home | Login
Aantal schrijvers: 598 | Aantal boeken:

19.538

 

 

Dellart Anne

Maakt deel uit van:

DELLART Anne

Melsele, 12 januari 1936 – Sint-Niklaas, 23 juli 2025

Dichteres en schrijfster van romans
Pseudoniem van Magda Maria Theresia Suy

Katholiek schrijverschap dat op gespannen voet stond met de seculariserende weg die de sixties waren ingeslagen. Dellart gaf met andere woorden vorm aan een schrijverschap dat niet strookte met ‘de impliciet of expliciet tot norm verheven ideeën over engagement en literair experiment in de jaren zestig’

BIOGRAFIE

12 januari 1936: Geboren te Melsele als Magda Maria Theresia Suy, als jongste telg in een gezin van zes.

1954-1956: Studeert voor regentes aan de Bisschoppelijke Normaalschool Onze-Lieve-Vrouw Presentatieinstituut te Sint-Niklaas.

  • Geeft achtereenvolgens les aan het Instituut Onze-Lieve-Vrouw Presentatie in Bormem (1956-1957) en aan het Melseels Onze-Lieve-Vrouwe van Gaverinstituut. Daar krijgt zij in 1963 een vaste benoeming in de moderne humaniora. Vanaf het schooljaar 1965 wordt zij tewerkgesteld in de technische afdeling van dezelfde school, met een vaste benoeming in 1966.

1958: Debuteert als dichteres met de bundel Wordend gelaat.

  • Em. Janssen S.J. formuleert het in de Boekengids. Jaargang 36, 1958 als volgt: Mijmer-gedichten, zoals Henriette Roland Holst er destijds vele schreef: zo wordt ze zich bewust van leven en wereld, van leed en bestemming. En daarvoor vindt ze de passende vorm: effen vloeiende zinnen in korte versregels uiteengenomen (deze af en toe rijmend), waarbij woord na woord met eigen waarde opleeft.

Eind jaren 1950: Ze leert Jan Van Laer kennen, waarschijnlijk via ‘Jeugdlinie’, een bijblad van ‘De Linie’ waar hij hoofdredacteur van was en waarvoor Magda Suy bijdragen leverde.

  • Jan Van Laer was Pater Provinciaal s.j. en had dus de gelofte van het celibaat afgelegd. Zij was katholiek opgevoed en verliefd worden op een geestelijke was ongehoord. Maar de vonken sloegen onafwendbaar wederzijds over. Ze vinden elkaar in hun wederzijdse interesses – filosofie, psychologie, de klassieke auteurs, de oosterse cultuur, kunst in al zijn uitingen, discussies over geloof, christendom en kerk enz.
    Jan van Laer was ook een verdienstelijk kunstschilder.
    Toen de verhouding uiteindelijk bekend werd, veroorzaakte dat in school en dorp de nodige deining.   

1961: Haar eerste roman rolt van de persen bij Desclée de Brouwer: Dorp van de Dorst.

  • Het verhaal gaat over een non en verschijnt ongeveer gelijktijdig met Maria Rosseels Dood van een Non.
  • Beide romans voeren een personage op met een erotisch verleden, een onaangepast kloosterleven, en een toekomst, zo ultra-religieus dat het alle perken en kloostermuren te buiten gaat. Inmiddels blijven beiden hun geloften getrouw, bedoelen dit althans. Dat geeft, met een mirakel hier en daar, aan dit soort roman het stereotiep verloop waar het genre om vraagt, maar toch weer niet zo stereotiep, of het dozijn verdraagt er wel dertien van.

10 maart 1967: De paus verleent aan Jan Van Laer goedkeuring aan het verzoek om terug ‘de lekenstaat’ te bekomen.

1969:  In haar derde roman Protest om Eva worstelt de lerares met een aantal zeer actuele en prangende vragen: welk is de specifieke opdracht, die de opvoeders van haar tijd moeten vervullen? Wat is de rol van de kerk daarin ? Welke kansen moeten aan de jeugd gegeven worden ? En wàt moet aan deze jeugd meegegeven worden ?

Het is ook de tijd van de Dolle Mina’s, van ‘baas in eigen buik’, van Miet Smet en Nelly Maes, die vechten voor de positie van de vrouw in de maatschappij.
Ook Magda Suy zal – zowel in opiniestukken als in lezingen – de rol van de vrouw vanuit tal van perspectieven belichten: deelname aan het beroepsleven, rol in het gezin, de al-dan-niet noodzakelijkheid van crèches…

7 juli 1971: Huwt met Jan Van Laer

31 augustus 1971: Wordt ‘ter beschikking gesteld wegens ambtsopheffing’ wegens sluiting van de technische afdeling waar ze les gaf. M.a.w. ze wordt werkloos.

1 september 1971-1991: Kan aan de slag in het instituut Spijker van de Ursulinnen te Hoogstraten. Spijker heeft haar benoeming aan het Onze-Lieve-Vrouwe van Gaverinstituut overgenomen en vraagt zelfs een afwijking aan zodat ze als regentes ook les kan geven in de hogere cyclus middelbaar onderwijs.

1976: Verschijnt haar voorlaatste gedichtenbundel Tarot, die ze zelf inleidt met een uitgebreid essay over haar mens- en wereldbeeld.

1983: In ‘Roepen om de dag / Appel au jour‘ een thematische verzamelbundel opgesteld in het raam van een campagne tegen politieke moorden, verschijnt ‘Korte suite voor anonieme doden’.

Oktober 1988: Is samen met haar man het slachtoffer van een verkeersongeval. Haar man begint met zijn gezondheid te sukkelen en ze neemt verlof zonder wedde voorafgaand aan het pensioen om voor hem te kunnen zorgen.

1993: Na het overlijden van haar echtgenoot neemt ze de draad van het leraarschap in Spijker niet opnieuw op.

1996: Gaat officieel met pensioen.

2010: Afgezien van deze enkele losse publicaties, verschijnt er niets meer van haar tot in 2010, met de bundel Aqua Mundi in het kader van het kunstenaarsproject Boliv’arte 2010, dat ‘Water’ als thema heeft. De bundel wordt uitgegeven ten voordele van Equipo Kallpa, een Boliviaanse boerenorganisatie en de Fundación Solon, een actiegroep van kunstenaars in Bolivië, beiden zijn partnerorganisaties van Broederlijk Delen.

2010-2023: Levert regelmatig bijdragen voor het lokale tijdschrift ‘Bombardon‘, de Melseelse dorpskrant. Ze had er een vaste rubriek.

23 juli 2025:  Overlijdt op 89-jarige leeftijd na korte tijd in rusthuis Briels te Melsele te hebben vertoefd.

BEKRONINGEN

  • 1966: Literaire prijs van Meise toegekend in het kader van de Vlaamse Poëziedagen voor Grafschrift voor een levend lichaam

Bron: Frans Heymans, Het goud van de Vlaamse letteren. 170 jaar prijzen voor de Nederlandse literatuur in België (1830-2000). Snoeck-Ducaju &  Zoon, Gent, 2001.

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Website

Referentie

  • An Cools: Kaleidoscoop. Een liefdesverhaal. In: Het Land van Beveren, driemaandelijks tijdschrift, jrg. LXIX – nummer 2- 2de trimester 2026 pp 1-23.

SMAAKMAKER

watermerk

de klaproos bloeit met grote rode vlinders
zeg mij de diepte van de zomer
mijn hart is donker

seizoenen hangen in de ruimte
zeg mij hoe de winter in zijn vacht
mijn hart is donker

klaprooslicht fladdert de lente
een pijl schiet de herfst uit zijn nest
mijn hart is donker.

Uit: Enigme 1968

 

de weg

Het kind in jou zag het kind in mij
tussen het onontwarbare struikgewas
van aangewaaid gepraat en vals geteem gestrikt.

het kind in mij zag het kind in jou,
in de wolfsmuil,
tussen de tanden der wet.

en op de werf van de duisterheid,
ingeklemd tussen hemel en hel,
kapten wij ons een weg naar het licht.

uit ons gezicht groeit een ander gezicht,
uit onze ogen andere ogen,
uit onze ziel een andere ziel,

groei zocht groei,
aarzelend, tastend gekeurd, gekozen,
kleur huwend kleur en schakering schakering :
een mozaiek in het huis van de tijd.

wij gingen wonen op de woeste hoogte,
zie, wat wij aanraakten werd tederheid.

Uit: Tarot 1976

 

BIBLIOGRAFIE

Woordje vooraf

De bibliografie bestaat uit 2 afdelingen

  1. Een chronologisch overzicht van de uitgaven in boekvorm
  2. Een beknopt overzicht per genre waaraan toegevoegd
    • Libretto’s voor schoolmusicals
    • Deelname aan verzamelde verhalen- en gedichtenbundels
    • Bijdragen in tijdschriften

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience –Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klik op de foto

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1958 Wordend gelaat. (gedichtenbundel)

Het omslagvignet is van de kunstschilder Jos. Van den Abeele.

dellart-anne-4 Gent:  Johan de Wit, Harelbekestr. 85 . -20p.

Reeks: Poëziereeks De Hoorn: 23
Afmetingen: 21 × 15 (geniet – zachte kaft)
COLOFON: Dit is het drieëntwintigste nummer  in de poëziereeks “De hoorn”, die verschijnt onder de hoofdredaktie van Johan van Mechelen. Het omslagvignet is van de kunstschilder Jos. Van den Abeele. Met dit nummer wordt de jaarreeks ingezet. Het werd in de maand mei in omloop gebracht.
z.d.
[1958]
Clair-obscur. (gedichtenbundel)

dellart-anne-6a

dellart-anne-6 Melsele: eigen beheer. -31p.

Afmetingen: 17.70 x 12 (ingenaaid – zachte kaft)
COLOFON: Dit boekje werd gedrukt bij G. Van Lantschoot,  Dendermonde en uitgegeven voor eigen beheer door Anne Dellart, Parmastraat 51, Melsele.
1961 Dorp van de dorst. (roman)

Omslagontwerp: Michel Olyff.
Auteursfoto op de achterflap (fotograaf niet vermeld)
HERDRUKKEN
1962: 2de druk ibidem
 Dellart Anne 9 Breda: Desclée de Brouwer. -185p.

Afmetingen: 19.50 x 12.50 (ingenaaid – geplastificeerde harde kartonnen kaft)
Reeks:  (Korenaren)
Gedrukt op de persen van de Sint-Augustinusdrukkerij te Brugge in opdracht van de Uitgeverij Desclée De Brouwer.
1963 Hiëroglyfen. (gedichtenbundel)  Dellart Anne 8 Brugge/Utrecht: Desclée De Brouwer. -29p.

Reeks: Noorderlicht
Afmetingen: 17 x 11 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft met flappen)
1964 De tuin van mijn vader. (jeugdboek voor kinderen 7-12 jaar)

Oorspronkelijke auteur: Geneviève Duhamelet.
Oorspronkelijke titel: Au jardin de mon père, Desclée de Brouwer
Illustraties van Josette en Suzanne Boland ;
Nederlandse bewerking van Anne Dellart
Brugge/Utrecht: Desclée De brouwer.  -55p.

Reeks: Zilvervissen
1966 De mistgrens. (roman)

Foto van de auteur op de achterflap (fotograaf niet vermeld)

Brugge/Utrecht: Desclée De Brouwer. 251p.

Afmetingen: 19.50 x 12.50 (gebonden – vollinnen bruine kaft met stofomslag)
Reeks: Romanreeks Korenaren
Gedrukt op de persen van de Sint-Augustinusdrukkerij te Brugge in opdracht van de uitgeverij Desclée De Brouwer.
1968 Enigme. (gedichtenbundel)

Bevat de cycli: Condition humaine; Afrekeningen; Kariatide; Hiëroglyfen; Bij wijze van boodschap.
Omslagontwerp: Michel Olyff.
Auteursfoto op de achterflap: Jean Mil.
In deze bundel werd haar vorige bundel ‘Hiëroglyfen’ opgenomen.
 dellart-anne-5  Brugge/Utrecht: DDB Desclée De Brouwer. -71p.

Reeks: Gedachten en gedichten.
Afmetingen: 19.50 x 13 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft)
Gedrukt op de persen van Drukkerij “De Windroos” te Beernem in opdracht van Uitgeverij Desclée De Brouwer.
 1969  Protest om Eva. Een kaleidoskopische roman.

Foto van de auteur op de achterflap (fotograaf niet vermeld)

 dellart-anne-1  Brugge/Utrecht: DDB Desclée De Brouwer. 94p.

Afmetingen: 19.50 x 12.50 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft)
Reeks: Romanreeks Korenaren.
Gedrukt op de persen van de Sint-Augustinusdrukkerij te Brugge in opdracht van de uitgeverij Desclée De Brouwer.
1973 Krishna, of schrijven op de leegte. (gedichtenbundel)

Bevat de cycli: Krishna; Shakti; Kali; Hamsa.
Omslagontwerp: Piet Janssens, Kessel.
Auteursfoto op de achterflap: Paul van Wouwe, Beveren.
dellart-anne-3a
 dellart-anne-3 Brugge: Uitgeverij Orion. -51p.

Reeks: Bladen voor de Poëzie. Jrg. 21, nr. 1 [tweede serie]
Afmetingen: 21 x 13.50 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft)
COLOFON: “Krishna, of schrijven op de leegte” van Anne Dellart werd in de maand januari 1973 gedrukt op de persen van drukkerij Sanderus te Oudenaarde, in opdracht van Uitgeverij Orion – N.V. Desclée De Brouwer, als eerste nummer van de eenentwintigste jaargang van “De Bladen voor de Poëzie”. Het omslagontwerp is van Piet Janssens.
1976 Tarot. (gedichtenbundel)

Bevat: Een inleidend essay van Anne Dellart (pp 7-20) en de gedichtencyclus Tarot (pp 21-38)
dellart-anne-2 Brugge: Uitgeverij Orion. -38p.

Afmetingen: 21 x 13.50 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft)
Gedrukt op de persen van Drukkerij Sanderus te Oudenaarde, in opdracht van Uitgeverij Orion te Brugge.
1977 ‘Spoor’. (verhaal)

 

 1977 Vrouwen Uit de bundel: “Vrouwen in Vlaanderen schrijven nu” pp. 101-114.

Uitgeverij: DAP Reinaert-Zele.
Afmetingen: 21 x 13.50 (gebonden – harde geïllustreerde kartonnen kaft)
1983 ‘Korte suite voor anonieme doden’  (gedicht)

Op de tegenoverliggende bladzijde is de Franstalige vertaling, Petite suite pour morts anonymes – vertaald door E. Lauf – afgedrukt’

In: ‘Roepen om de dag/Appèl au jour’-pp 28-39.

Gedichten en verhalen van Nederlands- en Frans-Belgische schrijvers bij elkaar gebracht in het raam van de campagne tegen politieke moorden. Uitgave van Leuvense Schrijversaktie in samenwerking met Amnesty International Belgium. -259p.

2010 Aqua mundi. (gedichtenbundel)

De werken die naar aanleiding van dit project tot stand kwamen werden van 12 tot 21 maart getoond en naderhand geveild in het ontmoetingscentrum De Boerenpoort te Melsele.
 dellart-anne-7 Melsele: Magda Suy uitgever (eigen beheer) -39p.

Afmetingen: 26.50 x 18.50 (garenloos gebrocheerd – zachte kaft)
COLOFON: Deze publicatie werd gerealiseerd naar aanleiding van Boliv’arte 2010, een kunstenaarsproject met ‘Water’ als thema, ten voordele van Equipo Kallpa, een Boliviaanse boerenorganisatie en Fundación Solon, een actiegroep van kunstenaars in Bolivië, partnerorganisaties van Broederlijk Delen

BEKNOPT OVERZICHT PER GENRE

Dichtbundels

  • Wordend gelaat, Poëziereeks De Hoorn (1958)
  • Clair-obscur, eigen beheer (1958)
  • Hiëroglyfen, Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge.(1963)
  • Enigme, Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge. (1968)
  • Krishna, Uitgeverij Orion, Brugge (1973)
  • Tarot, Uitgeverij Orion, Brugge (1976)
  • Aqua mundi, Eigen beheer, Melsele (2010)

Romans

  • Dorp van de dorst, Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge (1961)
  • De mistgrens, Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge (1966)
  • Protest om Eva, Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge (1969)

Vertalingen

  • De tuin van mijn vader(vertaling), Uitgeverij Desclée De Brouwer, Brugge (1963)

Libretto’s van schoolmusicals

  • Katinka Assegaai (1973)
  • La citta delle belle fontanella (1976-1977)
  • De wereld is van zilver (1979)
  • Huis aan de rivier (1986)

Deelname aan verzamelde verhalen- en gedichten

  • Vrouwen in Vlaanderen schrijven nu, Reinaert Het Volk (1977) met het verhaal ‘Spoor’
  • Bolle Akkers,Cultuurraad Sint-Niklaas (1979) – Ondertitel op omslag : bloemlezing Wase dichters. Hugo Steenwegen (inleider). Diverse auteurs.
  • Roepen om de dag/Appel au jour, Uitgave van Leuvense Schrijversaktie (1983) met het gedicht ‘Korte suite voor anonieme doden’
  • Van de kaart, 29 dichters over Doel, samenstelling Frank Pollet. Uitgever Bert Bevers (2000) met het gedicht ‘Doel’ pp 21-23.

  • Een boom vol poëzie, Cultuurraad Sint-Niklaas, Van Duyse en Co, 1980. Een kunstmap in beperkte oplage dertig en acht exemplaren met 5 aquatinten van Robert Wuytack, waarbij een gedicht geschreven werd door een Waas dichter.
  • Een boek om in te wonen, De Bond, 1994, met o a teksten van Anne Dellart.

Bijdragen in tijdschriften

  • 1960 tot vermoedelijk 1986: regelmatige opiniestukjes in De Bond, Tijdschrift van de Grote en Jonge Gezinnen.
  • Nieuwe stemmen. Literair Maamdschrift. Orgaan van ‘De katholieke Jongeren-Gemeenschap’, Prinsstraat 33, Antwerpen, als lid van de redactieraad en regelmatige publicatie van poëzie.
  • Roeping, jaargangen 36 en 37 resp. 1960-1961 en 1961-1962.
  • Vlaanderen Kunsttijdschrift, jaargang 43, 1994.