home | Inloggen
Aantal schrijvers: 532 | Aantal boeken:

15464

Fleerackers, Emiel

Maakt deel uit van: ,

EMIEL FLEERACKERS

Foto: AMVC – Letterenhuis Antwerpen

Turnhout, 17 april 1877 – Turnhout, 1 juli 1948

‘De Turnhoutsche Uilenspiegel’

Emiel Fleerackers schreef behoudens gedichten en verhalen ook toneelstukken, stelde schoolboeken samen en vertaalde anderstalig werk.

Ooit razend populair bij katholieke lezers, thans een zo goed als vergeten oeuvre.

 

BIOGRAFIE

17 april 1877: Emiel Fleerackers werd geboren te Turnhout.

1897: Na zijn humaniora volgde hij een jaar Klein Seminarie in Mechelen en trad toen in bij de jezuïeten.

30 april 1899: Trad toe tot het ‘Sociëtas Jezus’  in Aarlen. Na zijn noviciaat studeerde hij klassieke studiën te Drongen en filosofie te Leuven.

 

1900-1918: Student, priester, leraar en dichter

Reeds in zijn studiejaren schreef hij verzen,waarvan er enkele in De Kempenaar werden gepubliceerd door uitgever Splichal, die zo het jonge talent aanmoedigde.

1904-1908: Begon zijn onderwijsloopbaan als surveillant en leraar Nederlands aan de poësis in het college te Aalst.

Ook tijdens die periode schreef en publiceerde hij verzen.  Eentje ervan, De Zee, kun je lezen in de rubriek Smaakmaker.

1908 tot 1910: Klastitularis  in de vierde latijnse klas van het college te Turnhout.

1910: De eerste versie van “Reineke Vos in de Kempen” verscheen als feuilleton in het weekblad “De Kempenaar“.

1910 tot 1914: Studeerde theologie te Dublin (Ierland).

27 juli 1913: Priesterwijding te Dublin.

  • Ook hier schreef hij verzen, zoals het krachtige Arbeid
Vorst Arbeid, volkenschouwer, kom !
en maak dit land uw eigendom !…
Waar, Gij ons lijf en lichaam krom
op de akkers houdt gebogen,
ge maakt ons handen rijk en blij,
ge teelt ons harten vrank en vrij
en verheugt Gods oogen !

1914-1918: Tijdens het eerste jaar van de Eerste Wereldoorlog was hij als zieleherder werkzaam te Amsterdam.

  • In 1915 keerde hij terug naar het bezette België.
  • Ook de Eerste Wereldoorlog deed hem naar de dichterspen grijpen. Mobilisatie, De Britsche vloot, Het lied van den Wachter zijn maar enkele titels.
  • De jaren 1912-1916 zijn de bloeiperiode van Fleerackers activiteit als dichter, daarna schreef hij – op enkele uitzonderingen na- hoofdzakelijk proza.
  • Zijn gedichten verschenen verspreid, maar hoofdzakelijk in “De Bode van het Heilig Hart”.  Posthuum werden ze gebundeld in zijn ‘Verzameld Werk’ 1950-1956.

 

1919-1940: Interbellum: overdonderend succes met zijn monkelende licht belerende verhaaltjes

Reeds in 1908 was hij medewerker geworden van “De Bode van het Heilig Hart”, waarin hij zijn hele leven lang zou blijven publiceren en waarin het meeste van zijn werk verscheen.

  • Hem werd gevraagd ommaandelijks een volks verhaaltje te schrijven met een opvoedkundige weerklank. Hij legde de lier opzij en begon hij aan het oeuvre waarmee hij zich op termijn de vergetelheid in schreef, maar op het moment zelf veel sympathie en vooral veel lezers won.
  • Hij schreef verhaal na verhaal na verhaal in De Bode en met de regelmaat van de klok werden ze gebundeld: Opinies van Proke Plebs, Proke vertelt, Uit de ouwe speeldoos, Brieven van Nonkel Pastoor, Baveloo-Boetjes.
  • De boeken beleefden herdruk na herdruk. Kijkkast verkocht meer dan 18.000 exemplaren, Proke Plebs meer dan 12.000, en alles samen gingen er meer dan 50.000 stuks van Fleerackers’ boeken over de toonbank. Tot de bekendste verhalen behoren: ‘Het klokske van Zevendonk’, ‘De schim van meester Lauwereys’ en ‘Het ezelsbruggetje’.

1919 -1929: Terug in zijn geboortestad, als lesgever in de retorika aan het college, waar hij algauw als ‘De Turnhoutsche Uilenspiegel’ geroemd werd.

1932-1948: Overgeplaatst naar Antwerpen, waar hij vanwege een wankele gezondheid, minder les hoefde te geven.

1937: Toen hij zestig werd, kreeg hij een groot huldefeest.

1942: 32 jaar na de oorspronkelijke versie, herdichtte Fleerackers “Reineke Vos in de Kempen“. De uitbundige fantasie van de eerste versie maakte plaats voor een meer beschouwende poëtische wijsheid.

1 juli 1948: Overleed in Turnhout aan een hartaderbreuk.

Epiloog

  • Emiel Fleerackers werd begraven op de gemeenschappelijke begraafplaats der paters jezuïeten op het kerkhof van Wilrijk.
  • Vanaf 1950 begon de Bibliotheek van de Bode van het Heilig Hart zijn Verzameld Werk in negen delen uit te geven. Het eerste deel bevatte zijn poëzie. Het laatste deel verscheen in 1956.
  • 1977: Bij het eeuwfeest van Emiel Fleerackers (1877-1977), verscheen de bloemlezing  Humor en hart.

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

 

SMAAKMAKER

 

De Zee

Ten tijde dat de vale bloemen sterven,
de zomer dood is en de zomergloor,
dat rusteloos de najaarswolken zwerven,
de woestenijen van den hemel door,
en dat het hart der menschen wel zou weenen,
doordien het voelt den grooten heimwee-nood:
de Zon gestorven en haar schoonheid henen,
waarbij de Zomer en de bloemen dood…
Toen stond ik op de duinen uit te staren,
te staren over ’t wijde waterveld –
en ‘k zag de zee, hoe zij de grauwe haren
van hare baren haspelde, en ’t geweld,
waar zij haar natte spatting en haar schuimsel
meê op de duinen en de dammen stiet,
en als een vaan haar slui’rend witblauw pluimsel
op hals en schoudren flappren liet.

In: Jong-Dietschland

Op één van zijn wandelingen hoorde hij een vink zingen. Dat inspireerde hem tot het volgende gedicht:

De Vinke

Nooit en hoorde ik door de bomen
‘t Klinken van de vinke slaan
Of het heeft me… God vergeef ‘t me…
‘t Heeft me deugd aan ‘t hart gedaan.

‘t Vinkske door de dreve
Nauw me komen ziet
Of – dat staat geschreven –
‘t Kettert: “Jezuïet!…Jezuïet!”

‘t Zit er op een tekske
Vingers in zijn bekske
En het scheldt en fluit,
Krek ‘ne straatschavuit : “Jezuïet.”

‘t Smijt zijn melodieke
Keur- en kunsteloos,
Lapke van een lieke,
Vodje van een voois: “Jezuïet!”

Is zijn keel te gader
Strijkstok en viool
‘t Leerde ‘t van zijn vader
In de hageschool : “Jezuïet!”

‘k Sta ne keer en ‘k kijke…
‘t Houdt eens op ne keer,
Kijkt een vansgelijken
En… het kettert : “Jezuïet!”

‘k Sta nu stille en pleite:
– Zeg eens, vriendje, daar…
Iets me te verwijten?…
Neen?… Wel houd dan maar: “Jezuïet”

- “Sluit dan uwe molen…
Heb ik ooit van u
Mier of maai gestolen?…
Sa! Wat zegt ge nu? “Jezuïet!”

- “Schelden is geen rede,
Schuiflen geen verdriet,
Kom maar eens beneden,
Hier zo op mijn hand. “Jezuïet!”

“Mag ik met geen oge
U dan eens bezien ?
Spot gij met mijn toge…
Met mijn tik misschien? “Jezuïet!”

- “Spreekt gij nog al rappe…
Maar kom eens beneen,
Dat we ‘t ding eens gaan lappen
Onder ons getween! “Jezuïet!”

‘k Peins ik moet hem paaien
Jodenser manier…
– “Vink, hier zit een maaie”… “Jezuïet!”
– Vink, ne vette pier!”, “Jezuïet!”

- “Vink, daar zit een klamper!”
Frrt!… en weggestouwd!
‘k Hore nog eens amper
Piepen door het hout: “Jezuïet!”

Al gelijk toch !… Nooit en hoorde ik
Door de bomen ‘t ketteren van de vinke slaan
Of het heeft me, God vergeef ‘t me…
‘t Heeft me deugd aan ‘t hart gedaan !

(E. Fleerackers, De Vinke, in Leerboek Beschaafd Nederlands in twintig lessen ten behoeve van middelbaar, normaal onderwijs en zelfstudie van Leo Simoens, Antwerpen, 1946, 59-60.)

BIBLIOGRAFIE

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1906 Laus Vitae door E.Fl. Brecht: Braeckmans. -7p.

Overdruk uit Jong Dietschland. – (1906)
1910 Reineke Vos in de Kempen. (berijmd dierenepos)

Omslag: H. Rutten.
Eerste uitgave in boekvorm. Verscheen eerst in het Turnhoutsch Weekblad “De Kempenaar”.
Zie ook de herwerkte uitgave 1942
Turnhout: Boekdrukkerij Joseph Splichal. -109p.

Afmetingen: 23.75 x 16.50 (ingenaaid)
1922 Kijkkast. (verhalen) Alken: De Bode van het H. Hart / Leuven : De Vlaamsche Boekenhalle. -199p.

Afmetingen: 22.75 x 16.50 (ingenaaid)
1925 Opinies van Proke Plebs. (verhalen) Fleerackers 5 Alken: “De bode van het H. Hart” / Leuven –Gent-Mechelen-Veurne-Hasselt : “De Vlaamsche Boekenhalle”. -126p.

Afmetingen: 22.75 x 16.50 (ingenaaid)
1926 Uit de oude speeldoos. (verhalen) Alken: “De Bode van het H. Hart”. -178p.

Afmetingen: 17.50 x 13.50 (ingenaaid)
1928 Voor de priesters. Sacerdos Christi patientis imago. Alken: ” Bode van het H. Hart “. -63p.
1928 Luther in de buurt.
1930 Kronijken. (verhalen) Fleerackers 3 Alken: Bode van het H. Hart. -167p.

Afmetingen: 19.75 x 14.50 (gebonden met stofomslag)
1933 Baveloo-Boetjes. (verhalen) Alken: ” Bode van het H. Hart “. -153p.

Afmetingen: 19.50 x 14.50 (ingenaaid)
1934 Proke vertelt… (verhalen) Fleerackers 4 Alken: Bode van het H. Hart. -158p.

Afmetingen: 19.50 x 14.50 (ingenaaid)
1935 Brieven van nonkel pastoor. (verhalen) Alken: ” Bode van het H. Hart “. -121p.

Afmetingen: 18 x 14.25 (ingenaaid)
1935 Heiruiker. (verhalen) Fleerackers 2 Alken: ” Bode van het H. Hart “. -181p.

Afmetingen: 19.50 x 14 (ingenaaid)
1938 Het christelijk huwelijk / Tekst van E. Fleerackers, S. J.

Naar het Fransch door P. Scheuer, S. J.
Platen : Albert Servaes.
Waver: Sobea. Of Belgisch Genootschap voor Kunstuitgaven -60p.
1938 Julius Caesar / William Shakespeare (toneel)

Vertaald door E. Fleerackers, S. J.
Antwerpen-Brussel-Gent-Leuven: Standaard-Boekhandel. -108p.
1938 Hoe de duivel weer zijn bezigheid kreeg: een helse spotternij in 1 bedrijf / Bob Bertina.

Naar een novelle van E. Fleerackers
Antwerpen: P. Vink. -22p.

Reeks: Vinks tooneelbibliotheek
1939 Macbeth / William Shakespeare (toneel)

Vertaald door E. Fleerackers, S. J.
Inleiding: E. Fleerackers
Fleerackers 7 Antwerpen-Brussel-Gent-Leuven: Standaard-Boekhandel. -103p.
Afmetingen: 23 x 15.50 (ingenaaid)
1939 Stille menschen. (verhalen) Alken: ” Bode van het H. Hart “. -167p.

Afmetingen: 19.50 x 14.25 (ingenaaid)
1940 De verhandeling. Ten gebruike der drie hoogere klassen humaniora. Leuven -Brussel: Standaard-Boekhandel. -117p.
1942 Reyneke Vos in de Kempen. (berijmd dierenepos)

Eerste uitgave 1910
 Fleerackers 8_1942 Lier: J. Van In. –224p.

Reeks: Bibliotheek van den Bode van het H. Hart.
Afmetingen: 18.5 x 12 (ingenaaid)
z.j. Stijlleer en opstel.
z.j. Algemeene stijlleer: ten gebruike der 4e humaniora-klasse Antwerpen: Standaard-Boekhandel
1946 Retoriek. Ten gebruike van de klassieke humaniora. Brussel-Gent-Leuven: Uitgeversmij Standaard-Boekh. -112p.
1946 Het geheim van Prins Ivan Ivanovitch: historisch drama in één bedrijf. (toneel) Antwerpen: P. Vink. -31p.

Reeks: Vinks tooneelbibliotheek
1949 Goudpoeier. (toneel) Antwerpen: P.  Vink. -86p.

Reeks: Vinks tooneelbibliotheek

POSTUUM UITGEGEVEN

1950

1956
Verzameld werk (1950-1956)

Nagezien, samengesteld en ingeleid door E. Janssens S.J. en A. De Pauw S.J.
- Deel 1: Gedichten
- Deel 2: Reineke Vos in de Kempen
- Deel,3: Kijkkast
- Deel 4: Opinies van Proke Plebs
- Deel 5: Proke vertelt
- Deel 6: Van Proke Plebs tot nonkel pastoor
- Deel 7: Pastoor en parochie
- Deel 8: Kronijken
- Deel 9: Kleine mensen
Fleerackers 1 Rotterdam : De Forel.

Afmetingen: 18 x 12.40 (gebonden – harde linnen kaft)
1977 Humor en hart. (bloemlezing)

Bij het eeuwfeest van Emiel Fleerackers, 1877-1977 / [Door] Emiel Fleerackers ; Een bloemlezing, met inleiding en verklaringen onder redactie van Emiel Janssen, en Johan Fleerackers
Fleerackers 6 Antwerpen-Amsterdam : de Nederlandsche Boekhandel. -158p.

Reeks/ Campiniana / Vereniging van Kempische Schrijvers. – Schilde; vol. 7- 12