home | Inloggen
Aantal schrijvers: 531 | Aantal boeken:

15464

De Tière, Nestor

Maakt deel uit van:

Nestor de Tière

Eyne (bij Oudenaarde) 16 augustus 1856 – Vorst (bij Brussel) 28 september 1920

Nestor de Tière (eig.Nestor Jan Baptiste Detheire), grondlegger van het realisme in het Vlaamse toneel

BIOGRAFIE

16 Augustus 1856: Geboren te Eyne, bij Oudenaarde.

  • Werkte als beambte bij de Koninklijke Bibliotheek te Brussel.
  • Was de succesvolste en meest gespeelde dramaturg van het einde van de 19de eeuw in zijn land. Romanticus, maar brak met de gezwollen stijl van het melodrama onder invloed van het realisme van de Franse auteur Alexandre Dumas fils.
  • Hij heeft de verdienste het Vlaamse drama te hebben verlost van de romantische conventie waarin het gevangen zat.

1880: Debuteerde met Roosje van den veldwachter, dat hij samen schreef met August Hendrickx.

  • In deze begin periode plooide hij zich naar de gangbare code en conventies, wat uitmondt in romantisch-drakerige stukken.
  • Halfzachte sociale incidenten (Zieleketens, 1882) en abstract pacifisme (Vorstenplicht, 1883) werden al snel gevolgd door een voorkeur voor thema’s als slechte opvoeding, speelzucht, schriftvervalsing, moord en zelfmoord (Raymond van Alten, 1883), seksueel wangedrag en dubbele moraal (Elza, 1886).

1890: Een keerpunt in zijn oeuvre. Realistische tendensen worden in zijn werk zichtbaar. Van nu af aan poogt hij de maatschappij te weerspiegelen zoals ze is en niet zoals ze zou moeten zijn.

  • Met ‘Honger’ (1891) zien we een beginnend realist aan het werk die ter wille van de echtheid geen concessies meer doet om de ruwe taal te verzachten. Tot deze periode behoort ook ‘De Spiegel’ (1891), dat bekroond werd met de staatsprijs (1889-1891).

1892-1896: Periode van meesterschap waarin hij de grauwe ondertoon van de menselijke drift uittekent en definitief afscheid neemt van de romantische toneeltraditie.

  • Liefdedrift (1892), Roze Kate (1893), Wilde Lea (1894) en Eene misdadige (1896) zijn ernstige pogingen om de niets ontziende duidelijkheid van het naturalisme te bereiken. De boeren die hij ten tonele voert zijn geen doorsneemensen zoals we ze later bij Cyriel Buysse of Lodewijk Scheltjens zullen tegenkomen. Het zijn uitzonderingstypen die verteerd worden door rauwe passie.
  • Roze Kate gaf het Vlaamse drama zijn eerste monsterhit: in 1910 werd dit sombere stuk vol ruw geweld, passie en drift voor de duizendste keer opgevoerd.

1896 en later: Na Roze Kate begon De Tière zich toe te leggen op het  het schrijven van libretto’s voor de opera’s van Jan Blockx, Herbergprinses (1896) en De bruid der zee (1901). Hij toonde zich daarin een aanhanger van het verisme, dat in die tijd de voorkeur genoot van het operapubliek. Literair zijn het geen hoogvliegers, maar qua originaliteit en scenische kwaliteiten mogen ze vermeld worden.

  • Hij was op het eind van de 19de eeuw in Vlaanderen een zeer succesvol en veel gespeeld dramaturg.

1912: Verfilming van zijn stuk Roze Kate.

28 september 1920: Overlijden van Nestor de Tière te Vorst (Brussel)

EPILOOG.

Tot op heden is er belangstelling voor zijn werk.

1958: De bruid der zee: opera : [uitzending 18 december 1958] / van Jan Blockx ; tekst : Nestor De Tière ; algemene muzikale leiding : Frédéric Devreese ; televisiebewerking en realisatie Francine Bruylants ; produktie Dries Waterschoot. [Brussel] : BRT Culturele en educatieve uitzendingen

1991: Zijn toneelstuk ‘Wilde Lea’ kwam opnieuw in de aandacht begin jaren negentig van de 20e eeuw door de bewerking door de Blauwe Maandagcompagnie – nu Het Toneelhuis – in een regie van Luk Perceval en met o.m. Els Dotttermans en Lucas Van den Eynde.

September 2009: voert het RO Theater in Rotterdam zijn toneelstuk ‘Honger’ op, in de regie van de jonge regisseur Sarah Moeremans. Er wordt gespeeld door o.a. Gijs Naber en Hannah van Lunteren.

De gemeente Schaarbeek heeft een straat naar hem genoemd en er is een standbeeld in het Josaphat park.

MEER OVER DE TIERE

  • V. D’Hondt, N.d.T., de baanbreker van het realisme op het Vlaamsch tooneel (1921);
  • M. Sabbe, L. Monteyne, H. Coopman Thz., Het Vlaamsch tooneel inzonderheid in de xixe eeuw (1927);
  • Th. de Ronde, Toneellevens in Vlaanderen door de eeuwen heen (1930);
  • L. Monteyne, Een eeuw Vlaams toneelleven (1936).
  • D’Hondt Valerius, Nestor de Tière de baanbreker van het realisme op het Vlaamsch tooneel : proef van bio-bibliographische documentatie. (1921) .  Antwerpen: Janssens. -240p.

 

BRONNEN

Websites

Referenties

  • Frank Peeters, “Te zijn of niet te zijn”. Toneelletterkunde en theaterpraktijk als manifestatie van burgerlijke beschaving. In: Hoofdstukken uit de geschiedenis van de Vlaamse letterkunde in de 19de eeuw, deel 3. Gent, KANTL 2003. 308-309

 

BIBLIOGRAFIE & FILMOGRAFIE

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Universiteitsbibliotheek – Katholieke Universiteit Leuven.

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1880 Vijf en twintig liederen ter begeleiding der Gymnastische oefeningen in jongens- en meisjesscholen volgens de methode Docx, door het Belgisch Gouvernement aangenomen.
Getoonzet door Edgard De Hoon. Gedicht door Nestor Detière / ontworpen door B. de Guchtenaere . Eerste Reeks
Namur: imp. et lib. Ad. Wesmael-Charlier . -76p.
Afmetingen: 20 x 12
1880 Roosje van den veldwachter, drama in drie bedrijven / door August Hendrickx, en N. De Tière. Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -44p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, n° 26
1881 De holblokken, tooneelspel in één bedrijf, naar het fransch van Edmond Duesberg / door Nestor De Tière Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -26p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, n° 33
1882 Zieleketens, tooneelspel in éen bedrijf. Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -28p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, n°38
1883 Vorstenplicht: tooneelspel (als thesis) in één bedrijf. Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -27p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, n°43
1883 Raymond van Alten. Drama in 3 bedrijven.
Bekroond in den prijskamp uitgeschreven door het Nationaal Tooneel van Brussel.
Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -60p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, n°46
1884 Bloemeken, drama in drie bedrijven. Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -54p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, 9e série, 2e liv., n° 50
1885 Het Rouwkleed, dramatisch schouwspel in éen bedrijf. Bruxelles: imp. et lib. Ve J.-H. Dehou et fils. -27p.
Reeks: Bibliotheek van geprimeerde tooneelwerken, 9e série, 5e livr. ,N° 53.
1886 Elza, comedie in vier bedrijven. (toneel) Hasselt: W. Klock. -78p.
Drukkerij van het Provinciaal Bestuur
1886 Het Vondelingsken, comedie in éen bedrijf (Eene studie in den volkstrant). Hasselt: W. Klock. -26p.
Drukkerij van het Provinciaal Bestuur
1886 Bonpapa. Blijspel in drie bedrijven. Hasselt: W. Klock. -93p.
Drukkerij van het Provinciaal Bestuur
1887 Liefdevonkjes / Tooneelspel. Schaerbeek : imp. Van Doorslaer-Verbeken. 15p.
Overgedrukt uit Flandria.
1888 Hermina, drama in vijf bedrijven. Brussel:
1889 Moederhert, drama in 4 bedrijven. (toneel)
(Dit drama werd, in den jongsten kampstrijd, uitgeschreven door de Noordstar van Brussel, met den 2den prijs bekroond.)
Hasselt: W. Klock. -116p.
1890 Seva Rutsaert, de wolvin uit ‘t Zwartbosch. (toneel)
Tooneelen uit den Boerenoorlog. Drama in 5 bedrijven en 8 tafereelen.
1910: heruitgave bij Gebroeders Janssens, Antwerpen. (Vlaamsche Toneelvereniging Janssens, 24e reeks, nr. 288)
Hasselt: W. Klock. -186p.
1891 Gedichten. Hasselt: W. Klock. -188p.
1891 De stoel van Napoleon, blijspel in één bedrijf. (toneel) Hasselt: W. Klock. -52p.
1891 De grolpot, comedie in éen bedrijf. (toneel) Hasselt: W. Klock. -52p.
1891 Een spiegel, drama in drij bedrijven. (toneel)
Werd met goud bekroond in den XIIe driejaarlijkschen Staatswedstrijd (1889-’91)
Hasselt: W. Klock. -98p.
1891 Honger ! Dramatisch schouwspel in één bedrijf. (toneel) Hasselt: W. Klock. -54p.
1892 Belsama. Treurspel tijdens den ondergang van het Druïdendom 60-61 jaar na J.-Chr., in 5 bedrijven en 6 tafereelen. (toneel)
Zangen getoonzet door Frans Van Herzeele.
Antwerpen: L.-J. Janssens & Zonen, s. a. -126p.
1892 Liefdedrift. Drama in vier bedrijven. Hasselt: W. Klock. -130p.
1893 Roze Kate, het treurspel der smeden in 5 bedrijven en 6 tafereelen. (toneel) Hasselt: W. Klock. -167p.
1894 Wilde Lea. (toneel)
1894 Het brood, lyrische kindertooneelen.
Gedicht van Nestor Dé Tière ;
Muziek van Joost De Mol.
Le pain. Scènes lyriques pour enfants. Traduction Française de Gustave Lagye.
Namur: Wesmael-Charlier. -34p. Met muziek annotatie.
1895 Kinderoorlog. Kindertooneel.
Muziek van Joost de Mol
Guerre enfantine. Scènes pour garçons et fillettes. Traduction Française de Gustave Lagye.
Namur: Wesmael-Charlier. -40p. Met muziek annotatie.
1896 Eene misdadige. (toneel) Antwerpen: Gebroeders Janssens. -92p.
1896 Herbergprinses. Opera in drie bedrijven en vier tafereelen. (toneel)
Gedicht van Nestor de Tière, Musiek van Jan Blockx.
Antwerpen: De Nederlansche boekhandel.-25p.
(imprimerie J.-E. Buschmann).
1896 Pietje! Comedie in één bedrijf. (toneel) Antwerpen: gebroeders Janssens. -37p.
Reeks: Tooneelfonds Jos. Janssens nr 104.
1896 Boerenkermis. Kindertooneel.
Muziek van Joost de Mol
Namur: Wesmael-Charlier. -56p.
1900-1913 Tooneelwerken 20 volumes. Antwerpen: L. J. Janssens & Zonen.
1901 De bruid der zee. Lyrisch drama in drie bedrijven.
door Nestor de Tière, Musiek van Jan Blockx ; Thematische ontleding door Fl. van Duyse.
Antwerpen: L. J. Janssens & Zonen. -30p.
1902 De zeemanskinderen: dramatisch zanggedicht in 3 deelen = Scène maritime: pour enfants poème dramatique en 3 parties. Gent: De Vestel. -32p. (1partituur)
In: Heidebloempje: driemaandelijks tijdschrift. 2:1.1
1903 De kapel: een lyrisch toneel.
Muziek van Jan Blockx
Antwerpen: gebroeders Janssens. -24p.
1908 Baldie. Zangspel in drie bedrijven.

Gedicht van Nestor De Tière ; muziek van Jan Blockx.
 Antwerpen: gebroeders Janssens. -76p.
1910 Seva Rutsaert. Tooneelen uit den Boerenoorlog van 1798. Volksdrama in 5 bedrijven en 7 tafereelen.

(Heruitgave van het stuk uit 1890)
 Antwerpen: Gebroeders Janssens, opvolger Lod.-Jos. Janssens. -136p.
1911 Liefdelied, zangspel in drie bedrijven met een voorspel.

Gedicht van Nestor De Tière ; Muziek van Jan Blockx.
 Antwerpen : L. J. Janssens & Zonen. -91p.
 1914 Pietje ! Comedie in verzen, één bedrijf.

(Gewijzigde tweede uitgave)
Antwerpen: Gebroeders Janssens, opvolger Lod.-Jos. Janssens. -36p.

Reeks: Vlaamsche tooneelverzameling, nummer 10 der 35e reeks, gemengde rollen, volgnummer 418
1917 Op de vroegmarkt. Tooneelspel. Eén bedrijf.

Tweede, gansch omgewerkte uitgave van “Het Vondelingsken”
Antwerpen : Gebroeders Janssens, opvolger Lod.-Jos. Janssens. -16p.

Reeks: Vlaamsche tooneelverzameling, nummer 12 der 35e reeks, gemengde rollen, volgnummer 420.
1919 ‘t Allerlaagste / Spel in één bedrijf. Antwerpen: L. J. Janssens & Zonen. -32p.

Reeks: Vlaamsche tooneel =verzameling Firma Gebroeders Janssens, nummer 1 der 37e reeks voor gemengde rollen nr 433
1919 God zegent de wapens / Spel in een bedrijf. Antwerpen: L. J. Janssens & Zonen. -29p.

Reeks: Vlaamsche tooneel= verzameling Firma Gebroeders Janssens, nummer 6 der 37e reeks voor gemengde rollen, volgnummer 438
1920 ’t Was op eersten januari. Huiselijk spel. Antwerpen : L. J. Janssens & Zonen. -24p.

Reeks: L. J. Janssens’ & zonen tooneelbibliotheek, nr 441.

Gerangschikt volgens genre alfabetisch op titel

Toneel

  • ‘t Allerlaagste / Spel in één bedrijf. (1919)
  • ’t Was op eersten januari. Huiselijk spel. ‘1920)
  • Belsama. Treurspel tijdens den ondergang van het Druïdendom 60-61 jaar na J.-Chr., in 5 bedrijven en 6 tafereelen. (1892)
  • Bloemeken, drama in drie bedrijven. (1884)
  • Bonpapa, blijspel in drie bedrijven. (1886)
  • De grolpot, comedie in éen bedrijf. (1891)
  • De holblokken, tooneelspel in één bedrijf, naar het fransch van Edmond Duesberg / door Nestor De Tière (1881)
  • De stoel van Napoleon, blijspel in één bedrijf. (1891)
  • Eene misdadige. (1896)
  • Een spiegel, drama in drij bedrijven. (1891)
  • Elza, comedie in vier bedrijven. (1886)
  • God zegent de wapens / Spel in een bedrijf. (1919)
  • Hermina, drama in vijf bedrijven. (1888)
  • Het brood, lijrische kindertooneelen.(1894)
  • Het Rouwkleed, dramatisch schouwspel in éen bedrijf. (1885)
  • Het Vondelingsken, comedie in éen bedrijf (1886)
  • Honger ! Dramatisch schouwspel in één bedrijf. (1891)
  • Liefdedrift. Drama in vier bedrijven. (1892)
  • Liefdevonkjes / Tooneelspel. (1887)
  • Moederhert, drama in 4 bedrijven. (1889)
  • Op de vroegmarkt. Tooneelspel. Eén bedrijf. (1917) Tweede, gansch omgewerkte uitgave van “Het Vondelingsken” (1886)
  • Pietje! Comedie in één bedrijf. (1896) & ((1914)
  • Raymond van Alten. Drama in 3 bedrijven. (1883)
  • Roosje van den veldwachter, drama in drie bedrijven / door August Hendrickx, et N. De Tière. (1880)
  • Roze Kate, het treurspel der smeden in 5 bedrijven en 6 tafereelen. (1893)
  • Seva Rutsaert, de wolvin uit ‘t Zwartbosch. (1890) & (1910)
  • Vorstenplicht: tooneelspel (als thesis) in één bedrijf. (1883)
  • Wilde Lea. (1893)
  • Zieleketens, tooneelspel in éen bedrijf. (1882)

Muziekdrama’s (muziek: Jan Blockx)

  • Baldie. Zangspel in drie bedrijven. (1908)
  • De bruid der zee. Lyrisch drama in drie bedrijven. (1901)
  • De kapel: een lyrisch toneel. (1903)
  • De zeemanskinderen: dramatisch zanggedicht in 3 deelen (1902)
  • Herbergprinses. Opera in drie bedrijven en vier tafereelen. (1896)
  • Liefdelied, zangspel in drie bedrijven met een voorspel. (1911)

Poëzie

  • Gedichten (1891)

 

FILMOGRAFIE

6/4/1912 Roze Kate.   (Nederlandse stomme film)

  • Naar het toneelstuk van Nestor De Tière.
  • Regisseur:  Oscar Tourniaire.
  • Cast: Caroline Van Dommelen (Kate); Louis Van Dommelen (Everard); Jan Van Dommelen; Jef Mertens; Anton Roemer; Oscar Tourniaire; Ansje Van Dommelen-Kapper.
uitzending 18 december 1958 De bruid des zee : opera .

  • Muziek: Jan Blockx ; tekst : Nestor De Tière ;
  • algemene muzikale leiding : Frédéric Devreese ;
  • televisiebewerking en realisatie Francine Bruylants ;
  • produktie Dries Waterschoot[Brussel] : BRT Culturele en educatieve uitzendingen