meulenhoff. -246 p.
Reeks: Meulenhoff Editie E 1108
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1991 Een kamer in Caïro (essay)
Omslagtekening: Kamal Boullata
Grafische vormgeving: Zeno
Reflecteert op haar reizend schrijversschap.
Joris Lieve 4 Amsterdam: J.M. Meulenhoff / Leuven: Kritak -55 p.
Afmetingen: 19 x 11 (pocket)
De eerste druk van ‘Een kamer in Caïro’ werd door Meulenhoff Nederland bv geproduceerd voor de Stichting Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek ter gelegenheid van de Boekenweek 1991.
De tweede druk is uitsluitend bestemd voor België en wordt uitgegeven door uitgeverij Kritak Leuven.

 

 

1991 Weg van hier: drie reizen
Samen met Mariët Meester en Carolijn Visser.
Hoevelaken: Libris. -63 p.
1992 Zangeres op Zanzibar en andere reisverhalen (reisverhaal)
Voor de omslag werd gebruik gemaakt van een stofontwerp van Vlisco, Helmond.
Foto achterzijde omslag: Chris van Houts.
Bevat acht eerder in tijdschriften gepubliceerde reisverhalen.
Amsterdam: Meulenhoff / Leuven: Kritak. -173 p.
Reeks: Meulenhoff Editie. vol. E 1241
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1993 De poorten van Damascus (reisverhaal)
Omslagtekening: Anna Ostrowska
Foto achterzijde omslag: Herman Selleslags
Vormgeving: Zeno
herdruk in 2005
Joris Lieve 5 Amsterdam: Meulenhoff / Leuven: Kritak. -273 p.
Reeks: Meulenhoff Editie. vol. E 1317
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1993 De tijd is van elastiek. Hongarije-Roemenië 1989-1990.
Met foto’s van Hans Huurdeman.
Amsterdam: Sauternes. -107 p.
1994 Amadou: Afrikaanse notities. (verhalen)
Grafische vormgeving: Joost van de Woestijne.
Portret auteur: Steye Ravez.
Later opgenomen in Mali Blues.
Utrecht: Stichting VSB Fonds. -61 p.
Afmetingen: 21 x 13.50 (gebonden met linnen kaft)
‘Amadou: Afrikaanse notities’ verscheen ter gelegenheid van de derde VBS Beurzendag op 16 juni 11994 in de Stadsschouwburg te Utrecht. Van de totale oplage werden 300 exemplaren door de auteur gesigneerd.
Het boek is gedrukt op de persen van de drukkerij Nauta bv te Zutphen en gebonden door Van Waarden bv te Zaandam.
De produktie van de uitgave werd verzorgd door Van Linkdonk Special Projects bv, uitgever te Breukelen.
1994 Reis naar het Hart der Duisternis.
(eerder verschenen in Terug naar Kongo)
Amsterdam:  J.M. Meulenhoff. -91 p.
1996 Mali blues en andere verhalen (reisverhaal)
Stofontwerp omslag: Kandioura Coulibaly, Mali
Foto achterzijde omslag: François Belorgey
Vormgeving: Zeno
herdruk in 2005
Joris Lieve 6 Amsterdam: J.M. Meulenhoff. -312 p.
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1996 Mijn Afrikaanse telefooncel. (verhaal) Amsterdam: J.M. Meulenhoff. -13 p.
1996 De Standaard zomerpocket 1996 : verhalen.
Bevat: Charlottes baby / Adriaan van Dis . Aanvaringen / Lieve Joris . Vogelvlucht / Monika van Paemel . Krappe herinnering / Rita Demeester . Ma. Weduwe/veuve Dekuyper / Eric de Kuyper
Antwerpen: Standaard. -122p.
2001 Dans van de luipaard (reisverhaal) Joris Lieve 7 Amsterdam:  J.M. Meulenhoff. -445 p.
Reeks: Meulenhoff Editie. vol.E 1895
2001 Interview met Lieve Joris. Brussel: Canvas. 1 videocassette 50 min.
2002 Wind, zand en sterren: verhalen uit de woestijn.
Bevat werk van: Robyn Davidson; Lieve Joris en Elias Canetti.
Amsterdam: Byblos. -173p.
Reeks: Byblos boeken. – Amsterdam; vol. 2002: 1
2006 Het uur van de rebellen (reisverhaal) Amsterdam: Uitgeverij Augustus -255p.
2008 De hoogvlaktes (reisverhaal) Joris Lieve 9 Amsterdam: Uitgeverij Augustus -143p.
2008 Weg uit Babylon.
Ramdas en anderen.Adriaan Van Dis.
Amsterdam: Uitgeverij Augustus -176p.
2010 Mijn Afrikaanse telefooncel. (verhalenbundel)

Omslagfoto: Lieve Joris
Omslagontwerp en typografie: Suzan Beijer
Foto van de auteur: Ulf Andersen.
Bevat: Mijn Afrikaanse telefooncel (pp.7-24); De kinderen van Mobutu (pp. 25-64); I love Tanzania (pp. 65-70); Mister Jacob (pp. 71-76); Een dakkamer in Saint-Louis (pp.77-80); Het pension van madame Taher (pp.81-93); Merry Christmas, Ismaïl (pp.94-99); Met Kapuscinski in Polen (pp. 100-119); De boerderij van Piotr en Hania (pp.120-136); Tiszabö (pp.137-158).
Joris Lieve 10 Amsterdam: Uitgeverij Augustus -157p.
Afmetingen: 20.00 x 12.50 (paperback)
2013 Op de vleugels van de draak. Reizen tussen Afrika en China. (roman)
Omslagfoto: Merlijn Doomernik, met dank aan modellenbureau Moederannecasting.
Omslagontwerp en typografie Suzan Beyer
Foto van auteur Chris van Houts

 

Joris Lieve 11 Amsterdam: Uitgeverij Augustus -318p.
Afmetingen: 21 x 13.90 (paperback)