home | Inloggen
Aantal schrijvers: 535 | Aantal boeken:

15559

Daem, Geertrui

Maakt deel uit van: ,

Geertrui DAEM

Aalst, 29 april 1952

Schrijfster, beeldend kunstenaar, actrice, regisseur en vertelster. Ze schrijft proza en theater.

 

BIOGRAFIE

29 april 1952: Geertrui Daem wordt geboren in Aalst als oudste van vier kinderen.

  • Haar vader, Jozef Daem, een zoon van boeren, is fabrieksarbeider. Haar moeder, Gabriëlla Goberecht, dochter van een onderwijzeres en een bediende, is huismoeder.
  • Ze groeit op in een Denderleeuwse volkswijk in de omgeving van de fabrieksstad.
  • Toen ze zestien was, stierf plots haar vader. In haar werk zal dat besef van eindigheid alsook de lijfelijke afwezigheid van de vader dikwijls een onuitgesproken  thema zijn.

1964-1971: Lager middelbaar onderwijs: Moderne humaniora, in Mater Dei te Denderleeuw.  Hogere Humaniora plastische kunsten in het RITO te Aalst.

  • Ondertussen volgde zij  facultatief twee jaar voordracht bij Chris Yserbyt en Claude Van Den Berghe en drie jaar toneel bij Roger De Wilde.
  • Haar ouders verzetten zich tegen een theateropleiding. Haar vader sterft een voortijdige dood.

1971-1973: Behaalde haar regentaat Nederlands- Engels (en verplicht keuzevak Moraal) aan de Rijksnormaalschool van Gent.

  • Na enkele korte interims in het onderwijs had zij begrepen dat dit vak niet voor haar weggelegd was .

1973-1977: Actief in toneelwerkgroep De Lont te Gent, amateur-gezelschap voor jongerentheater en speelde mee in voorstellingen in jeugdclubs van Vlaanderen en Nederland.

1975-1976: Studie als vrije leerling beeldhouwen aan de academie van Gent (1975 en 1976) onder directie van Vlerick. Haar leraars waren Paul van Gijseghem en Paul Van Rafelghem

1977: Begin van haar toneelcarrière.

Zegt het middelbaar onderwijs vaarwel en besluit vanuit haar ervaringen in het amateurtoneel om beroepsactrice te worden.

1977-1981: Verbonden bij Tentakel Antwerpen, waar ze vooral schoolvoorstellingen doet, en Het Trojaanse Paard, waar alle stukken op basis van improvisaties worden gemaakt.

  • Ze acteert  in ‘Wisselstuk’ onder leiding van Dominique Valentin (medewerkster van Arianne Mnouchkine van het Theâtre du Soleil) en ‘Vrouwenlandschap’, solovoorstelling waar ze tekst en acteerwerk zelf voor deed volgens de werkwijze van het theâtre du Soleil, in regie van R.Geenen.
  • Zij doet Forumtheaters volgens het  Theâtre de l’Opprimé van Augusto Boal. (O dag uit het leven van Martha Coenen) en gaf stages over de praktijk van dit theater der verdrukten in Vlaanderen en Nederland.
  • Tevens wisselde zij ervaringen en ideeën met het Centre d’Etudes van Augusto Boal te Parijs uit.

1981-1986: Werkt als actrice op freelance basis bij verschillende gezelschappen (Arena, De Sluipende Armoede, Het Werktheater, T.I.L., Oud Huis Stekelbees, Internationale Nieuwe Scène):

  • De Driestuiversopera van Brecht,.
  • De Trojaanse Vrouwen, Euripides/Sartre, (zij speelde er de rol van Helena),
  • Mistero Buffo van Dario Fo,
  • Antigone van Anouil,
  • Am Ziel van Thomas Bernhard,
  • Le Dindon van Feydeau.

1984: School voor gekken (naar het boek van Sasja Sokolov), in eigen regie, gespeeld door eigen gezelschap School voor gekken.

1986: Madame Ondine, God en de duivel (naar Louis Paul Boon)

1986: Verhuist naar de Nijverheidsstraat in Gent. Geboorte van zoon Ian.

1990 en 1991: Prinses de Mérode et de Mirepoix en Wees gegroet Bellinda (vertellingen, in opdracht van Het Muziek Lod voor het vertelfestival Gent)

1991: Waar is Kena ? (familievoorstelling, met steun van de Vlaamse Gemeenschap)

Rocking Danny (lunchtheaterproductie in opdracht van Lod Gent en de Koning Boudewijnstichting)

Ander toneelwerk van haar hand, is de dialoog De meisjeskamer (1993) waarin ze zelf ook meespeelt en waarvoor ze de Paul de Montprijs ontvangt. Daarnaast moet ook Het moederskind (1995) vermeld worden. Voor dat stuk wordt Daem bekroond met de Taalunie Toneelprijs.

1992: Begin van haar literaire carrière.

Debuut als proza-auteur met de verhalenbundel Boniface (1992) dat meteen bekroond wordt met twee prijzen: de Boekenweek Debuutprijs (1993) en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (1994).

Met dit debuut wordt ze binnengehaald als nieuwe vrouwelijke Louis Paul Boon. In onversneden Denderleeuws zet ze in deze bundel haar vroegere middelbare school te kijk, waar de nonnen in de jaren zestig nog de plak zwaaiden.

  • Het  begint als bij toeval. Voor een vertelfestival besluit ze een eigen tekst te brengen, het enige –zo zegt ze- waargebeurde verhaal uit haar oeuvre: ‘Boniface’. Ze zet met bibberende handen op papier hoe de hysterische non Boniface een voor een haar, Geertruis, tekeningen verscheurde en in de kachel opstookte, terwijl ze het kind gillend verbood haar aan te kijken opdat de duivel die zij in het meisje aanwezig waant niet ook haar zou bekoren. […] Zuster Boniface bezegelt dertig jaar na datum, een nieuwe wending in het leven van haar pupil: na dit eerste verhaal volgen er meer en het schrijven bezorgt haar ‘ongemeen veel plezier’.   (Uit’ Als een wilde tuin. p170.)

1993: Publicatie theatertekst De meisjeskamer: een tweespraak. Bekroond met de Paul de Montprijs voor toneel en de Provinciale prijs voor letterkunde van Oost-Vlaanderen.

1994: Haar tweede prozaboek Een vader voor Elisabeth: verhalen wordt genomineerd voor de AKO-literatuurprijs.

1995: Publicatie theatertekst Het moederskind.

1996: Verschijnt het vervolg op dit boek: Geboeid door de liefde (geen vader voor Elisabeth). Na nog een aantal verhalenbundels, waarvan Zotverliefd (1997) de bekendste is, publiceert Daem pas in 2001 haar eerste roman Koud.

1997: Ontvangt de Taalunie Toneelschrijfprijs voor Het moederskind.

1999: Staat  opnieuw zelf op de planken in een productie van Blauw Vier : Strijken in A in een gastregie van Floor Huygen.

Maart 2000: Aan het werk tijdens een TV-aflevering van Recht op Recht

2006: Daems roman ‘Olympia‘ wordt bekroond met de Louis Paul Boonprijs.

2011: Verschijnt de roman De bedlegerige, die zich afspeelt in de zuinige jaren vijftig. Het is een tragikomische roman over een jongeman die aan zijn lot probeert te ontsnappen. Het boek zou in 2016 worden verfilmd.

  • Citaat: “”Baziel! opstaan!” Beneden aan de trap zette mevrouw Cleemput haar klep open en schreeuwde: “Of hoort ge weer niet misschien? Als ik naar boven moet komen, gaat ge er godverdomme niet goed van zijn!” Baziel hoorde zijn moeder door de gang terugsleffen en de keukendeur nijdig dichtslaan – om verder koffie te zetten.”

2016: Haar nieuwe roman De Viersprong speelt zich in de golden sixties. Vier ongehuwde zussen, Mariëtte, Louise, Estelle en Judith, baten in een Vlaamse provinciestad Gasthof De Viersprong uit en proberen zo in hun levensonderhoud te voorzien. Het deftige pension is voor de zussen, die erg verschillen in leeftijd en karakter, een veilige, besloten haven die hun heel wat aanzien geeft. Maar tegelijk blijkt hun kleine wereld ook een beklemmend keurslijf waaruit ze met moeite kunnen losbreken

 

Werk van Geertrui Daem verscheen o.a. in Nieuw Wereldtijdschrift, De Brakke Hond, Het Laatste Nieuws, Metropolis, in de almanak Snoecks ’93 en in de verzamelbundel Cahier d’amour. Liefdesbrieven (1994). Samenstelling Luc Coorevits en Rue Louis Hap straat. (Antwerpen, Standaard Uitgeverij 1995)

Geertrui Daem heeft heel wat eigen maar niet gepubliceerd toneelwerk op haar naam staan zoals:

  • School voor Gekken”  (’84) naar het boek van een onbekende jonge Rus Sacha Sokolov, monoloog, eigen regie bij het gezelschap ‘School voor Gekken’, gesteund door het ministerie van Cultuur.  Gespeeld in kunstencentrum Vooruit Gent, Contoverse Gent, Cartoons Antwerpen.
  • “Madame Ondine” (’85), “God en de Duivel” naar L.P.Boon, door haar geschreven, geregisseerd en mee  opgevoerd bij School voor Gekken Gent, voorstellingen mede georganiseerd door de Boonstichting.
  • De vaas van Soissons”,  zelfgeschreven, -gespeelde en -geregisseerde lunchvoorstelling in de Grote Avond Gent voor vzw Anjer (Masereelfonds)
  • “Prinses de Mérode et de Mirepoix”, eigen vertelling in opdracht van LOD Gent, vertelfestival, regie; A.Vermaercke.
  • “Rocking Danny” (’91), lunchtheater in opdracht van de koning Boudewijnstichting en LOD Gent, eveneens zelf geregisseerd en meegespeeld.
  • “Wees gegroet Bellinda”, eigen vertelling voor LOD Gent, regie A.Vermaercke.
  • “Waar is Kena” (’90) , familievoorstelling in opdracht van de Werkgroep voor vormingstheater (Vuile Mong en de Vieze Gasten) met steun van de Vlaamse Gemeenschap.
  • “De Meisjeskamer”, door haar zelf geschreven, geregisseerd en later ook gespeeld voor Arca Gent. Bekroond met de Paul De Mont-prijs voor toneel in1993.
  • “Kind om te stelen” (’94), muzikale voorstelling (met veel liedjesteksten)voor de Gentse kinderrockgroep de Crèche-band in opdracht van Prometheus Gent.
  • “Het moederskind”, gespeeld door Het Gezelschap van de Zee in Zeeland, regie: Floor Huygen.
  • “Doudou” (‘99) toneeltekst voor figurentheater Ultima Thule, regie: Wim De Wulf
  • Zimbola” (première april 2000), monoloog voor een jongetje; in eigen regie. In opdracht voor de Kopergieterij Gent

 

BEKRONINGEN

  • 1993: Boekenweek Debuutprijs voor de verhalenbundel Boniface (1992).
  • 1993: Paul de Montprijs voor toneel en de Provinciale prijs voor letterkunde van Oost-Vlaanderen voor de theatertekst De meisjeskamer: een tweespraak.
  • 1994: de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs voor de verhalenbundel Boniface (1992)
  • 1997: de Taalunie Toneelprijs voor Het moederskind (1995)
  • 2006: Louis Paul Boon prijs voor haar roman Olympia

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Website

Publicaties

  • Brems, Elke. 1996. ‘ Geertrui Daem’. In: Kritisch lexicon van de Nederlandstalige literatuur na 1945. Ed. Hugo Brems, Tom van Deel, Ad Zuiderent. Groningen: Martinus Nijhoff Uitgevers. Band 2. Februari 1996.
  • Libert, Myriam. 1996. ‘De dag dat Elvis met Priscilla trouwde: Geertrui Daem, de grote gevoelens van de kleine mens’. In Als een wilde tuin. Amsterdam: Meulenhoff, 1996, p. 167-184.

 

BIBLIOGRAFIE

Een woordje vooraf

  • Geertrui Daems decor wordt bevolkt door mannen en vrouwen uit het ‘Flandre profonde’ van de jaren zestig en zeventig. Wat zij met elkaar gemeen hebben is voornamelijk seks, en voor de rest veel gebrek: gebrek aan communicatie, aan intimiteit, aan inlevingsvermogen. Vooral de mannen blinken uit in dat laatste.

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007.

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

A.  Scheppend werk

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1992 Boniface. (verhalenbundel)
Bekroond met de Boekenweek Debuutprijs (1993) en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs (1994).
Omslag- en boekverzorging: Toni Mulder
Tekst cover: Eddy Vaes
Bevat: Boniface (pp. 7-28); Prinses de Mérode et de Mirepoix (pp. 29-42) ; Wees gegroet Bellinda (pp. 43-60) ; Een huis in de rij (pp. 61-80); Kind van de buren (pp. 81-96); De zusjes (pp. 97-116); Gelijkgestemde zielen (pp. 117-130).
1993: Het verhaal  ‘Prinses de Mérode et de Mirepoix’ werd eveneens opgenomen in de bundel ‘Nieuwe Vlaamse verhalen’ gekozen door Hugo Brems (pp. 42-53) Uitgave De Arbeiderspers, Amsterdam 285p.
 Daem Geertrui 5 Antwerpen: Dedalus. -130p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
Zetwerk: Advertype, Brussel
Druk: Groenevelt, Landgraaf
1993 Stoofvlees. ((verhaal)
In 1994 opgenomen in de bundel ‘Een vader voor Elizabeth’.
1993 Metropolis In: Metropolis: stad onder stroom / nieuwe verhalen en gedichten van Herman de Coninck, Luuk Gruwez, Bob van Laerhoven , Geertrui Daem (pp 44-52)… et al.
Antwerpen: Dedalus. -117p.
Omslagontwerp: Greet Verhoeven en Forentine Peeters
1993 De meisjeskamer: een tweespraak. (toneel) Antwerpen: Dedalus. -40p.
1994 Een vader voor Elizabeth: verhalen. (verhalenbundel)
Omslagontwerp: Toni Mulder
Foto achterplat: Willy Dee
Bevat: Een vader voor Elizabeth (pp.7-54); Liefdesbrief (pp.55-60); Een reisje naar het Zwarte Woud (pp. 61-86); Stoofvlees (pp. 87-96); Dinosauriërs (pp. 97-112); Lutje leert (pp. 113-128); Mica (pp. 129-142); De vader van Elizabeth (pp. 143-185).
Daem Geertrui 7 Amsterdam: J.M. Meulenhoff / Antwerpen: A. Manteau nv. -185p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1994 ‘Lieve Rik, lieverik’. (briefverhaal)
Cahiers d’Amour verscheen ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de v.z.w. Behoud de Begeerte en in de marge van de 5de editie van Saint-Amour, een literair programma rond liefde en begeerte.
Boekverzorging: Zeno Amsterdam
Omslagtekening: Jan Bosschaert.
1994 Cahier d'amour  Uit de bundel: Cahier d’Amour. Liefdesbrieven. pp.30-33.
Uitgever: Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, / Dedalus, Antwerpen. 1994. -144p. (Afmetingen: 20 x 12.50, paperback)
Samenstelling: Luc Coorevits
1995 Het moederskind. (toneel) Antwerpen / Amsterdam: Manteau. -70p.
1995 ‘Liefdesbrief’. (verhaal) Uit de bundel: Een hart in het lijf: vlaamse verhalen over liefde.

Uitgeverij: Antwerpen: Manteau. -250p.
1996 Geboeid door liefde. (Geen vader voor Elizabeth). (novelle)

Omslag: Carine Cuypers
Vormgeving: Johan Buijs
 Daem Geertrui 4 Antwerpen: Icarus / Amsterdam: Prometheus. -76p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback & gebonden – harde kaft met stofomslag)
Daem Geertrui 2 paperback i s m De Morgen
1997 Zotverliefd: verhalen.
Omslagontwerp: Carine Cuypers
Bevat: Gemeen volk (pp.7-18); Zotverliefd (pp.39-122); Mijn leven/Ma vie (pp.123-146); Mamma’s minnaar (pp.147-212).
 daem-geertrui-9 Antwerpen: Manteau. / Amsterdam: Prometheus. -212p.

Afmetingen: 20 x 12.50 (paperback)
1999 Onrust der verwanten: een familiedrama. (toneel)

Omslagontwerp: Peter Van de Cotte

Daem Geertrui 6 Antwerpen: Manteau. -80p.

Afmetingen: 21.50 x 13.80 (paperback)
Colofon: Onrust der verwanten van Geertrui Daem werd geschreven in opdracht vann het Amsterdams Fonds voor de kunst. Het werd voor Uitgeverij Manteau te Antwerpen gezet in New Baskerville 11/14 door Aksent te Turnhout en gedrukt bij Groenevelt te Landgraaf; boekbinderij Saturnus te Culemborg zorgde voor de afwerking.

2000 Alle verhalen. (verhalenbundel) Antwerpen: Manteau. -488p.
2000 Troetel: de geschiedenis van een verloren knuffelbeest. (kinderboek)

Illustraties en vormgeving: : Jaklien Demuynck
 Daem Geertrui 10 Antwerpen: The House of Books. -80p.

Afmetingen: 20.80 x 14 (gebonden – harde geïllustreerde kartonnen kaft)
2001 Koud: roman. (roman)

Omslag: Aksent/Johan Buijs
Foto Geertrui Daem: Marianne Hoezet
Binnenwerk: Phaedra Creative communications

 

Antwerpen: The House of Books. -220p.

Afmetingen: 21 x 14 (ingenaaid)
2002 ’Aan zee’. In: De gids. 165, nr. 8, p. 619-634.
2002 ‘Toveren’. In: Deus ex Machina. 26, nr.101 (juni), p. 42-45.
2003 Rembert & Ayse. (theatertekst) Vianen: The House of Books. -62p.
2004 Het verdeelde huis (roman)
Omslagontwerp: Jurgen Walschot
Leuven: Van Halewyck. / Amsterdam: Wereldbibliotheek bv. -181p.
2006 Olympia. (roman) Leuven: Van Halewyck. -335p.
2008 Ik bemin u bovenal. (verhalen)

Inhoud: Duiverke, pp.7-26; Gewijzigd profiel, pp. 27-62; Chillen, pp. 63-100; Een vierkantje hemel, pp.101-146; Coup de foudre, pp. 147-173.
Omslagontwerp: Studio Ron van Roon, Amsterdam.
Typografie: Ar Nederhof.
Foto auteur: Lieve Blanquaert.
Afbeelding omslag: Pam Ingalls/Corbis.
Daem 3 Antwerpen: Uitgeverij Vrijdag. -173 p.
Afmetingen: 20 x 13.50 (paperback)
2011 De bedlegerige. (roman)

Boekverzorging: Dooreman
Omslagillustratie: Francis Marshall, All Stars are Suns (2006)
Foto auteur: Koen Broos
1ste druk: april 2011
2de druk: september 2011
 Daem Geertrui 11 Antwerpen: De Bezige Bij. -316p.

Afmetingen: 20 x 13.50 (paperback)
Zetwerk: Karakters, Gent
2016 Viersprong (roman)

Boekverzorging: Dooreman
Omslagbeeld: Collectie Joods Historisch Museum © Stichting Charlotte Salomon.
Foto auteur: Koen Broos
Viersprong Antwerpen: Uitgeverij Polis. -208p.

Afmetingen: 20 x 13.50 (gebonden – harde geïllustreerde kartonnen kaft met stofwikkel)
Zetwerk: Karakters, Gent

 

B. Essayistisch werk

1993 ’Boniface’. In: Ons erfdeel. 36, nr. 2, p. 271-272.
1993 ‘Seswiet krieschij’. In: De brakke hond. 10, nr. 38, p. 78-79.
1994 ‘[Het lievelingsboek van bekroonde Vlamingen] ’In: Het boek in Vlaanderen. 63, p. 9.
1995 ‘Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 1994 : dankwoord’.. In: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden.1993-1994 [versch. 1995], p. 206
1996 ‘Een verhaal van een straat’. In: Van Buysse tot Brusselmans: Gent literair. André Capiteyn. Gent: Stadsbestuur, p. 62-65.
1998 ‘Kunst en politiek’. In: De brakke hond. 15, nr. 58, / .
1999 ‘Beste Louis,’. In: Spoor de mensen een geweten: het ‘averechts’ boemeltje van Boon. Kris Humbeek. Berchem: EPO, p. 23-28.