home | Inloggen
Aantal schrijvers: 536 | Aantal boeken:

15559

De Pillecyn, Filip

Maakt deel uit van: ,

Filip de Pillecyn

Hamme aan de Durme, 25 maart 1891 – Gent, 7 augustus 1962

De Prins der Nederlandse Letteren (dixit Gerard Walschap)

Eig. Philippus Florentinus,  romanschrijver en essayist .

Speelde als secretaris een belangrijke rol in de Frontbeweging samen met Hendrik Borginon en Adiel Debeuckelaere. Evolueert na zijn frontervaringen in WO I van overtuigd antimilitarist met zelfs enige anarchistische trekjes, naar een overtuigd aanhanger van het nationaal socialisme als lid van  het VNV.

Poogt tijdens de bezetting WO II het culturele landschap ideologisch te herschikken.

BIOGRAFIE

25 maart 1891: Filip De Pillecyn werd te Hamme aan de Durme geboren.

  • Hij was de jongste uit een gezin met vier zonen. Zijn vader Henri was ontvanger op een stoomboot en tegelijk effectenmakelaar.

1898: Zijn vader stierf toen hij zeven jaar oud was. Hij ging naar de gemeenteschool in zijn geboortedorp. Hierna volgde hij de lessen aan het “Institut Saint Joseph” te Sint-Niklaas “om zijn Frans te leren”, om vervolgens in hetzelfde Sint-Niklaas aan het Klein-Seminarie te gaan studeren. Hij volgde er de Grieks-Latijnse humaniora.

1903 tot 1910: Verblijf te Sint Niklaas.

  • Wanneer hij in de vijfde klas zit, sterft zijn moeder. Zijn oom langs vaderszijde, de pastoor van Nederhasselt, wordt aangesteld als voogd. Daar brengt hij zijn vakanties door.

1910 tot 1914: Volgt te Leuven de cursussen Germaanse filologie. Hij is er actief in de Vlaamse studentenbeweging. Hij werkt mee aan het studentenblad “Ons Leven“.

  • Einde 1914 werd De Pillecyn door August Van Cauwelaert aangezocht om voor ‘De Standaard’ te schrijven, maar het uitbreken van WO I  besliste er anders over. De Pillecyn trok naar Nederland waar hij bij “De Maasbode” een betrekking vond,

1915: De Pillecyn vertrekt als oorlogsvrijwilliger over Engeland naar Frankrijk. Hij kwam aan het front terecht als wielrijder bij de zware artillerie. Aan het front speelde hij als secretaris een belangrijke rol in de Frontbeweging . Samen met Hendrik Borginon en Adiel Debeuckelaere. Hij werd zelfs plaatsvervanger van “ruwaard” (leider) Adiel Debeuckelaere.

1917: Schrijft in samenwerking met Hendrik Borginon, het pamflet “Vlaanderens dageraad aan den IJzer”,  “de eerste uiteenzetting”, aldus H.J. Elias, “van de nationalistische principes waarop de Frontbeweging rustte en de eerste formulering van een programma.” Dat was overigens kort en bondig: zelfbestuur in een federaal en neutraal België, geen bestraffing van integere activisten.

  • Het was ook de bedoeling  dat hij een van de Vlaamse soldaten, van ‘de sublieme deserteurs’ zou zijn die door de vijandelijke linies naar het bezette België trokken en er contacten legden met het activisme, maar op het allerlaatste moment liet hij het afweten en Jules Charpentier ging in zijn plaats.
  • De latere schrijver komt erg aangeslagen uit de oorlog. Hij is een overtuigd antimilitarist en anarchistische trekjes zijn hem niet vreemd. Tegelijk blijft  hij ook Vlaming in hart en nieren.

1918 tot 1926: Verblijft te Brussel.

  • Na de WO I schrijft Filip De Pillecyn voor “De Standaard”. Hij is er een soort all-round journalist, redactiesecretaris, verzorgt de parlementaire verslaggeving en schrijft in een soort column, onder de titel ‘Pennekrabbels’ nogal oneerbiedige, hartstochtelijke, vaak anti-militaristische stukjes.
  • Vaak treedt hij ook op als gastspreker bij diverse manifestaties.
  • Hij ijvert voor de voor de oprichting van Vlaamse studentenverenigingen en oudstrijdersbonden (VOS).
  • Als medestichter van de Vlaamse Oud-strijders (VOS) is hij ook nauw verbonden met de organisatie van de IJzerbedevaarten waar hij vaak als gelegenheidsspreker optreedt.

1922: Na een meningsverschil met Frans Van Cauwelaert verlaat hij De Standaard en wordt hij hoofdredacteur van het christelijk sociaal weekblad ‘De Tijd’, tot in 1926. Hij krijgt de smaak goed te pakken want tegelijkertijd geeft hij het radicaal-flamingantische satirische weekblad “Pallieter” uit.

1925:De Tijd” wordt overgenomen door “Het Volk” en hij krijgt een jaar bezoldigde vakantie.

1926: Promoveert tot doctor in de Germaanse filologie op een dissertatie over Hugo Verriest  en wordt benoemd tot leraar Nederlands en Engels aan het atheneum te Malmédy.

1926 tot 1933: Verblijf te Malmédy.

1926: Schrijft biografieën zoals o.a. “Pieter Fardé” (1926). Het werkje heeft nog enkele anarchistische reflexen, vooral in de verwoording van de eenzaamheid. We lezen ook enkele Ijzerfrontervaringen. De auteur tekent zijn hoofdpersonage expliciet als Vlaming, niet onbelangrijk in een tijd waarin zowel België als Vlaanderen de strijder-missionaris voor zich opeisten.

1931:  Boekt zijn eerste literaire succes met “Blauwbaard”. Hij maakt ook een prachtige studie over “Stijn Streuvels en zijn werk“.

1933: Overplaatsing naar het atheneum te Mechelen waar hij Nederlands zal onderwijzen. Hij telt onder zijn leerlingen de later bekende schrijver Piet van Aken.

1933 tot 1944: Verblijf te Mechelen

  • In die periode schrijft hij o.a. “Hans van Malmédy“, “De soldaat Johan” en “Monsieur Hawarden“.

1939: Publicatie van de roman De soldaat Johan, waarvan de thematiek mooi aansluit bij de aanwezige tijdsgeest.

  • Bij nader lezing blijkt de roman veel meer dan een gewone streekroman. Het is ook een al met al redelijke allegorie van de ideale mens als landarbeider én soldaat, die in zijn wordteling met de natuur en zijn gevecht tegen al wie hem wil beroven van zijn door arbeid veroverde grond (hoge heren, veile rentmeesters, profitariaat allerhande). Toeval wil dat de heroïsche arbeider-soldaat in die tijd ook een prominente figuur was in het fascistische discours, zowel in het Italië van Mussolini, als in Nazi-Duitsland.
  • Toch is het een volkse roman, dat intrinsieke wortels heeft met katholieke geloof. De Pillecyn blijft trouw aan de Vlaams-nationalistische visie op “Vlaams en katholiek”. Hoewel men toch moet opmerken dat de clerus in deze roman niet op veel achting moet rekenen, behalve dan die ene rondreizende monnik, die zich niets gelegen laat aan bisschop, kardinaal of paus om gewapenderhand tegen de gevestigde orde in opstand te komen.
  • Niet voor niets luiden de slotwoorden van deze roman: “Gij wordt een boer, kleine man, en ook, bij God, een soldaat, die vrije boeren maakt overal waar de menschen zeggen: “Mijn heer en God !” in de taal die wij spreken. En hij [de soldaat Johan] lei zijn wapenrok af en toog aan den arbeid”

De oorlogsjaren

Deze periode werd door Kris Humbeeck in het nummer 9-4 van het tijdschrift Zacht Lawijd (jg. 9 2010) uitgebreid doorgelicht in zijn artikel “Begoochelingen en ontgoochelingen van een Vlaamse nationaal-socialist. Omtrent het idealisme van Filip De Pillecyn.”

  • De Pillecyn was een overtuigd nationaal-socialist. Echter hij sloot aan bij de Vlaamse variant ervan dat tijdens de bezetting – zowel onder het leiderschap van Staf de Clercq als onder dat van Hendrik Elias – de officiële ideologie was van het Vlaams Nationaal Verbond (VNV) Kernbegrippen daarbij waren: de organische volksgemeenschap, de corporatief ingerichte Dietsche volksstaat en een staatshuishoudkunde die haaks stond op liberalisme en marxisme.

Mei 1940: Na de Duitse inval wordt hij lid van het VNV en DeVlag.

Juni 1940: Staf de Clercq stelt De Pillecyn aan als adviseur bij de opstart van het partijorgaan ‘Volk en Staat’

Augustus 1940: Ondertekent de oproep van VNV-leider Staf de Clercq voor een eensgezinde tot collaboratie bereide grote Volksbeweging, die ‘Vlaanderen leiden zal naar een betere en eigen toekomst’.

Eind augustus 1940: Speelt een bepalende rol bij de oprichting van ‘Volk en Kunst’, een ‘Vlaamse Werkgemeenschap voor Volksche cultuur’, waarin het VNV enige tijd een krachtig instrument voor de herordening van het cultuurleven meende te kunnen zien.

November 1940: Lid van de door Cyriel Verschaeve voorgezeten Nederlandsche Kultuurraad, die het belangrijkste coördinerend instrument in de culturele herordening had moeten worden.

  • Het is duidelijk dat De Pillecyn zichzelf in culturele aangelegenheden bij uitstek geschikt acht om stem te geven aan het ‘nieuwe Vlaanderen’ en  zeker met betrekking tot de letteren ziet hij voor zichzelf een mooie toekomst als bouwmeester.

“Ook en vooral volksverbonden kunst, moet in de eerste plaats KUNST zijn, wil ze haar volksverheffende invloed niet te loor zien gaan” schrijft hij in het Antwerpse dagblad De Dag.

December 1940: Tijdens een rondreis in Duitsland, op audiëntie bij Joseph Goebbels, Reichsminister für Volksaufklärung und Propaganda.  Zowel de reis als het bezoek was geregeld door DeVlag.

  • Deze Duits-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap is halverwege de jaren dertig opgericht om de culturele uitwisseling tussen Vlaanderen en Duitsland te bevorderen, maar groeit in 1941 uit tot een politieke beweging die ondubbelzinnig pleit voor de integratie van Vlaanderen (en ook Nederland) in een Groot-Duits Rijk.
  • Lange tijd blijkt De Pillecyn, die met de VNV en de Dietsche staatsidee sympathiseert, daar geen graten in te zien. Vlaamse eenheid staat voor hem voorop. Zo wordt hij dus lid zowel van het VNV als van DeVlag.
  • Vanaf 1941 zou hij dan ook door het leven gaan als DeVlag-celleider voor het Gewest Mechelen en als “Kultuurreferent” voor diezelfde DeVlag.

Mei 1941: Verwerft een invloedrijke positie in het culturele leven wanneer hij, met de steun van het VNV en onder grote Duitse druk, binnen het Ministerie  van Openbaar Onderwijs wordt aangesteld als Bestuurder van het Middelbaar Onderwijs.

Zijn nieuwe functie laat hem geen tijd meer tot letterkundige arbeid.

Oktober 1941: Samen met Ferdinand Vercnocke is hij als één van de  stichtende leden van de Europäische Schriftsteller-Vereinigung aanwezig op de in Weimar gehouden Dichtertreffen.

  • Ook Ernest Claes en Felix Timmermans waren er, maar niet als leden.
  • De Vereniging was opgericht in 1938 door Goebbels als tegengewicht voor de Angelsaksich gedomineerde PEN-Club.
  • Van de aangesloten schrijvers wordt verwacht dat ze zich ten dienste zouden stellen van de nazi-ambities.

September 1942: Eregast, samen met Ferdinand Vercnocke, tijdens het oprichtingscongres van het Europees Jeugdverbond in het gebouw van de Academie van de Wetenschappen te Wenen.

Als directeur-generaal van het Middelbaar onderwijs verklaart De Pillecyn er vanaf het spreekgestoelte dat de Vlaamse Jeugd klaar staat om haar plaats in te nemen in de nieuwe Europese gemeenschap, ‘omdat ze zich voor de toekomst van Europa en daarmee van haar eigen volk verantwoordelijk voelt’.

1942: Is gedurende 4 nummers de hoofdredacteur van het tijdschrift ‘Westland

  • Hij en Bert Ranke hadden het plan opgevat om één groot, representatief tijdschrift voor Vlaanderen te beginnen. Dat tijdschrift moest ‘Dietsche Warande en Belfort’ vervangen door een meer aan de tijd aangepast credo van bewuste volkse samenhorigheid.
  • Op 22 mei 1942 werd het nieuwe tijdschrift aan de pers voorgesteld. In juni 1942 verschijnt het eerste nummer.
  • In zijn inleidende tekst pretendeert De Pillecyn nog de literatuur in Vlaanderen te willen dienen; volgens zijn redactiesecretaris Bert Ranke echter, wil het blad de Nieuwe Orde beginselen (zoals ze door DeVlag worden voorgestaan) uitdragen. Volgens Ranke zijn tolerantie, humanisme, pacifisme niet langer aan de orde; volksgemeenschap, daar gaat het over. En van zodra de Duitse inmenging te groot wordt, haakt De Pillecyn af
  • Eind 1942 wordt De Pillecyn met de stille trom afgevoerd als hoofdredacteur en gezicht van Westland, waarin hij na het openingsmanifest overigens niets meer had gepubliceerd.

1942: Overlijden van zijn echtgenote Elvire van Duyse.

Eind 1942: De Pillecyn zegt zijn lidmaatschap van DeVlag op.

De Pillecyn was een overtuigde nationaal-socialist, maar droomde van een soeverein Vlaams vaderland in een Germaans rijk. Volledige integratie wees hij ten stelligste af.

1943-1944: Wijdt zich aan een hernieuwde poging om het culturele landschap op corporatistische basis te herschikken. Het instrument daarvoor was de in 1943 opgerichte Landskamer voor Letterkundigen.  De organisatie kwam nauwelijks van de grond.

1944: Huwt de lerares Suzanne de Cavel die hij aan het Mechelse atheneum had leren kennen.

25 september 1944: Aanhouding door het Belgisch gerecht op verdenking van ‘inciviek gedrag’.

Eerst verblijft hij in het hechteniskamp van Lokeren, daarna in de gevangenissen van Dendermonde en Sint-Gillis.

18 maart 1947: Veroordeeld door het Krijgsauditoraat te Brussel tot een gevangenisstraf van 10 jaar, terugbetaling van de gerechtskosten, en en schadevergoeding aan de Belgische Staat van een half miljoen Belgische Frank. Ook werd de schrijver in eerste instantie uit een aantal burgerrechten ontzet (stemrecht, het recht om een ambt uit te oefenen van advocaat, arts, leraar, priester, journalist enz.).  Zelfs de uitgave van nieuw literair werk werd hem aanvankelijk verboden.

1947: Bij de Brusselse uitgeverij De Pijl verschijnt de roman Jan Tervaert, een uitvoerige bewerking van het eerder geschreven verhaal over de Boerenkrijg dat hij reeds tijdens de bezetting geschreven had.

10 juli 1949: Voorwaardelijk ontslagen uit de gevangenis. Uit de cel brengt hij enkele manuscripten mee: het dagboek ‘Face au mur’ en de romans Mensen achter de dijk en De veerman en de jonkvrouw.

Met de steun van het kapitaal van De Pillecyns tweede vrouw Suzanne de Cavel wordt De Clauwaert opgericht een in Leuven gevestigde ‘boekengilde’.

1949: Als eerste boek in zijn fonds brengt De Clauwaert Mensen achter de dijk uit, een meesterlijk vertelde geschiedenis van het Hamme uit de kindertijd van de schrijver.

  • De ‘boekengilde’ werd op 28 oktober 1948 als een v.z.w. door Willem vanden Eynde, prof. dr. Henri Draye en dr. Paul Rubbens opgericht met als eerste doel te reageren tegen bepaalde culturele gevolgen van de repressiewetgeving die een aantal Vlaamse letterkundigen verbood te publiceren. Vanden Eynde had aanvankelijk gepoogd een uitgever te vinden voor het boek dat De Pillecyn in de gevangenis had geschreven. Toen hij daar niet in slaagde, kon alleen een nieuw Vlaams huis als De Clauwaert aan een ‘mislopen’ schrijver als De Pillecyn onderdak bieden. Later vertrouwde De Pillecyn zijn volledige oeuvre aan de boekengilde toe waarvan hij ook bestuurslid werd.

1949-1952: De Pillecyn schrijft stukjes voor zijn rubriek ‘Mensen en dingen‘ in het tijdschrift De Vlaamse Linie. Van november 1958 tot december 1960 schrijft hij regelmatig een gelijknamige rubriek in het halfmaandelijkse blad De Volksunie, voorloper van het weekblad Wij. De stukjes werden in 1983 gebundeld in een jubileumuitgave van Vlaams-Nationale Standpunten, naar aanleiding van de 25ste VNS Brochure.

1951: Er verschijnt nieuw werk: “Rochus”, gevolgd door “Vaandrig Antoon Serjacobs“. Later verschijnen nog “Het Boek van de Man Job” (1956) en het eerder schalkse “Twistgesprek tussen Demer en Schelde“.

1956: Zijn verbittering komt bovendrijven in de roman Aanvaard het leven.

  • Een gewezen oostfrontstrijder wordt opgevoerd als slachtoffer van de tegen moeder Vlaanderen en haar meest idealistische zonen gerichte, naar de natuurwet gemeten volstrekt onrechtvaardige, ja wederrechtelijke ‘repressie’.
  • Het boek is een afrekening met het oorlogsverleden van iemand die, vervuld van anti-establishment sentimenten en een afkeer van de moderniteit, weigert in de spiegel te kijken.

Van 1957 tot 1960 is hij lid van het IJzerbedevaartcomité.

1959: Krijgt zijn burgerrechten terug.

7 augustus 1962: Filip De Pillecyn overlijdt te Gent.

Hij vond een laatste rustplaats bij talrijke andere grote Vlaamse kunstenaars op het Campo Santo in Sint-Amandsberg.

Epiloog

2003: Begin 2003 werd in Hamme het Filip De Pillecyncomité opgericht met als doel het leven en het werk van schrijver Filip De Pillecyn (weer) in de kijker te plaatsen.

  • Naast heruitgaven organiseert het comité talrijke evenementen en de jaarlijkse publicatie van een jaarboek

OVER ZIJN WERK

De Pillecyn kan geplaatst worden bij de neoromantiek.

In zijn werk zijn drie periodes te onderscheiden.

  • Het proza uit de eerste periode sluit vanuit zijn belangstelling voor het vage onbekende en types als monniken en kasteelbewoners aan bij de historische romantiek (bv. Pieter Fardé, 1927). De roman Blauwbaard (1931) vormt de overgang tussen de twee periodes.
  • Zijn tweede periode, in de jaren dertig, wordt gekenmerkt door een meer psychologisch proza, dat verfijnder en stemmiger is dan zijn vroegere werk, maar nog steeds getuigt van een romantische invalshoek. Niet de handeling en de gebeurtenissen staan in het proza uit die periode centraal, maar de bijhorende stemmingen (bv. Schaduwen, 1937).
  • Een derde periode start eigenlijk met “De soldaat Johan” en gaat verder na de tweede wereldoorlog en geeft de weerslag aan van het sociaal en ideologisch denkkader van de schrijver.

OVER F. DE PILLECYN

  • Bert Ranke: Filip de Pillecyn, een proeve van synthese der persoonlijkheid (1941)
  • Bernard Frans van Vlierden: De romankunst van Filip de Pillecyn (1961)
  • Anton van Wilderode: Filip de Pillecyn (1960)
  • Filip de Pillecyn, in: Vlaanderen : tweemaandelijks tijdschrift, 39 (1990), nr. 5, p. 369-391

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • ‘Verbrande schrijvers – culturele collaboratie in Vlaanderen 1933-1945’ L. De Vos: Y. T’Sjoen; L. Stynen (red.). Gent, Academia Press, 2009, 207pp.  Hierin: Ludo Stynen ‘La trahison des clercs’ Filip de Pillecyn en de verraders p. 117-133.
  • Kris Humbeeck, Begoochelingen en ontgoochelingen van een Vlaamse nationaal-socialist. Omtrent het idealisme van Filip De Pillecyn. In: Zacht Lawijd (jg. 9  nr 4 2010 pp. 22-65.

 SMAAKMAKER

Monsieur Hawarden

Hij heeft een boek trachten te lezen. De woorden blijven zonder betekenis. Zij schijnen nutteloos in dit warme leven van aarde en mensen. En zijn wangen blozen en zijn vingers liefkozen zijn haar. Hij gaat voor de spiegel staan: het ligt somber en sierlijk boven het smalle voorhoofd.
Monsieur Hawarden bekijkt zichzelf peinzend. In zijn eigen ogen staart hij en volgt de lijnen van zijn gelaat. En hij gaat naar de kamer waar de kassen en de koffers staan.
Die koffers zijn vol kleren. Zij zijn geheimzinnig in hun ongewone vorm, de vrouwenkleren uit de koffers van Monsieur Hawarden. Zijn vingers gaan strelend over de stof en hij drukt ze tegen zijn gelaat: een verre geur, een herinnering aan geur. Eén kleed heeft hij niet teruggelegd. Het is verblindend wit. En uit een andere koffer krijgt hij linnen, fijn, zeldzaam fijn. Hij weegt het op zijn vingers en ziet trots hoe zijn bleke hand er als een donker schaduw door is.
En nu kleedt Monsieur Hawarden zich uit. Hij trekt zijn mannenkleren uit. En het zachtlinnen hemd rukt hij open.
Haar borsten schijnen te leven in de magere handen. En weldra glijden de kleren over haar schouders, over de gebogen lijn van de heupen. Laag uitgesneden in de rug is het kleed. De rug is week en trots. En over de kleine voeten schuift zijn schoentjes die glinsteren als van zilver en zij richt zich op en staart met vreemde ogen op haar vernieuwde schoonheid.
Zij stapt door de kamer, onzeker als iemand die na een ziekte zijn tred moet vinden. Zij gaat almaar door, vaster, trotser. En dan wankelt zij naar haar bed en ligt erop, ruggelings, met de handen over haar gelaat.

Uit: Monsieur Hawarden

BIBLIOGRAFIE & FILMOGRAFIE

In 2007 is de Bibliografie van Filip de Pillecyn verschenen.

  • De twee omvangrijke boekdelen zijn het werk van Herman Verbeeck, bibliograaf in de Koninklijke Bibliotheek, die jarenlang alle grote bibliotheken en archieven van België heeft afgezocht naar alles van en over De Pillecyn. Dit werk is de basis voor alle toekomstige onderzoek naar het literaire werk, de politieke carrière en de journalistieke loopbaan van Filip De Pillecyn.
    Wie in deze bibliografie bladert, zal verbaasd staan over de veelzijdigheid van de schrijver-journalist : Filip De Pillecyn is niet alleen de schrijver van De soldaat Johan, Monsieur Hawarden en Mensen achter de dijk, maar ook de (al dan niet anonieme) auteur van honderden bijdragen in de Vlaamse pers : Ons Leven, De Standaard, Dietse Warande en Belfort, Ons Vaderland, Ons Volk Ontwaakt, Pallieter, De Tijd, V.O.S., Jong Dietsland, Nieuw Vlaanderen, Het Laatste Nieuws, Volk en Kultuur, Opbouw, De Volksunie, e.v.a.
    De bibliografie leert ons Filip De Pillecyn kennen niet alleen als prozaïst, maar ook als chroniqueur, satiricus, flamingant, antimilitarist en opvoeder.
    Niet te missen voor al wie de veelzijdige en complexe persoonlijkheid van FDP wil leren kennen.

Herman Verbeeck
Bibliografie van Filip de Pillecyn 1912-2005.
Deel I : Primaire bibliografie
Deel II : Secundaire bibliografie

Brussel, Koninklijke Bibliotheek van België, 2007, 683 p. in 2 vol.
(Bibliotheca Regia Belgica / Series bibliographica)
30 kleuren- en zwart-wit illustraties
ISBN 90-6637-140-4 & 90-6637-141-2

  • De publicatie kan besteld worden door overschrijving van 50 € (port gratis) op 850-8108291-59 van het Filip De Pillecyn Comité, p/a Marktplein 1, B-9220 Hamme
  • erik.vermeire@skynet.be
    Boekhandel : 30 % korting

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles.
  • Piet Devos: Van reuzen tot dwergen. Bibliografie – Vlaamse schrijvers in de 20ste eeuw – Eerste drukken. Kortrijk, eigen beheer 2007
  • Luc Decorte, ‘Bio- en bibliografie ‘van’ en ‘over’ Filip de Pillecyn (o1891-†1962)’ In: Vlaanderen. Jaargang 39 (1990)

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1914 Margaretha Van Eyck. Gedramatiseerde legende. (toneel) S.l. s.n. -43p.
Overdruk uit: Dietsche Warande en Belfort. – (1914) pp. 344-368, 453-471.
1917 Practische wenken bij het schrijven van onze moedertaal.  (leerboekje)

Het betreft een leerboekje aan het IJzerfront geschreven voor de Vlaamse soldaten.

Veurne: Ghyssaert-Deleye. -28p.
1920 Onder den hiel. (poëzie)
Auteurs: FILIP DE PILLECYN & JOZEF SIMONS
Deeltitels: I. Van Oorlog en dood (Herinneringen) door Jozef Simons (pp 7-20) II. Dissonanten  door J. Simons (pp 23-35); III. Onder den hiel door  F. De Pillecyn (pp 37-58)
2008: Heruitgave door het Filip de Pillecyncomité te Hamme als bibliofiele uitgave op 100 genummerde exemplaren op prachtig Rieves papier 250 gr in een zwarte linnen kaft met witte opdruk, garengenaaid, 20 x 20 cm. De editie wordt geïllustreerd met 7 prachtige aquarellen van de in 1918 gesneuvelde frontsoldaat Karel Lauwers (Museum «In Flanders Fields», Ieper).
Simons Jozef 43 Thielt : Drukker-Uitgever Lannoo-Maes. -58p.
Afmetingen: 22.20 x 17 (ingenaaid)
Electronisch beschikbaar: Jozef Simons en Filip de Pillecyn, Onder den hiel • dbnl
Simons Jozef 43a
1920 Het proces van den veiligheidsdienst. (pamflet)
Annotatie: Dit vlugschrift wordt verkocht ten voordeele van het Fonds Geerardijn=Beets=Peeters=Roevens
Brugge: drukk. Excelsior. -48p.
Afmetingen: 19.50 x 12.50 (geniet)
 z.d. Amnestie! (pamflet) Brugge: drukk. Excelsior. Sint-Trudostraat 21, tel. 376!). -23p.
1926 Pieter Fardé: de roman van een Minderbroeder. (roman)

1933: In het Duits vertaald door Elisabeth en Felix Augustin als ‘Blauwbart in Flandern’ (Leipzig, Jacob Hegner).

Brussel: N.V. Standaard-Boekhandel. -100p.
Afmetingen: 21.50 x 17 (ingenaaid)
Drukkerij N.V. Periodica Em. Jacquemainlaan, 127 Brussel.
1926 Hugo Verriest. (biografie)
Met talrijke illustraties en foto’s.
Tegelijk met de eerste druk bij J. Lannoo verscheen deze studie – met een afzonderlijke imprint – bij L.J. Veen in Amsterdam.
1941: 2de druk bij De Residentiebode n.v. in ‘s-Gravenhage.
Thielt : J. Lannoo. -215p.
Afmetingen: 20.75 x 15.50 (ingenaaid)
1927 Pastor Denys. (biografie) Leuven: Davidsfonds. -151p.
 
Reeks: Davidsfonds ; nr 217
Afmetingen: 20.50 x 13.50 (ingenaaid)
St Baafs -Brugge : Druk.Excelsior.
Colofon: Dit boek werd gedrukt op 35 duizend exemplaren Anno Domini 1927
1927 De rit. (oorlogsnovelle)

Onder de naam: PH. DE.PILLECYN
Bevat: De rit (pp.9-40); De laatste kerstnacht van Majoor Traub (pp.41-68); Reigersvliet 6 maart 1918 (pp.69-86); Het kwetsuur (pp.87-118).

Nota 1: Van dit boekje bestaan ook zgn. luxe-exemplaren op Japans papier. Eveneens uitgegeven bij uitgeverij Regenboog. Gesigneerd en genummerd in colofon. Dit is exemplaar “[romeinse cijfers]” in een vermoedelijke uiterst beperkte oplage.
Nota 2: Het titelverhaal verscheen in 1924 reeds in het ts. Vlaemsche Arbeid, XIV, blz. 157-167.

 De Pillecyn 20 Borgerhout-Antwerpen : Vlaamsche Uitgeverij “Regenboog”. -118p.
 
Afmetingen: 14.75 x 11.25 (ingenaaid)
Druk: Drukkerij en uitgeverij De Regenboog Borgerhout-Antwerpen.Opgepast: Er zijn twee verschillende uitgaven van de druk uit 1927, de ene met het impressum ‘Uitgeverij Regenboog, Amsterdam-Antwerpen’, de andere met de vermelding ‘Vlaamsche Uitgeverij Regenboog, Antwerpen, 1927’. In de laatste uitgave ontbreken de verhalen ‘De schoolmeester’ en ‘De hond’.
1929 Pater Constant de Deken. (biografie)
Samen met Dr. A. Malcorps
Hamme : Druk. L. De Pillecyn. -148p.
Afmetingen: 18.75 x 13.50 (ingenaaid)
1929 Monseignieur Bermijn: de Paulus van Ortosland. (biografie) Leuven: Davidsfonds. -158p.
 
Reeks: Davidsfonds, nr 227
Afmetingen: 20.25 x 13.75 (ingenaaid)
St Andries-Brugge : Druk.Excelsior.
Colofon: Dit boek het vijfde van de reeks 1929 van het Davidsfonds werd gedrukt op zeven en vijftig duizend exemplaren.
1931 Blauwbaard. (roman)
Met illustraties van Jan Fr. Cantré.
1931: Een fragment uit Blauwbaard verscheen in Zoo verhalen de Vlamingen, een bloemlezing van het ts. D.W.e.B., juni-juli 1931, blz. 545-555.
1933: In het Duits vertaald door Elisabeth en Felix Augustin als
Blauwbart in Flandern (Leipzig Jacob Hegner).
1974: Een fragment uit Blauwbaard verscheen onder de titel De heks in De dageraad des duivels. Vlaamse science fiction en fantastische verhalen uit de 19de en 20ste eeuw, verzameld door Danny De Laet (Antwerpen, Walter Soethoudt 1974, blz. 125-134).
2010: Heruitgave door het Filip de Pillecyncomité te Hamme als bibliofiele uitgave op 100 genummerde exemplaren 100 exemplaren, getekend en genummerd en 10 ex. H.C. Aantal pagina’s: 113 blz. geïllustreerd met 9 tekeningen in kleurendruk van Riet Verhelst, Afmetingen: 210×270, Afwerking: offset 170 gr. garengenaaid, Cover diepdruk met tekening.
Mechelen: Het Kompas / .Amsterdam: De Spieghel. -170p.
Afmetingen: 21.50 x 15.75 (ingenaaid)
Colofon: Dit boek werd, in opdracht van den uitgever, gedrukt bij N.V. Scheerders van Kerckhove te St. Niklaas-Waas. Behalve de gewone uitgave werden er 10 exemplaren op Hollandsch geschept papier gedrukt. Deze zijn genummerd van I tot X en door den schrijver en illustrator geteekend.
1931 Renaat De Rudder. Komiteit der Bedevaart naar de graven van de IJzer. -86p.
1932 Stijn Streuvels. (biografie)

1943: herdruk onder de titel ‘Stijn Streuvels en zijn werk’ de eerste druk heette gewoon: Stijn Streuvels.

Thielt: Druk Lannoo. -203p.
Afmetingen: 20.75 x 16.50 (gebonden met linnen kaft & ingenaaid )
Colofon: De actueele foto’s uit dit boek werden opgenomen en uitgevoerd door G. Gyselinck (Foto-Centrale Kortrijk).
Van dit werk werden twintig genummerde exemplaren getrokken op Russel With Artpaper.
1934 Monsieur Hawarden. (novelle)
1934: Verscheen in het tijdschrift Forum, III, 1, blz. 493-507; 2, blz. 656-679.
1952: Heruitgave door Uitgeverij De Clauwaert te Leuven als nr 2  in de novellenreeks. -61p.
1968: Verfilmd door Harry Kümel, met uitgave van een Dossier monsieur Hawarden. (filmeditie – novelle/Historiek & Filmscenario). Standaard Uitg., Antwerpen & De Clauwaert, Leuven.
1971: Het verhaal ‘Monsieur Hawarden’ wordt opgenomen in de verhalenbundel ‘54 Vlaamse Verhalen’, deel 2, samengesteld door Marnix Gijsen en Karel Jonckheere.pp 155-178.
1977: opgenomen in Omnibus Vlaamse Parels 3. Romanvernieuwing rond 1930 uitgegeven bij DAP Reinaert uitgave te Zele pp 251-297.
1978: 6de druk bij Uitgeverij De Clauwaert te Leuven.
1982: 7de druk bij Uitgeverij De Clauwaert te Leuven.
1987: 8ste druk bij De Gulden Engel te Wommelgem. -45p.
1992: Heruitgave bij De Roos te Utrecht met illustraties van Jan Kuiper.
1993: 9de druk bij Uitgeverij De Clauwaert te Leuven
1999: Heruitgave als nr 5 in de reeks Vlaamse Bibliotheek bij uitgeverij Houtekiet, Antwerpen.-47p.
Mechelen: Het Kompas. / Amsterdam: De Spieghel. -79p.
Afmetingen: 18.50 x 11 (gebonden in kartonnen kaft)Vertalingen:1967: Vertaald in het Frans onder de titel Monsieur Hawarden door Adèle DurieuxUitgever: Edition et Promotion te Parijs. -92p.
1969: Clara Hammerich bezorgde een Deense vertaling in de bundel Nyere Flamsk Prosa Omnibus (Kopenhagen, Nordisk Sprag & Kulturforlag, 1966, blz. 84-114).
1935 Hans van Malmedy. (roman)
Bandontwerp en teekeningen van Joz. De Swerts
Bekroond in 1936 met de prijs voor letterkunde van de Provincie Antwerpen.
1935: Fragmenten uit Hans van Malmedy verschenen in D.W.e.B., 1935, blz. 44-60, 122-135.
1938: In het Duits vertaald door Peter Mertens als Hans von Malmedy (Leipzig, Gustav Altenburg).
1943: In het Frans vertaald door M.J. Herryns en G. Lambrichs, getiteld Hans van Malmedy (Bruxelles, Editions de la Toison d’Or.
1963: 2de druk. Reinaert Uitgaven, Brussel bracht Hans van Malmedy en De rit in één band uit.
1969: Heruitgave bij Uitgeverij Heideland te Hasselt in de reeks Vlaamse Pockets nr 240
Amsterdam: Wereldbibliotheek N.V. -217p.
Afmetingen: 19.50 x 13 (gebonden met linnen kaft)De Pillecyn 8aVP nr 240
1935 Sint Niklaas (voorplat) Het boek van Sint Niklaas (titelblad). (studie)
Bijeengebracht door de Pillecyn.
Brussel: “De Iris”. -115p.
Afmetingen: 28.25 x 20 (ingenaaid)
1937 Schaduwen. (novelle)

1935: De Pillecyn publiceerde het verhaal De schaduw in Forum, 1935, IV, 1, blz. 468-487, 535-550.
1942: Uitgave met de titel ‘Schaduwen, gevolgd door ‘Monsieur Hawarden’ en ‘De aanwezigheid’ gepubliceerd met op het titelblad het dubbel uitgeversadres Manteau – Nijgh Van Ditmar (op de rug staat wel Uitgeversmij A. Manteau, Brussel). Het boek verscheen in een oplage van rond de 3000 ex.

De Pillecyn 19 editie 1937

Rotterdam: Van Nijgh & Ditmar N.V. -93p.
Reeks: Nimmer Dralende Reeks.
Afmetingen: 20 x 12.50 (gebonden in linnen kaft)
1937 De aanwezigheid. (novelle)
1943: In het Duits vertaald door Heinz Graef onder de titel: Das zweifache Leben en in een gelijknamige bloemlezing van Vlaamse novellen uitgebracht door Eugen Diederichs Verlag in Jena.
1958: André Demedts nam De aanwezigheid op in de door hem ingeleide bloemlezing Vlaamse verhalen (Utrecht-Antwerpen, Het Spectrum, z.d., blz. 71-89).
1963: Deense vertaling door Clara Hammerich getiteld: Naervaerelse (Kopenhagen, G.E.C. Gad).
1998: heruitgave door Davidsfonds/Clauwaert te Leuven.
Brussel: S.V. Onze Tijd. -35p.
Reeks: Vlamingen vertellen.
Afmetingen: 20.50 x 14 (ingenaaid)
Nota: De novelle verscheen tevens in de bundel Vlaamsche Schrijvers Vertellen. Brussel, Onze Tijd, 1937, blz. 119-149.
Deze bundel bevat voorts werk van Raymond Brulez (Een mei, De klok), Marcel Matthijs (De pacifist, Het Turksch kromzwaard en Mur Italien), Willem Putman (Mijn gevangene), Maurice Roelants (Een episode en Het negerbeeld) en Lode Zielens (Polka voor piston).
1939 De soldaat Johan. (roman)
Bekroond in1942 met de prijs voor letterkunde van de Vlaamse Provincies.
Omslag: Léon Holeman.
1942: Franse vertaling door Paul de Man als Le soldat Johan (Bruxelles, Editions de la Toison d’Or)
1943 : 2 Duitse vertalingen als Der Soldat Johan door Heinz Graef (Jena, Diederichs, 1943) en door Bruno Loets (Leipzig, Gustav Altenburg, 1943)
1962: 3de druk. Uitgeverij Ontwikkeling brengt een schooluitgave van De soldaat Johan uit met aantekeningen van Theo Maes (Bibliotheek van Vlaamse Letteren).
Antwerpen: P.N. Van Kampen & Zoon N.V. -240p.
Afmetingen: 20.25 x 14 (ingenaaid)
1944 De Meivisch zwom voorbij !
Samenstelling Bert Peleman; Inleiding door Filip de Pillecyn
Brussel: Uitgeverij De Phalanx, J. Bernaerts. -29p.
1946 De boodschap. (novelle) Brussel: De Behamel. -37p.
Afmetingen: 20.50 x 15 (los)
Colofon: Van deze novelle “ De Boodschap” door Filip De Pillecijn, geïllustreerd door Herman van der Eecken, werden door de uitgeverij “Behamel”, Brussel 150 exemplaren gedrukt op Velin la Hulpe 1748, waarvan 50 genummerd van I tot L en honderd van 1 tot 100; alle exemplaren buiten handel.
1947 Jan Tervaert. (roman)

Roman over de Boerenkrijg. Verscheen ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van het uitbreken van die strijd, bij de uitgeverij van het Vlaams Verbond van Katholieke Scouts, s.v. De Pijl in Brussel.

Brussel: S.V De Pijl (Congresstraat, 51) . -264p.
Afmetingen: 20 x 13.50 (gebonden met stofomslag)
Colofon: Dit boek werd in november 1947 gedrukt op de persen van Drukkerij Omega te Antwerpen op papier “Vélin supérieur” van papeteries de Belgique S.A.
1949 Mensen achter de dijk. (roman)
Bandontwerp van A. Boschmans.
1959: In het Duits vertaald door Franz Fromme onder de titel: Menschen hinter dem Deich (Verlag der Nation, Berlijn).
1984: Verscheen als feuilleton in De Standaard van 24 september tot 23 november 1984 (52 afleveringen).
1988: Ook Het Volk drukte Mensen achter de dijk als vervolgverhaal af, in 126 afleveringen, van 31 januari tot 28 juni 1988.
2004: heruitgave door uitgeverij Davidsfonds te Leuven. Omslagontwerp: Roscan. Illustraties: Luc Verbist. Afmetingen: 21.50 x 14 (paperback) -236p.
Tegelijk verschijnt een Russische editie van het werk, vertaald door Dmitri Silvestrov,  geïllustreerd door Luc Verbist, uitgegeven te Moskou uitgeverij OGI.
2012: In het Frans vertaald als Monsieur Henri door Roger De Vos. Uitgave van het Filip De Pillecyncomité – ISBN 9789081796903 – 212 p.
Leuven: Boekengilde ” De Clauwaert V.Z.W.  -299p.
Reeks: eerste boek van de Jaarreeks 1949.
 
De Pillecyn 26_2004 uitgave 2004
1950 Hoe de zwarten in den Hemel kwamen (poëtisch hekelproza)
Gedichten van filip den duvel (ps. van Filip de Pillecijn)
Illustraties van kris van de langenberg; (ps. van Remy Pillecijn)
Voorwoord ondertekend als Jan Eyck (ps. van Valère Depauw)
Antwerpen: Uitgeverij “luctor” n.v. (B Ceuppens Antoon Van Dyckstraat, 72) –ongepagineerd.
 
Afmetingen: 27.25 x 21.50 (ingenaaid)
Colofon: ‘Hoe de zwarten in den Hemel kwamen’ werd met de hand gezet in de libra-letter en in februari 1950 gedrukt bij de drukkerij “de berk” te Antwerpen. Deze uitgave op Engels Cartridge papier bedraagt in totaal 400 ex., hiervan zijn er 50 door de illustrator met de hand gekleurd, zijnde zeentwintig exemplaren getekend van a tot z, en 24 exemplaren genummerd van I tot XXIV; 350 ex. zijn genummerd van 1 tot 350.
1950 De veerman en de jonkvrouw. (roman)
Bandontwerp: Raf Van Dijck.
1951: In het Duits vertaald onder de titel Leda, Liebe eines Sommers door Hans Reykers (Karl Glöckner Verlag, Bonn).
2014: Heruitgave door het Filip De Pillecyncomité te Hamme. –132 p. : ill. Gravure en ill. Guido Mariman. Oplage: 70 genummerde exemplaren. Bevat 1 genummerde en gesigneerde gravure.
Leuven: Boekengilde De Clauwaert V.Z.W. -194p.
Reeks: vierde boek van de jaarreeks 1950.
Afmetingen: 19.75 x 13.50 (gebonden met stofomslag)
Gedrukt op de persen van Drukkerij Omega n.v. te Antwerpen.
1951 Vaandrig Antoon Serjacobs. (roman)
Bandontwerp van A. Boschmans.
 De Pillecyn 21 Leuven: Boekengilde De Clauwaert vzw. -224p.
Reeks: vierde jaarboek van de jaarreeks 1951
Afmetingen: 20 x 14 (gebonden in linnen kaft)
Gedrukt en gebonden bij de firma N.V. Scheerders van Kerckhove te St. Niklaas-Waas
1951 Rochus. (novelle)
Bandontwerp van A. Boschmans.
Rochus verscheen voor het eerst op 25 maart 1951 als bibliofiele luxe-uitgave n.a.v. de 60ste verjaardag van de auteur.
1961: De Boekengilde De Clauwaert bracht als vijfde druk een schooluitgave van Rochus op de markt met aantekeningen door dr. J. Smeyers (Caleidoscoop der Nederlandse Letteren).
Nota: Met Elizabeth (1961) en het ongeschreven gebleven Vincent de Paul had Rochus een drieluik moeten vormen, ‘een trilogie van de barmhartigheid’.
2017: heruitgave door het  Filip De Pillecyncomité te Hamme met illustraties van Lieve Janssen. -56p.
Leuven: Boekengilde De Clauwaert V.Z.W. – 84p.
Afmetingen: 20.50 x 12 (gebonden in similileren kaft)
Gedrukt en gebonden bij de firma N.V. Scheerders van Kerckhove te St. Niklaas-Waas.
Colofon: Rochus verschijnt de 25ste Maart 1951 als bibliophile uitgave in het fonds van de Boekengilde “De Clauwaert” V.Z.W. te Leuven, ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de auteur, Filip De Pillecyn. Er werden 500 ex. in omloop gebracht, genummerd van 1 tot 500 en getekend door de auteur.
1953 Dona Mirabella. (toneel)
Toneelspel in drie bedrijven naar een thema van de Engelse dichter Ben Jonson (1573-1637).
1963: Opgevoerd in de Antwerpse K.N.S. (o.l.v. Bert van Kerkhoven) eind september 1963, (tot dan toe slechts in schoolverband opgevoerd)
Regie: Willy Vandermeulen.
Cast: Marc Janssen, Marcel Hendrickx, Gaston Vandermeulen, Maurits Goossens, Jan Cammans, Lode van Beek, Julienne de Bruyn, Jenny van Santvoort, Yolande Markey, Ann Petersen, Rik Hancké en Ivo Pauwels.
Muziek: Peter Welffens –
Choreografie Lea Daan.
In: N.V.T. (Nieuw Vlaams Tijdschrift), 1953, VII, blz. 1-70.

In 1953 opgevoerd door het Nederlands Toneel Gent, in regie van Rudi van Vlaanderen met in de hoofdrollen de latere NTG-directeur Walter Eysselinck en Walter Cornelis.

1954 Ter waarheid! Parelen uit zijn werken. Tielt – Den Haag: Lannoo. -165p.
Reeks: Collectie Vlaamse breviertjes ; nr 2
1955 Vliegt de blauwvoet ! Een keur uit zijn werken / Albrecht Rodenbach; verzameld en ingeleid door Filip de Pillecyn. (bloemlezing)
Omslag door R. de Ruyck;
Vignet door E. Verkest.
 Rodenbach Albrecht 8 Tielt – Den Haag: Lannoo. -98p.
Reeks: Collectie Vlaamse breviertjes ; nr 3
Afmetingen: 17 x 11.20 (ingenaaid – harde geïllustreerde kaft)
Gedrukt op de persen van Lannoo Tielt
1956 Twistgesprek tussen Demer en Schelde: zijnde een academische verhandeling over meisjes, bier, heiligen, sexuele, culturele en agronomische aangelegenheden (door Ernest Claes en Filip de Pillecyn).
Pentekeningen van Willy Mertens
Grafische verzoring: A. Boschmans
Leuven: Uitgaven voor de leden van de Clauwaertvereniging, nr. 10. -35p.
Afmetingen: 20.25 x 12 (ingenaaid)
1956 Het boek van de man Job. (novelle)
De bandtekening en andere illustraties zijn van Frans De Pillecijn en Omaar Waegeman.
Bezorgd ter gelegenheid van de 65ste verjaardag van de schrijver.
1962: De tweede druk verscheen op 30 december 1962 ter gelegenheid van de Filip de Pillecyn-herdenking georganiseerd door de Bond der Oostvlamingen te Brussel.
Brussel: Bond der Oost-Vlamingen. -20p.
Afmetingen: 30.50 x 21.50 (los – eenzijdig gedrukt)
Colofon: is uitgegeven in opdracht van de Bond der Oost-Vlamingen te Brussel ter gelegenheid van de 65ste verjaardag van de schrijver. Er worden 300 genummerde exemplaren van in omloop gebracht.
Het boek van de man Job is uitgevoerd op de persen der drukkerij Verhulst te Londerzeel. De bandtekening en andere illustraties zijn van Frans De Pillecijn en Omaar Waegeman, respectief ondervoorzitter en bestuurslid van de Bond der Oost-Vlamingen.
1956 Aanvaard het leven. (roman)
Stofomslag: A. Boschmans
Typografie en bandontwerp: Jos Verhaert
Leuven: Boekengilde De Clauwaert V.Z.W. -189p.
Reeks: vierde boek van de Jaarreeks 1955-56 .
Afmetingen: 19.50 x 13.50 (gebonden met stofomslag)
Gedrukt en gebonden bij de firma N.V. Scheerders van Kerckhove te St. Niklaas-Waas
1958 Stijn Streuvels. (biografie)
Verkorte versie van De Pillecyns studie uit 1943.
Brugge: Desclée De Brouwer. -48p.
Reeks: Ontmoetingen. Nr 6
Afmetingen: 19.50 x 13 (pocket)
1959 Verriest, Hugo Keurbladzijden.
Samengesteld en ingeleid door F. De Pillecyn.
Bevat gedichten en teksten uit: Gedichten (pp 15-22); Regenboog uit andere kleuren (pp 23-52); Op wandel (pp 53-70); Twintig Vlaamse koppen (pp 71-108); Voordrachten (pp 109-189).
 Verriest 1 Hasselt: Heideland. -190p.
Vlaamse Pockets nr 7
Afmetingen: 18 x 11 (pocket)
1959 Verzameld Werk.
Bandontwerp: A. Boschmans – Typografie: Jos Verhaert.
Verzameld werk 1  bevat: De Aanwezigheid (pp. 7-32); Monsieur Hawarden (pp. 33-76); De soldaat Johan (pp. 77-236); Hans van Malmedy (pp. 237-372); Jan Tervaert (373-592).
Verzameld werk 2 bevat: Pieter Fardé De roman van een minderbroeder; De Boodschap; Mensen achter de dijk; Rochus; Vaandrig Antoon Serjacobs.
Verzameld werk 3 bevat: Blauwbaard; De veerman en de jonkvrouw; Aanvaardt het leven; Schaduwen; De rit.
Leuven: Boekengilde De Clauwaert vzw.
Colofon: Het Verzameld werk van Filip De Pillecyn verscheen in drie delen de tiende oktober negentienhonderd negenenvijftig. Er werden van de oplage vijftienhonderd genummerde en door de auteur getekende eksemplaren in omloop gebracht.
Het werd gedrukt en gebonden bij de N.V. Scheerders van Kerchove te St. Niklaas
1960 Verzameld Werk.
Verzameld werk 4 bevat: Pastor Denys (pp.7-134); Monseigneur Bermijn (pp.135-270); Hugo Verriest (pp. 271-452); Stijn Streuvels (pp. 452- )
 Leuven: Boekengilde De Clauwaert vzw
1961 Van de goede moordenaar. (verhaal – bibliofiele uitgave)
Illustratie en opmaak: Luc Verstraete.
Foto auteur: foto Claerhout – Gent
Het betreft een bibliofiele bundel uitgebracht b.g.v. de 70ste verjaardag van de auteur door de Stichting Filip de Pillecyn (kostprijs: 100 fr.). Met illustraties van Luc Verstraete.
Eeklo : Kunstsalon ” Beatrijs “, in opdracht van de “Dr. Filip De Pillecyn-stichting”. ongepagineerd –[10p].
Afmetingen: 30 x 22 (losse bladen in kaft)
Colofon: Van de goede moordenaar door Filip De Pillecyn werd in opdracht van de Dr. Filip De Pillecyn – Stichting uitgegeven door het Kunstsalon Beatrijs te Eeklo en gedrukt op de persen van de Drukkerij Verstraete te Ursel ter gelegenheid van de 70ste verjaardag van Dr. Filip De Pillecyn op 25 maart 1961. Vijf en twintig eksemplaren genummerd van I tot XXV werden voorbehouden voor de auteur en leden van de Stichting.
1961 Elisabeth. (novelle)

1961: Tegelijkertijd met de uitgave bij De Clauwaert (Leuven) verscheen de novelle over het Hongaarse koningskind († 1231) onder de titel Elisabeth in D.W.e.B., 1961, CVI, blz. 236-252.
1963: Door Wilhelm Koch in het Duits vertaald als Elisabeth en, verlucht met middeleeuwse miniaturen (Verlag Fredebeul & Koenen in Essen). Aan de uitgave (in de Pretiosa-reeks) gaat een inleiding over Elisabeth von Thüringen vooraf (Leben, Legende, Ausstrahlung). De vertaling wordt afgesloten met een opstel Über Filip de Pillecijn door Heinz Graef.
1969: Franse vertaling van Jeanne Buytaert verschenen onder de titel Elisabeth in Les grands conteurs flamands omnibus (Bruxelles, Wellprint, 1969, blz. 23-49).

Leuven : Boekengilde De Clauwaert V.Z.W. -38p.
Afmetingen: 19.50 x 12 (ingenaaid)
POSTUUM VERSCHENEN
1962 Gedachten van Filip de Pillecyn.
Bloemlezing met citaten uit De Pillecyns werk verzameld door Hugo Van der Cruyssen
 Lovendegem : H. Van der Cruyssen – eigen beheer . (Kerkstraat 40). -59p.
1963
[z.d.]
Filip de Pillecyn Omnibus.
Bevat: de romans ‘Blauwbaard’ en ‘Aanvaard het leven’ én de biografie ‘Pastor Denys’.
Brussel: D.A.P. Reinaert Uitgaven. -415p.

Reeks: Reinaert-omnibussen.
Afmetingen: 20 x 13 (harde kaft met stofomslag)

1964 Scheppend proza. (2 delen)
Deel 1 bevat: Pieter Fardé, De rit, Blauwbaard, Monsieur Hawarden, Hans van Malmedy, Schaduwen, De aanwezigheid, De soldaat Johan, De boodschap en Jan Tervaert.
Deel 2 bevat: Mensen achter de dijk, De veerman en de jonkvrouw, Rochus, Vaandrig Antoon Serjacobs, Aanvaard het leven, De man Job en Elizabeth.
1978: 4de druk
 Leuven : Boekengilde De Clauwaert. -874 + 806p.
1968 Dossier Monsieur Hawarden. (filmeditie – novelle/Historiek & Filmscenario)

Samengesteld door Ivo Nelissen
Omslag: Aldert Witte.
Bevat naast foto’s uit de film: a) de tekst van de novelle (blz. 7-50), b) het essay
Fictie en waarheid rond de figuur van Monsieur Hawarden alias Mlle Meriora Gillibrand door Ivo Nelissen (blz. 51-90) en c) het filmscenario door Jan Blokker (blz. 91-137).

 De Pillecyn 23  Antwerpen-Utrecht: Standaard Uitgeverij / Leuven: Boekengilde De Clauwaert.-137p. + 32p stills uit de film.
Afmetingen: 21 x 13 (ingenaaid)
1972 Het was toen … : herinneringen aan mijn geboortestreek, mijn jeugd en mijn studentenjaren.
Omslag en lay-out: Wilfried Haest.
1972: N.a.v. de tiende verjaardag van het overlijden van Filip De Pillecyn publiceerde de Gazet van Antwerpen deze, bij De Clauwaert verschenen, herinneringen in drie afleveringen (7 + 8 + 9 augustus 1972) onder de titel: ‘Filip de Pillecyn vertelt over zijn jeugd’.
Leuven : Boekengilde De Clauwaert. -16p.
Afmetingen: 19.50 x 12 (geniet)
1979 Face au mur.(roman)
Omslag: Raf Suttels naar een tekening van Paul Jamin (Jam-Alidor)
Face au mur bevat de aantekeningen van Filip de Pillecyn uit de tijd dat hij in Dendermonde, Lokeren en Sint-Gillis gevangen zat.
Bevat: Verantwoording door Bert Ranke (pp. 5-6), een Inleiding door Willem Melis (pp. 7-10), een woord Vooraf door Filip de Pillecyn (pp. 11-12) en een Profiel door Anton van Wilderode (pp. 171-179).
1980: 2de druk ibidem – 1981: 3de druk ibidem
Leuven: Boekengilde De Clauwaert V.Z.W. -179p.
Reeks: eerste boek in het uitgaveplan 1979/1980
Afmetingen: 19.75 x 13.50 (gebonden met stofomslag)
Gedrukt en gebonden bij de firma N.V. Scheerders van Kerckhove te St. Niklaas-Waas
1981 Kiespijn der ziel : onuitgegeven journalistiek.

Verzameld en ingeleid door Richard Baeyens
Portret: Frank-Ivo Van Damme.
Fotosetting- Lay out: Soethoudt.
Bevat artikels gepubliceerd in Pallieter (pp. 11 – 92); Sportwereld – Algemeen Nieuws (pp. 93-129); Opbouw (Halfmaandelijks tijdschrift door en voor gedetineerden) (pp. 130-151); De Vlaamse Linie (pp. 152-207).

Antwerpen Antwerpen: Walter Soethoudt (Perenstraat, 15) . -207p.
Afmetingen: 20 x 13 (gebonden met stofomslag)
Druk: Kempische Boekhandel, Retie (België)
Colofon: Voor rekening van V.Z.W. Arsenaal werden 125 exemplaren opgelegd, verlucht met een originele gesigneerde afdruk van een houtblok van Frank-Ivo Van Damme. Deze exemplaren werden genummerd van 1 tot 125.
1983 “Mensen en dingen” (journalistiek)
Met een ten geleide van Henri Floris Jespers.
Jubileumuitgave n.a.v. het verschijnen van de 25ste V.N.S.-brochure (1989, nrs. 8-9), met een Ten geleide door H.-F. Jespers (blz. 3-11) en een aantal afleveringen van De Pillecyns rubriek ‘Mensen en dingen’ gepubliceerd in het halfmaandelijks blad De Volksunie (voorloper van het weekblad Wij) tussen november 1958 en december 1960.
De Pillecyn 25 Brussel: Vlaams-Nationaal Studiecentrum vzw (Barricadenplein 12). -95p.
Reeks: Vlaams-Nationale Standpunten. Periodiek 8/9 jaargang 1983.
Afmetingen: 21 x 13.50 (ingenaaid)
Colofon: Jubileumuitgave naar aanleiding van het verschijnen van de 25ste VNS brochure.
1985 Omnibus Filip de Pillecyn.

Omslag: Gregie de Maeyer.
Bevat: Hans van Malmedy (pp. 7-152); De boodschap (pp. 153-180); Vaandrig Antoon Serjacobs (pp. 181-360): Aanvaard het leven (pp. 361-511).

 

 De Pillecyn 22 Leuven: Davidsfonds. -511p.

Afmetingen: (gebonden – harde kaft met stofomslag)
Reeks: Romanreeks nr 654 – 1985-1
1987 Gedachten van Filip de Pillecyn.
Met een ‘Ten geleide’ van Anton van Wilderode.
25 jaar na de eerste ‘Gedachten van Filip de Pillecyn (1962) verscheen een nieuw boeket citaten gebloemleesd door Thérèse Jamar en Hugo Van der Cruyssen.
Antwerpen: Standaard Uitgeverij. -56p.
1998 De aanwezigheid. (novelle)
Vormgeving: Smets & Ruppol.
Omslagontwerp: Gregie de Maeyer.
Omslagfoto: Jan Decreton.
1937: Eerste uitgave bij Brussel: S.V. Onze Tijd. -35p. in de reeks: Vlamingen vertellen. Voor verdere uitgaven zie aldaar.
De Pillecyn 24 Leuven: Davidsfonds / Clauwaert.-32p.
Afmetingen:  19.50 x 12 (ingenaaid)
G
edrukt en gebonden bij Scheerders van Kerckhove NV, Sint-Niklaas.
2014 Portretten en Polemieken. Het journalistieke werk van Filip De Pillecyn.
Samenstelling: Peter De Graef.
Met 30 illustraties, waaronder onuitgegeven fotomateriaal
Hamme: Filip De Pillecyncomité. -240p.

 

b. Bibliofiele uitgave

2010 Blauwbaard. (roman – bibliofiele heruitgave)

Voorwoord : Emmanuel Waegemans.
Illustraties: Riet Verhelst.
Bibliofiele heruitgave van de oorspronkelijke editie van 1931, in een moderne spelling maar met behoud van typografie en interpunctie.
Hamme: Filip De Pillecyncomité. -106 p. : ill.

Oplage: 100 exemplaren, en 10 exemplaren buiten serie. Bevat een losbladige, gesigneerde tekening van Riet Verhelst. Gesigneerd in het colofon door Riet Verhelst
2014 De veerman en de jonkvrouw. (novelle – bibliofiele uitgave)

Gravure en illustraties door Guido Mariman.

 

Hamme : Filip De Pillecyncomité. -132p. : ill.

Oplage: 70 genummerde exemplaren. Bevat 1 genummerde en gesigneerde gravure.

c. Bijdragen

1930 De dief. (verhaal) In: “Het Vlaamsche Kerstboek” van “Ons Volk Ontwaakt”. Brussel, 1930, blz. 24-34.
1935 Gedecoreerd met de ster van Bethlehem. (verhaal)

Met vijf illustraties door Eugeen Hermans.
1937: In het Duits vertaald door Carl Hanns Erkelenz als ‘Der Sternorden von Bethlehem ‘en verschenen in ‘Flämische Weihnacht. Erzählungen flämischer Dichter mit Bildern alter Meister’ (München, Carl Hanns Erkelenz. Verlag Kösel-Pustet, 1937, blz. 117-135).

In: Het Vlaamsche Kerstboek. Kerstnummer van ‘Ons Volk Ontwaakt’. Brussel, 1935, blz. 104-119.
1938 Heldenhulde in Vlaanderen. In: Vlaanderen roept. Een bundel novellen, schetsen, verzen en artikelen onder redactie van Emile Buysse. Baarn, Bosch en Keuning, (1938), blz. 42-49.
z.d. Het hart met zeven zwaarden. (verhaal)

1939: Vertaald in het Duits door Carl Hanns Erkelenz onder de titel ‘Das Herz mit sieben Schwertern’ en verschenen in ‘Unsre Liebe Frau aus Flandern. Erzählungen flämischer Dichter’ (Salzburg-Leipzig, Carl Hanns Erkelenz. Verlag Anton Pustet, 1939, blz. 157-194).

In: Het beste er mee! Nog meer ziekenbezoek. Amsterdam, Bigot & Van Rossum, z.j., blz. 137-176.

FILMOGRAFIE

1968 Monsieur Hawarden. Naar de gelijknamige novelle van Filip de Pillecijn uit 1935.

  • Regie: Harry Kümel.Nederlands-Belgische co-produktie.
  • Scenario: Jan Blokker,
  • Cast: Ellen Vogel (Monsieur Hawarden); Hilde Uytterlinden (Victorine); Xander Fischer (Axel); Joan Remmelts (Rentmeester); Dora Van der Groen (zijn vrouw); Xander Fisher (Axel, zoon van rentmeester), Senne Rouffaer (officier), Mariëlle Fiolet (dienstmeisje), John Lanting (Walter, een bediende), Carola Gijsbers van Wijk (Corien, een dienstmeisje), Beppie Blokker (Emma, de kokkin), Ernie Damen (Hans, een bediende), Jan Blokker (man met lantaarnplaatjes), Gerard van der Boom (koetsier), Jean-Pierre Bras (croupier), Rachel Keil (jong meisje), Theo Moens (douanier), Ivo Nelissen (dronkaard), Valeer Theeuwissen (postbode), Ulli Ulrich (hotelklerk), leden van de groep van de Rederijkerskamer ‘De Witte Lelie’, onder leiding van Theo Moens.
  • De B.R.T. zond Harry Kümels dramatische speelfilm uit op maandag 8 januari 1973 om 20.50 u. De N.O.S. programmeerde Monsieur Hawarden eerder, nl. op woe. 12 mei 1971, om 20.40 u
  • Op het filmfestival van Chicago won de Belgisch-Nederlandse coproduktie twee zilveren ‘Hugo’s’: de eerste voor de beste regie, de tweede voor de beste fotografie.
1981 De ballade van de soldaat Johan. Een lyrisch-dramatische evocatie van de gelijknamige roman uit 1939.

  • Regie: Jef Cassiers.
  • Scenario: Valeer van Kerkhoven.
  • Cast: Jan Decleir (soldaat Johan), Linda Schagen- Van Leeuwen (Greta), Dries Wieme en Dora Vandergroen.
  • Producer: Eddy Steylaerts.
  • Voor de prestigieuze produktie (de B.R.T. zond haar voor de Italiaprijs in) was op diverse plaatsen gefilmd: in Villers-la-Ville, Waterloo, Hamme, Brugge, Leopoldsburg en in het Zoniënwoud.
  • Uitgezonden door de B.R.T. op zondag 5 september 1982 werd uitgezonden (heruitzending op 5 september 1988, 21.10 u.).
  • Voor de originele muziek tekende Frederik Van Rossum.
  • Tijdens de 680ste herdenking van de Guldensporenslag kon de Kortrijkse bevolking op 11 juli 1982 de exclusieve première op een reuzenscherm op de Grote Markt meemaken.