home | Inloggen
Aantal schrijvers: 559 | Aantal boeken:

16059

 

Portocarero, Herman

Herman Portocarero

Sint-Katelijne-Waver, 6 januari 1952

Diplomaat, wereldreiziger en schrijver

Er waren paleizen en recepties. Maar er was ook, altijd, de roep van de straat.” (Diplomatie & avontuur p. 13)

 

BIOGRAFIE

6 januari 1952: Geboorte te Sint-Katelijne-Waver van Herman Portocarero, Belg van nationaliteit, maar afstammeling van een Spaanse familie die zich in de 17de eeuw in Antwerpen vestigde.

Portocarero studeert rechten aan de Ufsia, met als specialisatie het zeerechtenverdrag.

1975-1976: Werkt als stagiair-advocaat aan de Antwerpse balie, maar België wordt hem al vlug te klein.

1977: Neemt deel aan het diplomatiek examen, de eerste stap van een internationale diplomatieke carrière met o.a. standplaatsen in Ethiopië, Jamaica, de V.S. (New York en Atlanta) en Cuba.

1978: Huwt met Myriam P. en heeft een zoon, Joaquin.

1978: Start zijn internationale diplomatieke carrière bij UNESCO in Parijs.

1978: Debuteert met een novelle in het Frans “La Combine de Karachi” maar het boek wordt uit de handel gehaald wegens slechte verkoop.

  • Een gecondenseerde Nederlandstalige versie ervan wordt gepubliceerd onder de titel “Later dan de nacht” in het Nieuw Vlaams Tijdschrift (september 1985). In 1988 verscheen het ook in boekvorm als Grote Marnix Pockets nr 355 bij Manteau te Antwerpen.

1979: Werkt op de Belgische ambassade in Addis Abeba, Ethiopië.

  • “Het was de tijd waarin je nog vergunningen nodig had om buiten Addis Abeba te kunnen komen en waar je op nog geen 100 km buiten de stad in de feodaliteit terechtkwam”, vertelt hij, “maar ik wilde niet alleen in Addis zijn, ik wilde op alle historische en landschappelijke plaatsen komen”.
  • Portocarero schrijft over Ethiopië in Door de Naamloze Vlakte (1985), Goud! (2004), en natuurlijk in zijn memoires Diplomatie en avontuur (2012).

1982 – 1985:  Werkt op de Belgische ambassade in het Jamaicaanse Kingston.

1984:  Debuteert in het Nederlands, opmerkelijk succesvol, met Het anagram van de wereld.

  • Een bejubeld debuut waarin hij magische element verweeft met de werkelijkheid. Een spel van hoge diplomatie en alledaagse werkelijkheid: Het hoofdpersonage duikt onder in een bordeel, terwijl er in de stad een conferentie van wereldleiders en onderhandelaars aan de gang is.
  • Zijn debuut wekt in de Vlaamse pers bijzonder veel belangstelling vanwege het ‘onvlaamse karakter’. De exotische situering, de statige en beeldrijke taal, de complexe ideeëninhoud en de afkeer van een realistische presentatie zijn kenmerken die zijn werk blijven bepalen.
  • De roman wordt in 1985 bekroond met een alternatieve debuutprijs samen met proza van André Janssens en poëzie van Dirk Van Bastelaere.

1985 – 1988: Eerste secretaris van de Belgische delegatie bij de Verenigde Naties in het hart van zijn eerste grote liefde : New York.

1985: In zijn tweede boek Door de Naamloze Vlakte, reist de hoofdpersoon de dichter Rimbaud achterna door de woestijn in Ethiopië, een poging in romanvorm om de afstand in tijd en plaats tot Rimbaud te overbruggen

1986: Met De Voornamen van de Maan – zoektocht naar de essentie van het bestaan in het wezen van de vrouw – sluit hij een schrijfwijze af die gekenmerkt wordt door postmodernistische en structuralistische invloeden.

1987: Publicatie van Portocarero’s magnum opus, De Eeuw die Beiroet heet, een complexe roman die een subjectieve wereldgeschiedenis beschrijft.

1988 tot 1990:  Neemt twee jaar loopbaanonderbreking. Het eerste jaar brengt hij door in Andalucia, het tweede jaar waagt hij zich als adviseur van Artsen Zonder Grenzen aan het ware veldwerk bij de frontlijn van de Sandinistas en de Contras te Nicaragua en in Darfur en Bar-el Ghazal in Soedan.

1990: Grenzen Genezen is het relaas enerzijds van de reizen die hij maakte  als adviseur voor Artsen Zonder Grenzen, maar anderzijds brengt het boek ook zijn persoonlijke kijk op de wereldproblemen. Misschien is dit wel het kernbegrip van zijn werk:

  • “Het kan erg naïef lijken de toekomst van de planeet te omschrijven als meer spiritueel. […] Ik bedoel de spiritualiteit van de straatkat, het vermogen om ‘ik’ te blijven zeggen in de menigte, de weerstand tegen de druk van de massa. In elk land heb ik de hartslag gevoeld van het leven op pleinen, markten, straten en kruispunten waar een almaar groeiende, beweeglijke mensheid samenstroomt.”

De opbrengst van dit boek schonk hij aan deze organisatie.

1990-1992: Terug in Brussel is hij als diplomaat actief in de Dienst Verenigde Naties van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken (FOD)

1992: Geo-Graffiti, een verzameling reiservaringen, een neerslag van zijn ervaringen in Ethiopië en Jamaïca, twee plaatsen die hij goed gekend heeft wat hem in staat stelt om de minder evidente historische en culturele dwarsverbanden tussen o m Jamaica en Ethiopië helder te tellen.

1992-1995: Een tweede ambtstermijn bij de Verenigde Naties in New York

1995-1999: Ambassadeur van België in de Cubaanse hoofdstad Havanna, zijn tweede grote liefde.

2000: Cubaanse nachten. Onmiddellijke memoires. 1995-1999. Of beter waarin documentaire passages en een fictief feuilleton (Cuentos del muerto — te vertalen als Verhalen van de dode) elkaar afwisselen.

  • Portocarero verblijft 5 jaar op het eiland en Havana zindert onder zijn voeten.
  • Vele van zijn interesses komen aan bod o m de weerkerende connecties tussen Cuba en Afrika (Che’s militaire missie naar Congo), de Afrikaanse culturele erfenis, maar ook – en dat is de kern van dit boek – de santeria, een versmelting van voorouderlijke Afrikaanse religie en het katholicisme, “de ziel van het land, de verborgen onderlaag”.

2000-2003: Actief op de Dienst Verenigde Naties van de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken (FOD)

2001: Portocarero is nog niet uitgeschreven over Cuba, de santeria en dwarsverbanden met Congo en België.

Trance Atlantico is een boek vol geuren, kleuren en muziek. Een dreigende fetisj speelt de hoofdrol, ’een houten beeld geheel bekleed met schroot en nagels, met een schreeuwende mond, uitpuilende ogen en een machete in de aanslag. Het weert gevaar en bewaakt een plaats waar geluk heerst.’

  • In opdracht van een éénarmige voodoopriester moet een jonge discipel in het Museum voor Midden-Afrika een fetisjbeeld roven dat Belgische huurlingen in 1965 hebben meegebracht uit een Congolees dorp waar ze eerst iedereen hebben afgeslacht en waar nadien Che Guevara en zijn soldaten – op geheime missie in Congo – een overledene redden die een arm mist.
    Het beeld verdwijnt effectief uit het museum, het gerecht komt in actie, een Brits agent van Interpol arriveert in België. Volgt een verhaal met Cubaanse sigaren, pinten Mort Subite, internetconnecties, de Marollen en de zwarte wijk Matonge, louche artisanaalwinkeltjes, het Justitiepaleis de Antwerpse haven. Iedereen rent en speurt, behalve de Meester in Havana, die rustig in zijn stoel de onvermijdelijke afloop afwacht…

2003 tot oktober 2004:  Vervult  de functie van consul-generaal in Atlanta, VS.

2004-2008: Wordt bij de heropening van de Belgische ambassade in Kingston, Jamaica tot ambassadeur benoemd. Zijn rechtsgebied omvat de volledige Engelstalige Caraïbische landen, alsook Haïti en de Dominicaanse Republiek.

2006:  Zijn detective  New Yorkse nachten  wordt bekroond met de Hercule Poirotprijs.

  • Samen met Jamaicaanse nachten (2007) en Haitiaanse nachten (2008) vormt dit een trilogie.

2008:  Wordt consul-generaal in New York City waar hij vooral actief is als lobbyist en fondsenwerver, vooral met focus op Belgische artistieke activiteiten in New York en elders in de Verenigde Staten.

Juli 2012:  Verlaat de Belgische diplomatieke dienst en vervoegt de nieuw opgerichte European External Action Service, de diplomatieke dienst van de Europese Unie.

  • Zijn ervaringen in Cuba en de Caraïbische landen, alsook in multilaterale VN-diplomatie, maken dat hij in juli 2012 benoemd wordt tot Europees ambassadeur in Cuba. Zijn hoofdzetel is in Havana en zijn mandaat omvat het beheer van een geheel van activiteiten betreffende politiek, handel, investeringen en ontwikkelingssamenwerking.

2012:  Een terugblik op zijn jarenlange ervaringen als diplomaat in  Diplomatie & Avontuur.

  • Vlot gelardeerd met allerlei anekdotes, meeslepende reisbeschrijvingen, dwarsverbanden allerhande en een minigeschiedenis internationale politiek tijdens zijn 35-jarige carrière.

2015: Met Collaboratie, fortuin en ondergang – familiekroniek 1914-1945, schrijft hij een documentair werkstuk neer,  waarvoor hij een verbluffende hoeveelheid bronnen heeft geraadpleegd. Het resultaat is een even gedetailleerde als oprechte inkijk in het leven van een Antwerpse familie met Spaanse wortels – de Portocarero’s – , die in de twintigste eeuw bovendien twee oorlogen lang aan de foute kant stond.

2019:  De ontdekking van het woord ‘Antwerpen’ op de grafsteen van Josef Schindelheim is het begin van het nieuwe boek “De diamantdiaspora. Een verborgen geschiedenis tussen Antwerpen en Havana”.

  • De Joodse Schindelheim ligt begraven op een begraafplaats in het Cubaanse Havana en blijkt één van de ruim twaalfhonderd Antwerpse Joden die voor en in het begin van de Tweede Wereldoorlog voor hun leven naar het eiland zijn gevlucht. In korte hoofdstukken vertelt Portocarero hun verhaal.

BEKRONINGEN

  • 2006: Hercule Poirotprijs voor de detective New Yorkse Nachten.

SMAAKMAKER

Reyna, Havana

Reyna ligt op haar furieus omgewoeld bed: een
druk bewoond hol. Haar

appartement bestaat uit twee kamers op de eerste
verdieping van een

vervallen paleis in het centrum van de Velado, vlak-
bij Calle 23. Het is

heet, de muren zweten.

Ze draagt kort afgesneden jeans en een spannend
topje dat haar buik

ontbloot. Ze heeft wild krullend haar in alle tin-
ten van donkerbruin.

Het geurt naar warme as, naar peper, naar zand
en olie. Chinese ogen.

Afrikaanse lippen: ze is zo Cubaans als Cuba, een
kind van ’s werelds

Kruispunten, de ultieme mulata.

Uit: Trance Atlantico

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

 

BIBLIOGRAFIE

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1979 La combine de Karachi. (roman)

1985: Een gecondenseerde Nederlandstalige versie ervan werd onder de titel “Later dan de nacht” gepubliceerd in het Nieuw Vlaams Tijdschrift (september 1985).
1988: als ‘Later dan de nacht’ verschenen als Grote Marnix Pockets nr 355 bij uitgeverij Manteau te Antwerpen.
Paris: La Pensée Universelle.
1984 Het anagram van de wereld. (roman)

Omslagontwerp: Patrick de Ridder.
Portocarero 1 Antwerpen: Uitgeverij Manteau. -93p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 276
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Druk Smits Wommelgem
1985 Door de naamloze vlakte: een logboek. (roman)

Omslagtypografie: Rikkes Voss.
Omslagillustratie: fragment van de schilderij ‘Le coin de table’ door Fantin-Latour;
Foto op de achterflap: Huis van Rimbaud in Harrar door H. Portocarero, juli 1982
Portocarero 10 Antwerpen: Manteau. -112p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 286
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1986 De voornamen van de maan. (roman)

Omslagontwerp van Jan Vanriet
Typografie van Herbert Binneweg
Portocarero 2 Antwerpen: Hadewijch. -93p.

Afmetingen: 21 x 13 (paperback)
Colofon: ‘De voornamen van de maan’ roman door Herman Portocarero, werd met imprint (h) in opdracht van de uitgeverij Hadewijch nv, Schoten, gezet in Bembo romein, met een omslagontwerp van Jan Vanriet, typografie van Herbert Binneweg en gedrukt op 90 grams romandruk door Bosch en Keuning nv, Baarn.
1987 De eeuw die Beiroet heet. (roman)

Omslagontwerp van Jan Vanriet
Typografie van Herbert Binneweg
 Portocarero 6 Antwerpen: Uitgeverij Hadewijch nv. -393p.

Afmetingen: 21 x 13 (paperback)
Colofon: ‘De eeuw die Beiroet heet’, roman door Herman Portocarero, werd met imprint (h) in opdracht van de uitgeverij Hadewijch nv, Schoten, gezet in Bembo romein, met een omslagontwerp van Jan Vanriet, typografie van Herbert Binneweg en gedrukt op 90 grams romandruk door Bosch en Keuning nv, Baarn.
1988 Later dan de nacht. (novelle)

Omslagtypografie: Rikkes Voss.
Omslagillustratie: ‘Voici l’Homme’ (gravure, 1954) van Frans Masereel.
Fotosetting Heyselbergs – Wommelgem.
Verscheen eerder in Nieuw Wereldtijdschrift, september 1985, jaargang 2
Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -69p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 355
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1989 De goudzoeksters: een fotoroman. (roman)

Omslagontwerp: Carine Cuypers
Antwerpen: Manteau. -149p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 371
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1990 Grenzen genezen. (dagboek)

Omslagontwerp: Carine Cuypers.
Dagboek opgedragen aan ‘Artsen zonder grenzen – België’ ter gelegenheid van tienjarig bestaan.
Portocarero 5 Antwerpen / Amsterdam: Manteau. -143p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 388
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1991 Nachtblauw. (roman)

Omslagfoto’s Gato
Omslagtypografie: Rikkes Voss.
Foto auteur: Foto’s Gato
Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -99p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 401
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1992 Geo-graffiti. (reisverhalen)

Omslagontwerp: Rikkes Voss.
Foto auteur: Gato.
Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -314p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 415
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1993 Het vuurkind. (roman)

Omslagillustratie: Herman Portocarero
Omslagtypografie: Rikkes Voss
 Portocarero 11 Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -158p.

Reeks: Grote Marnix Pockets nr 437
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1995 Ignis Perennis. (novelle)

Omslagontwerp: Amber/Dirk Gijsels
Omslagillustratie: Herman Portocarero
Antwerpen/Amsterdam: Manteau. -57p.

Afmetingen: 21.50 x 13.00 (paperback)
1998 Domino. (thriller)

Vormgeving: Kris Demey
Foto voorplat: Bart van Leuven
Foto achterplat: Kenneth Hope
Portocarero 14 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -224p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Zetwerk: Griffo, Gent
Druk: Erasmus, Wetteren
2000 Cubaanse nachten. Onmiddellijke memoires. 1995-1999. (roman)

Vormgeving: Kris Demey.
Foto voorplat: Gerald Alsteens.
Foto achterplat: Marcel Gruyaert.
2003: Vertaald in het Frans door Magali Flamme. Uitgever: Editions Luce Wilquin à Avin (Hannut) als Nuits cubaines: mémoires immédiats 1995-1999
 Portocarero 9 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -240p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback met flappen)
Zetwerk: Griffo, Gent.
Druk: Imschoot, Gent
2001 Trance Atlantico. (roman)

Vormgeving: Kris Demey.
Foto voorplat: Tim Dirven.
Foto voorplat © Museum voor Midden-Afrika – Tervuren
Foto achterplat: Jerry De Brie
 Portocarero 13 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -181p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (ingenaaid– kaft met flappen)
Zetwerk: Griffo-Gent.
Druk: Imschoot – Gent
2002 Tropische trajecten. (verhalenbundel)

Vormgeving: Dooreman.
Foto omslag: Lieve Blancquaert.
Foto auteur: Jerry De Brie

Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -215p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (garenloos gebrocheerd – kaft met flappen)
Zetwerk: Griffo, Gent.
Druk: Imschoot, Gent

2002 Tijgers teken. (roman)

Illustraties van Joachim Portocarero.
Filosofisch sprookje in woord en beeld over verlangen en vervulling.
De tekst van deze novelle is ook opgenomen in de bundel Tropische Trajecten, 2002 (pp 187-215)
Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -66p.

Afmetingen: 20 x 24 (oblong – paperback)

2002 De utopist (lezing)

Tekst van de lezing gehouden door Portocarero ter gelegenheid van de derde Dies Natalis van Hogeschool Gent op 22 mei 2002.
De grafische vormgeving is van Danny Dobbelaere.
Foto © : Luc Monsaert
Oplage 2000 exemplaren.

Gent : Hogeschool Gent. -19p.

Afmetingen: 15 x 10.40 (geniet)
Colofon: De Utopist is de tekst van een lezing die Herman Portocarero hield ter gelegenheid van de derde Dies Natalis van Hogeschool Gent op 22 mei 2002. Herman Portocarero gaf daarmee de intellectuele aanzet tot het Nexus-thema “Utopie” voor het academiejaar 2002-2003.
De tekst is gezet uit de Really Medium en gedrukt op de persen van Sintjoris, Merendree.

2004 Goud! (roman)

Vormgeving: Herman Houbrechts
Illustratie achterflap: Joaquin Portocarero
Portocarero 3 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -125p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Zetwerk: Griffo, Gent
Druk: Imschoot, Gent
2004 All Demons’ Day. The Havana Pirate Manuscript. (historische roman – bibliofiele uitgave)

Engelse tekst van Herman Portocarero.
Illustraties van Jan Van Der Veken.

Gent: Toohcsmi uitgevers -119p.

Afmetingen: 32 x 23 cm (zachte kaft & ingebonden in harde linnen kaft)

 

2006 New Yorkse nachten. (roman)

Nachtentrilogie vol 1
Bekroond met de Hercule Poirotprijs 2006
Omslagontwerp: Joaquin Portocarero
 Portocarero 4 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -239p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback – kaft met flappen)
Zetwerk: Griffo, Gent
Druk: Imschoot, Gent
2007 Jamaicaanse nachten. (roman)

Nachtentrilogie vol 2
Cover: Joaquin Portocarero
 portocarero-15 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -235p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback – kaft met flappen)
Druk: Bercker, Kevelaer.
2008 Haïtiaanse nachten. (roman)

Nachtentrilogie vol 3
Cover: Joaquin Portocarero.
Portocarero 8 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -192p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback – kaft met flappen)
Druk: Bercker, Kevelaer.
2008 All Demons’ Day.  The Havana Pirate Manuscript. (historische roman)

Engelse tekst van Herman Portocarero

Bloomington (Indiana):  iUniverse Editions. -308p.

Afmetingen: 21.6 x 14.0

2012 Diplomatie & avontuur. (memoires)

Cover: Joaquin Portocarero.
Foto’s cover en zijflap: René Clement.
Kaarten: Geert Verscheure.
Portocarero 16 Leuven: Uitgeverij Van Halewyck. -424p.

Afmetingen: 24.50 x 16.50 (gebonden – harde linnen kaft met stofomslag)
Druk: Euradius, Meppel
2015 Collaboratie, fortuin en ondergang – familiekroniek. (documentaire familiekroniek) portocarero Leuven: Uitgeverij Van Halewyck nv.
2016 Havana zonder make up.

Opmaak: www. Intertext.be
Coverontwerp: Leen Depooter – quod. voor de vorm.
Coverfoto: © Christina Piza/Millennium Images,UK
Beeld p.10: Collage van Joaquin Portocarero (1964)
Cartografie: Aquaterra.
Portocarero 12 Leuven: Uitgeverij Van Halewijck nv. -148p.

Afmetingen: 23 x 15 (paperback)
2019 De diamantdiaspora. Een verborgen geschiedenis tussen Antwerpen en Havana. (kroniek) Antwerpen: Uitgeverij Polis. -240p.

Afmetingen: 21.50 x 14 (paperback)

 

Een greep (geen volledigheid nagestreefd) uit publicaties in tijdschriften en verzamelwerken.

1988 ‘De prijs van de gemoedelijkheid’. In: De Vlaamse gids. 1988, nr. 3, p. 2-8.
1989 Gids voor Beiroet / Herman Portocarero.  In: Kreatief. 1989, nr. 1, p. 17-26.
1991 Het eeuwige vuur. (verhaal)

Omslagontwerp van de bundel: Carine Cuypers
1991 Wolfgang Amadeus Uit de bundel: Wolfgang Amadeus pp 107-122.

Uitgeverij: Manteau Antwerpen /Amsterdam. -160p.
Reeks: Grote Marnix Pockets nr 407
Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1995 Duizend-en-één Ethiopische nachten. (verhaal)

Uit: Geo-graffiti, Manteau, Antwerpen/Amsterdam, 1992

In: Een hart in het lijf: Vlaamse verhalen over liefde. pp 182-184.

Amsterdam: Meulenhoff / Antwerpen: Manteau. -250p.
2001 Herman Portocarero In: 100 portretten van Vlamingen van overal. p. 176-177.

Roeselare:  Roularta Books
2003 Meer dan een strand, mijn Jamaica. In: Kreatief. 2003, nr. 1, p. 49