home | Inloggen
Aantal schrijvers: 526 | Aantal boeken:

15394

Ranke, Bert

Maakt deel uit van:

Bert Ranke

Borgerhout, 9 maart 1914-1997

Eig. Frans Edmond Maria Van der Auwera.  Schreef ook onder het pseudoniem Frans Hendrickx.

Schreef verhalen voor de jeugd , kritische opstellen en essays.

BIOGRAFIE

9 maart 1914: geboren te Borgerhout als Frans Edmond Maria Van der Auwera.

Aanvankelijk in het onderwijs werkzaam.

Als literair criticus schreef hij voor Wereldoorlog II literaire beschouwingen in onder meer Hooger Leven, Nieuw Vlaanderen.

1940-1944: Wereldoorlog II

Tijdens de bezetting verzorgde hij de prozakroniek in Het Laatste Nieuws en was hij redactiesecretaris van Westland.  Bovendien vervulde hij de functie van secretaris van de Vlaamse Cultuurraad.
Hij werkte eveneens mee aan het orgaan van de Vlaamsch-Duitsche Arbeidsgemeenschap, het tijdschrift DeVlag.

Frans Van der Auwera was zeer actief in de collaborerende organisaties van de Nieuwe Orde.

  • Naar het einde van de bezetting bekleedde hij binnen de DeVlag de functie van ‘Landsorganisatieleider’. Dit is een belangrijke functie binnen het kader van de DeVlag in Vlaanderen, hij stond rechtstreeks onder dr. Van de Wiele, de ‘Landsleider’ van de DeVlag in Vlaanderen.
  • Het weekblad ‘Balming’ brengt verslag van vele propaganda-gebeurtenissen van de DeVlag waarbij hij – met vermelding van zijn functie – verschillende keren als gast aanwezig was.

Hij verzorgde in deze periode de prozakroniek in Het Laatste Nieuws.

  • Rankes essays, lezen we in het Lexicon van de Nederlandse Letterkunde, “getuigen van een scherp analytisch en synthetisch vermogen”.

Hij vervulde tevens de functie van secretaris van de Vlaamse Cultuurraad.

1941-1944: eindredacteur van het tijdschrift ‘Westland’ en secretaris van de Vlaamse Cultuurraad.

  • Te samen met Filip De Pillecyn had Bert Ranke het plan opgevat om één groot, representatief tijdschrift voor Vlaanderen te beginnen. Dat tijdschrift moest ‘Dietsche Warande en Belfort’ vervangen door een meer aan de tijd aangepast credo van bewuste volkse samenhorigheid.
  • Op 22 mei 1942 werd het nieuwe tijdschrift “ Westland” aan de pers voorgesteld.
  • In zijn inleidende tekst pretendeert De Pillecyn nog de literatuur in Vlaanderen te willen dienen; volgens zijn redactiesecretaris Bert Ranke wil het blad de Nieuwe Orde beginselen (zoals ze door DeVlag worden voorgestaan) uitdragen. Volgens Ranke zijn tolerantie, humanisme, pacifisme niet langer aan de orde; volksgemeenschap, daar gaat het over.
  • Van zodra de Duitse inmenging te groot werd, haakte De Pillecyn af en nam Ranke het hoofdredacteurschap verder alleen op zich.

Preciezere informatie ontbreekt op dit moment.

1941: een eerste essay van zijn hand Rederijkers in de Branding  verschijnt in de reeks ‘De Seizoenen’ als nr 4, uitgegeven door N.V. De Nederlandsche Boekhandel te Antwerpen.  Het boekje wordt in diverse tijdschriften besproken, maar zelden enthousiast.

  • ‘Boekbespreking’  In: De Gulden Passer. Jaargang 19  door Herman F. BOUCHERY
    • Dit vulgarisatiewerkje, dat bezwaarlijk een ‘studie’ kan heeten
  • ‘Boekbespreking’ In: Streven. Jaargang 9 door Em. Janssen
    • Stellig behandelt dit boekje een interessant (we schreven haast: een actueel) onderwerp; maar de auteur heeft zich onvoldoende met de materie vertrouwd gemaakt. Noch de herhaaldelijk aanvechtbare inleiding over de Rederijkers en hun tooneel (blz. 5-12) kan ons voldoen

In het zelfde jaar verschijnt een veel interessantere studie over Filip de Pillecyn. Een proeve van synthese der persoonlijkheid, die – terecht – een veel lovender ontvangst te beurt valt.

Na de oorlog was hij literair medewerker bij  Het Laatste Nieuws, Dietsche Warande en Belfort en De Standaard der Letteren.

In feite zal Ranke slechts twee genre’s bespelen enerzijds boeken voor de jeugd en anderzijds literaire essays en kritieken.

1997: overlijden van Bert Ranke.

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • Literatuur-repertorium 1953    p.2023

 

BIBLIOGRAFIE

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1932 Van een avontuur dat bijna slecht afliep. (jeugdboek)

Onder pseudoniem van FRANS HENDRICKX.
Deurne. -16p.

Reeks: Onze jongens- en meisjesboeken ; 33
1940 Kantjesrapsodie. Antwerpen: Brabo. -83p.
1941 Rederijkers in de branding. Het Vlaamsche rederijkerstooneel en de opstand der XVIe eeuw. (essay)
*Alternatieve titel omslag: Rederijkers in de branding: met 12 illustraties.
Het boekje is geïllustreerd met elf (niet twaalf, zoals op het titelblad staat vermeld) platen, waarvan er echter slechts vier rechtstreeks op de Rederijkers betrekking hebben: de overige zijn documenten in verband met de godsdienstoorlogen
 
Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel. -56p.

Reeks: De Seizoenen nr 4
1941 Filip de Pillecyn. Een proeve van synthese der persoonlijkheid. (monografie)
Achteraan 22 foto-illustraties van een hele pagina.
ranke 3 Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel. -66p. + 10 p. foto’s

Reeks: De Seizoenen nr 5
Afmetingen: 17.25 x 11 (gebonden – harde kaft)
1941 Proefvluchten boven den Parnassus. (essays)

Bevat: De kunstenaar en de criticus – bij wijze van verantwoording. (pp. 5-25); Karel van de Woestijne’s jeugd. (pp. 26-56); Paul de Vree, essayist en criticus. (pp. 57-69); Karel de Stoute en de late Middeleeuwen. (pp. 70-88); Jan Greshoff au serieux ? (pp. 89-98); Paul de Vree als prozaschrijver. (pp. 99-106); Het gecommenteerd scenario of literatuur voor uitwendig gebruik. (pp. 107-113); Willem Elsschot of de verholen menschelijkheid. (pp. 114-124); ‘De stille man’ van Albert Hoogenboom. (pp. 125-133); Hoe men mensch en schrijver wordt. ‘Kinderjaren’ van N.E. Fonteyne. (pp. 134-146); Een waker van den Parnassus: Joris Eeckhout. (pp. 147-154); Een merkwaardig debuut: ‘Het experiment’ van Paul Lebeau. (pp. 155-169); “Vlaanderen, ook de stillen werken aan U” (pp. 170-176).
Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel. -176p.

Afmetingen: 18.50 x 12.50 ( ingenaaid)

 

1942 Erfgoed. III: Leesboek bij de geschiedenis onzer letterkunde, ten dienste van het middelbaar en normaal onderwijs / Bert Ranke, René Verbeeck Brussel: Uitgeverij  “Steenlandt”. -639p.
1942 Hoe Christoffel Columbus de Nieuwe Wereld ontdekte. Een verhaal voor de jeugd. (jeugdboek)

Bandversiering en boekverluchting: Bert Ranke.
Leuven: Davidsfonds. -91p;

Reeks: Jeugdreeks; vol. 31/ 1942 vol. 3 Davidsfonds nr 39
Druk: Scheerders-Van Kerchove N.V., Sint Niklaas. Prijs: 12 fr.

 

1942 Vlaamsche bloei II : de Nederlandsche letterkunde in beeld en schrift: een verzameling origineele portretten en handschriften van hedendaagsche Vlaamsche schrijvers, met levensbericht en volledige opgave hunner werken.
Verzameld en ingeleid door Bert Ranke.
Dit boekje bevat, voor 44 auteurs, het portret, de foto van een handschrift, de volledige lijst van hun werken.
Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel. -122p. +88 illustraties

Reeks: De Seizoenen extra nummer.
1944 Heer Halewyn. Met een historische beschouwing van het lied door Bert Ranke. / [reconstructieve navolging door Prudens van Duyse].

Met 9 volblad-gravures z/w. van Luc de Jaegher
 

 

ranke 4 Oude God: Uitgeverij  “Die Poorte”. -48p.
Afmetingen: 23 x 17 (Gebrocheerd onder kartonomslag, titelpagina in zwart en rood)
Colofon: Ter gelegenheid van het Tweede lustrum gedrukt op de persen der firmadrukkerij voor de medewerkers en aangesloten leden der Boekengilde “Die Poorte”.
1954 Het geheim van het oude klooster. (jeugdboek)
Illustraties van Jan Lutz
Antwerpen: Sheed & Ward. -127p.
Afmetingen: 23 x 16 (gebonden: harde kaft met stofomslag)
1959 Gezellebrevier. Een bloemlezing / Guido Gezelle
Samengesteld en ingeleid door Bert Ranke.
ranke 1 Hasselt: Uitgeverij ” Heideland “. –199p.

Reeks: Vlaamse Pockets nr 5
Afmetingen: 18 x 11 (pocket)
1960 Boekuiltjes. Over het letterkundig leven in Vlaanderen van 1944 tot 1948 / Raymond Herreman.

Een keuze samengesteld en ingeleid door Bert Ranke pseud. v. Frans E.M. van der Auwera.
De foto op de achterzijde van het omslag werd genomen door M. De Backer, Gent.
 Herreman 7 Hasselt: Uitgeverij ” Heideland “. –189p.

Reeks: Vlaamse Pockets nr 11
Afmetingen: 18 x 11 (pocket)
1960 Mijn moeder was een heilige vrouw. Vlaamse moederlyriek. (bloemlezing).
Samengesteld door Bert Ranke.
ranke 2 Hasselt: Uitgeverij ” Heideland “. –190p.

Reeks: Vlaamse Pockets nr 28
Afmetingen: 18 x 11 (pocket)
1968 Magelhaen zeilt om de wereld. (jeugdboek)

Omslag en tekeningen: : Stef Van Stiphout.
 ranke 5 Antwerpen/Utrecht: Standaard Uitgeverij. -127p.

Reeks: Zegel Vikings nr 4
Afmetingen: 21.50 x 14 (gebonden – harde geïllustreerde kaft)

 

Enkele publicaties in tijdschriften

1942. ‘Oud en nieuw Vlaamsch proza’. In: De Vl. Ag. Tijdschrift van de Vlaams-Duitse Arbeidsgemeenschap. 4, nr. 11, p. 574-575.

1943. ‘Een Vlaamsche humoristische roman’. In: De Waag. Algemeen cultureel, politiek en economisch weekblad voor Nederland. 7, nr. 48, p. 762-763.

1960. ‘Xanthippe en Lucina, of Wat is waarheid?’. In: Dietsche warande en Belfort. Tijdschrift voor letterkunde, kunst en geestesleven. 105, nr. 6, p. 454-456.