home | Inloggen
Aantal schrijvers: 536 | Aantal boeken:

15559

De Belder, Jozef L.

Maakt deel uit van: ,

Jozef L. De Belder

Lier, 18 juni 1912 – Deurle, 07 december 1981

Eig. Jozef Frans Lodewijk de Belder. Dichter van elf bundels, auteur van één novelle, bloemlezer, essayist, vertaler, uitgever.

Is de literatuurgeschiedenis ingegaan als één van de dichters der innerlijkheid, een etiket dat hij kreeg van André Demedts in 1945 (in: De Vlaamsche Poëzie sinds 1918, Pro Arte, Diest)

Tijdens Wereldoorlog II betrokken bij de werking van DeVlag

 

BIOGRAFIE

18 juni 1912: Geboren te Lier.

  • Jozef Frans Lodewijk de Belder groeide op in een groot gezin, een gelovig milieu waarin ook voor kunst een belangrijke plaats was.
  • De Grieks-Latijnse humaniora, die hij pas begon toen hij veertien was, startte hij aan het Sint-Gummaruscollege te Lier en vervolgde ze aan het Sint-Stanislascollege te Berchem-Antwerpen. Een einddiploma haalde hij niet.
  • In die jaren was hij lid van De Kern, een groepje jonge intellectuelen en kunstenaars die zich wilden ontwikkelen in een evangelische geest.
  • Tijdens zijn studententijd sloot hij ook aan bij het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (AKVS), waar Ernest van der Hallen (1898 – 1948) een bezielende invloed op hem had. Op van der Hallens aanraden ging hij in 1935–1936 nog een paar semesters kunstgeschiedenis en –filosofie studeren in het Duitse Marburg-an-der-Lahn.
  • Hoewel geboren in Lier, woonde hij -enigszins gedwongen door na-oorlogse perikelen- op verschillende plaatsen  in de Gentse regio: Gentbrugge, Sint-Martens-Latem, Drongen en Deurle (Sint-Martens-Latem).

1935-1936: Studeerde kunstgeschiedenis en filosofie in het Duitse Marburg-an-der-Lahn, waar hij promoveerde op een verhandeling over “Pieter Breugel en zijn verzet tegen Spanje”

  • Na deze studies werd de Belder redacteur bij ‘De Nieuwe Staat’, de pas opgerichte Vlaamse Rex-krant.

1936 -1940: Was parlementair verslaggever bij De Courant en Het Volk.

Januari 1937: Huwde met Angelina ‘Line’ Lambert, met wie hij vier zonen kreeg.

  • Line Lambert was lerares geschiedenis en schrijfster van gedichten, verhalen en cursiefjes, later secretaresse van de Colibrant uitgaven in Lier en van de J.L. de Belderstichting in Deurle. Ze speelde voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol in de Vlaams-nationale vrouwenbeweging en stichtte in 1981 de Gentse vrouwenwerkgroep “Literaire Tafel” (Ook Bertien Buyl was er lid van).

1938: Debuteerde met  Stilte,  een bundeltje ‘wereldvreemde’ maar ‘natuurverbonden’ intimistische verzen, die terecht ‘stilte’ mogen worden genoemd. (Ze werden opnieuw opgenomen in De gesloten kamer (1939)

  • Nog voor zijn debuut had hij al een aantal gedichten van Rainier Maria Rilke, die altijd een van zijn belangrijkste voorbeelden zou blijven, vertaald en die van een inleiding voorzien.
  • Zijn vroege poëzie laat daarvan dan ook de sporen zien. Verder speelden ook Alain-Fournier, de Chinese dichters,  Novalis en Hölderlin een rol in die beïnvloeding.  Van Novalis en Hölderlin, maar ook van Rilke, Georg TraklOscar Wilde, Maurice Maeterlinck en Sully Prudhomme, publiceerde de Belder bundels met vertalingen.  Ook essays over Hölderlin en Prudhomme waren van zijn hand.
  • Zijn literatuuropvattingen sluiten aan bij de romantische traditie waarin de dichter een uitverkoren ziener-profeet is. Poëzie is voor De Belder een combinatie van esthetische en ethische elementen in een volmaakt technische expressie.

1941- 1943: Doceerde  literatuurgeschiedenis aan de Academie voor Schone Kunsten in Gent.

1941: In het voorjaar van 1941 werd De Belder gewestelijk secretaris voor DeVlag in Gent.

  • Als administratief medewerker had hij o m te maken met literaire voordrachten, de kinderlandveschickung (waarbij kinderen uit Duitsgezinde families op vakantie gingen naar het Duitse platteland) en met de scholingscursussen over Gemanenkunde voor kaderleden van DeVlag.
  • Naast zijn werkzaamheden bij DeVlag schreef De Belder in oorlogstijd artikels over kunst en cultuur in het ‘gestolen’ dagblad ‘Vooruit’.

De van oorsprong culturele Duits Vlaamsche Arbeidsgemeenschap werd na de doorstart in 1941 gepolitiseerd en opgenomen in de SS-structuren. Zo werd ze een instrument om ‘Vlaanderen in te schakelen in het komende Germaanse Rijk’.

1943: Publikatie van “Epimenides ontwaken“, waar langzaam een eigen stem begint te spreken. We vinden in deze uitgave ook ‘Einde Augustus’ (1941) terug.

1944: Toen het ‘Rijk’ een utopie bleek te zijn, weken de leiding van DeVlag en enkele duizenden leden uit naar Duitsland. Ook De Belder en zijn vrouw en kinderen vluchtten mee.

1945-1948: In 1945 keerde hij terug, maar kwam omwille van zijn repressiedossier in de gevangenis terecht. Hij zat zijn gevangenisstraf uit in Hemiksem, Beverlo en Merksplas, maar werd omwille van zijn wankele gezondheid midden 1946 overgebracht naar Gent, tot zijn invrijheidstelling op 26 juni 1948

  • Tijdens zijn proces kwamen verschillende schrijvers getuigen ten gunste van De Belder.
  • Het meest markante pleidooi kwam van Maurice Gilliams, waarin hij in een 13 bladzijden tellende tekst De Belders gedicht “Ode aan den Führer” (in: DeVlag 6 (1944), nr 12 (juli) – refererend aan Hölderlin – ontkrachtte als plagiaat en dus afzwakte tot maakwerk zonder persoonlijke motivatie. (voor de geïnteresseerde lezer: Elke Brems, Voor mij een vader. Maurice Gilliams verdedigt J.-L. De Belder. In: Zacht Lawijd13-4 (2014) pp.70-91).

1949: Medewerker bij De Vlaamse Linie.

1949:Publikatie van De Ballade der onzekerheden, een lang autobiografisch gedicht dat komaf maakt met het verleden. Het is geschreven in het spoor van Bertus Aafjes, Karel Jonckheere en Jan Vercammen.

Het eigen werk van J.L. de Belder wordt meestal gesitueerd bij ‘de dichters van de innerlijkheid’ omdat zijn stijl wordt gekenmerkt door een vage inhoud en etherische sfeer. In zijn romantisch-lyrische wereld, waarin gevoel en verbeelding een hoofdrol spelen, zijn eenzaamheid, verlangen naar het onvervulbare en het absolute, het aanvoelen van het mysterie achter de dingen en de nabijheid van de dood zijn belangrijkste motieven. De toonaard van zijn gedichten is overwegend weemoedig en vol stille melancholie.
Met een idealiserende visie op de dichter als ziener-profeet situeert J.L de Belder zich in een lange traditie die teruggaat op de Europese romantiek en vindt hij aansluiting bij de neoromantiek van een generatie die zijn jeugd heeft beïnvloed en waarvan de door hem zo vereerde Maurice Gilliams een belangrijke exponent is. Aan zijn romantisch-elitaire opvatting van het dichterschap beantwoordt een traditioneel-klassieke vormgeving.
De Belders poëzie is bij uitstek romantisch-lyrisch met een sterke hang naar weemoed of melancholie.. Die opvattingen vinden hun uitdrukking in bundels als Van zuilen, sneeuw en rozen (1964), Avondverzen (1974) en Avondverzen II (1980), bundels waarin de thema’s liefde en dood een belangrijke rol spelen. Uit: DBNL . Schrijvers en dichters (dbnl biografieënproject I)
 
Het gedicht is een soort morele gevoelsautobiografie. Prosodie en beeldspraak zijn zo mogelijk traditioneler dan in de eerste bundels. Maar De Belder is zich van zijn grenzen welbewust:
 
 
Maar ik weet ook: nooit zal IK schrijven
het enig en volmaakt gedicht
dat door de tijden heen zal blijven
rood-zwaaiend als het noorderlicht.
 
Al wat met dichtkunst is verbonden
is moeilijk, zwaar, ondankbaar werk.
Veel liever bouwde ik, voor mijn zonden,
alléén, een hoog-gotieke kerk.

 

1950: Startte met uitgaven van verzorgde literaire publicaties, eerst onder de naam ARTIFEX, dan onder de naam DE EENHOORN en even later onder de naam COLIBRANT, naar een Liers mecenasgeslacht uit de tijd van Rubens.

  • Aanleiding was de viering van de vijftigste verjaardag van Maurice Gilliams, waarvoor De Belder een huldeplaket uitgaf. Gilliams bleef een belangrijke naam in het fonds, dat uiteindelijk meer dan 170 titels zou kennen, in meerderheid poëzie, occasioneel ook proza, literaire essays en werk over plastische kunst (de ‘Cahiers van Deurle’).
  • Bij de stichting van Artifex, werkte De Belder samen met Jef Truyts, die al voor de oorlog in Lier de boekhandel ‘De Garve’ had opgericht, waar De Belder’s eerste publikatie in boekvorm verscheen (de Rilke-vertalingen ‘Wij bouwen aan U’, 1936);
  • Truyts trok zich echter spoedig terug, zodat De Belder gedurende bijna 30 jaar de enige uitgever werd, naast zijn baan als redactiesecretaris van ‘De Periscoop’ en redacteur van de Winkler Prins-encyclopedie.
  • In de Colibrant-uitgaven verschenen 148 bundels van 68 verschillende dichters, waaronder de Gentenaars Daniël Billiet, Daan Boens, Bertien Buyl, Mark Dangin, Marcel de Backer en Jo Verbrugghen.
  • In 1979 werd het fonds overgenomen door Uitgeverij Orion.

Bron: Ludo Simons, Geschiedenis van de uitgeverij in Vlaanderen.

1951-1959: Redactiesecretaris van De Periscoop.

1953-1977: Redacteur bij de Winkler-Prins-encyclopedieën.

Vanaf de late jaren vijftig: Werkte mee aan bloemlezingen als Van 20 dichters (1959) en Flämische Lyrik (1960). Hij stelde zelf de bloemlezing Bij de uitverkorenen (1977) met vertaalde poëzie samen, een verzameling “uit het oeuvre van geliefde dichters”.

1961: In een arrest van het Hof van Beroep in Gent van 22 november 1961, kreeg De Belder eerherstel.

1964: Keerde na 20 jaar terug naar de Gentse regio om zich definitief te vestigen in Deurle-aan-de-Leie, het dorp dat hij oproept in zijn Avondverzen

  • De Belder vervulde voor Deurle de rol van cultuurdrager: hij verzorgde een reeks bibliofiele uitgaven onder de titel Cahiers van Deurle, met daarbij onder meer werk van Albert Servaes en Maurice Gilliams. Door zijn toedoen kwamen ook de Vlaamse Poëziedagen voor een tijd terug naar de Leiestreek.

1979: Overname van het Colibrant-fonds door Uitgeverij Orion

07 december 1981: Overlijden.

Hij is begraven op het kerkhof van Deurle-aan-de-Leie.

Epiloog

  • In 1983 werd de J.L de Belder-stichting (Sint-Martens-Latem) opgericht, om de herinnering aan zijn persoon en aan zijn werk levendig te houden.
  • Er verschenen nog enkele publicaties onder de naam J.L. De Belder-Stichting, bezorgd door zijn echtgenote, de schrijfster Line Lambert, die hem al die tijd met het uitgeverswerk had bijgestaan.
  • Na tien jaar, in 1992 werd ze ontbonden.

Als idealistische uitgever van poëzie heeft hij duidelijk een bescheiden, maar toch niet te onderschatten rol gespeeld in de ontwikkeling van de Vlaamse poëzie. In de loop van zijn literaire carrière ontving hij verscheidene prijzen en onderscheidingen, zowel voor zijn literair werk als voor zijn uitgeversactiviteiten.

 

BEKRONINGEN

  • 1949: Guido Gezelleprijs (periode 1947-1951) voor zijn bundel Ballade der onzekerheden
  • 1950: Provinciale prijs van Oost-Vlaanderen (essay en monografie) voor A. Sully Prud’homme
  • 1974: Arthur Merghelynckprijs (1973-1975) van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde voor Avondverzen
  • 1975: Prijs van de Scriptores Christiani voor zijn Verzamelde gedichten
  • 1977: Koopalprijs voor Bij de uitverkorenen.

MEER OVER JOZEF DE BELDER

In boekvorm

  • Adriaan Magerman: Jozef L. De Belder (1980). Met o.a. kritisch overzicht van zijn werk en bloemlezing
  • Jan Uytterhoeven (red.): Huldiging J.L. de Belder, Lier,  1 juni 1980 (1981)
  • In Memoriam J.L. de Belder, 18.06.1912-7.12.1981 (1981)
  • Rudolf van de Perre: Jozef L. de Belder (1982). Over leven en persoonlijkheid, de dichter, vertaler en inleider, uitgever van Colibrant, met lijst van de uitgaven en een bibliografie.( Reeks: Grote Ontmoetingen, 1982 )
  • Het Morgenrood Avondrood. Herinneringsalbum J.L. de Belder met nagelaten gedichten en dagboek (1983) Gent: J.L. De Belderstichting. -140p.
  • G. Durnez e.a. (red.). J.L. de Belder, wereldvreemd zanger van verdroomde poëzie (1987).

In tijdschriften/encyclopedia

  • Barnard, B. (red). 1986. ‘Belder, J.L. de’. In: Winkler Prins, lexicon van de Nederlandse Letterkunde: Auteurs, anonieme werken, periodieken. Amsterdam/Brussel: Elsevier, p. 33.
  • Claes, Gaston. 1981. ‘Dichter-uitgever Jef de Belder: een van onze hele groten… overleden’. In: Gazet van Antwerpen. 8 december 1981.
  • Decan, Rik. 1980. ‘ De Belder Jozef, Frans, Lodewijk’. In: Wie is wie in Vlaanderen 1980, Biografische Encyclopedie. S.l.: Groep Cegos Makrotest, p. 199.
  • Perre, Rudolf van de. 2002. ‘Belder, Jozef Frans Louis de’. In: Nationaal Biografisch woordenboek, 16. Brussel: Universa Wetteren, p. 74-82.
  • Vercammen, J. en red. 1985. ‘Belder, J.L. de’. In: De Nederlandse en Vlaamse auteurs. Van middeleeuwen tot heden met inbegrip van de Friese auteurs. Ed. G.J. van Bork en P.J. Verkruijsse. Weesp: De Haan, p. 66.
  • Perre, Rudolf van de. 1988. ‘Jozef L. de Belder’. In: Kritisch lexicon van de moderne Nederlandstalige literatuur. Groningen: Martinus Nijhoff uitgevers. Februari 1988. ) p. 1-6, A-1-2, B-1-2. Met biografie, kritische beschouwing, primaire en secundaire bibliografie.

SMAAKMAKER

Ballade der onzekerheden

Verlangen was in mij te sterven,
zeer jong en na wat stille pijn.
Ik dacht: het leven kan ik derven,
ik zal toch nooit gelukkig zijn.
 
Want ik, verliefde van oktober,
leefde aan de rand en wist het niet.
Mijn dromen spanden steeds een sober
en treurig waas om mijn verdriet.
 
Ik las gedichten die mij leidden
en een bucolisch vreedzaam land.
Daar wou ik wonen en verblijven.
Ik had geen ander vaderland.
 
En in mijn borst bloeide een stille,
zacht-rode bloem: een kalme pijn
die werd verinnigd door de prille
klavierpréludes van Chopin.
 
En elke herfst: het ploffend vallen
der vruchten oin het natte gras
En hoe de jachthoorns weemoed schallen
en van verdriet ik niet genas.
*
Maar dan zijt gij naast mij gekomen
met uwe lange vlechten haar.
Gij kwaamt in mijn gedachten wonen
en alles werd verblijdend klaar.
 
Geen herfst meer was het die mijn leven
omspon met teer-gouden droom.
Gij hebt mij het geluk gegeven
en heel mijn jeugd werd stout en schoon.
 
De lente werd mijn liefste zuster
Die mij steeds nieuwe weelde bood.

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Websites

Referenties

  • Prof. Dr. M. Rutten; Prof. Dr. J. Weisgerber (red.): Van “Arm Vlaanderen” tot “De voorstad groeit” 1888-1946. Standaard Uitgeverij 1988. pp.425-426
  • Elke Brems, Voor mij een vader. Maurice Gilliams verdedigt J.-L. De Belder. In: Zacht Lawijd 13-4 (2014) pp.70-91.

 

BIBLIOGRAFIE

Woordje vooraf

  • De bibliografie bevat drie deeltjes:
    • A. Chronologisch overzicht van poëzie, vertalingen en essays
    • B. Een alfabetisch overzicht gerangschikt  pergenre alfabetisch op titel met aanduidiing van jaar van publicatie.
    • C. Een selectie uit zijn publicaties in tijdschriften.

De gegevens van deze bibliografie werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience – Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles
  • Universiteitsbibliotheek – Katholieke Universiteit Leuven
  • Universiteitsbibliotheek – Gent
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent
    • Naast de Poëzieshop biedt het Poëziecentrum voor liefhebbers van antiquarische kleinoden ook een uitgebreid aanbod modern antiquariaat aan. Recentelijk werd het aanbod uitgebreid tot meer dan 3500 titels èn werden alle prijzen geherwaardeerd. Je vindt een overzicht van al de antiquarische titels op Antiqbook.

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klikt u op de foto.

A. Chronologisch overzicht

Poëzie, vertalingen, essays

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1936 Wij bouwen aan u. (Duitse poëzie invertaling)
Oorspronkelijke auteur: RAINER MARIA RILKE
Vertaling: Jozef De Belder.
Omslagteekening van Jos. Henderickx

 

Lier: De Garve. -z.p.
Afmetingen:22.50 x 15 (ingenaaid)
Colophon: Van dezen bundel werd 450 exemplaren gedrukt, met de atlas letter op vergé papier: bij DE GARVE.

 

1938 Stilte. (poëzie) Mechelen : Bladen voor de poëzie,–17p.
Reeks: Bladen voor de poëzie. – Lier jrg.2, nr.7 [eerste serie]
Afmetingen:22.50 x 14.30 (geniet)
1939 De gesloten kamer. (poëzie)
Vignetten Jos Hendrickx.
Deeltitels: Stilte; Vrees; Verzen voor een doode.
Mechelen: Bladen voor de poëzie. -50p.
Afmetingen: 24.50 x 16.70 (ingenaaid)
Colophon: Dit boek “De gesloten kamer” van J.L. De Belder werd gedrukt te Mechelen door René Verbeeck in november 1939.
De vignetten zijn van Jos Hendrickx.

 

1940 De toverschalmei. Sprookjes van Otto Flake. (vertaling)
1941 Einde augustus. (poëzie) Mechelen: Desclée De Brouwer. -14p.
Reeks: Bladen voor de poëzie. – Lier jrg.5, nr.7 [eerste serie]
Afmetingen:22.50 x 14 (geniet)
1941 De Broeders.
Oorspronkelijke auteur: WALTER VOLLMER.
Vertaald door Peter Thiry en J. L. de Belder.

 

Antwerpen: Die Poorte. -329p.
1943 Epimenides’ ontwaken en andere gedichten. (poëzie)
Deeltitels: Envoy; De slaap; Het ontwaken; Het gebed; De jonge dichter; Verzen; Uit de ‘cherubinischer wandersmann'; gedichten van Stefan George.
Brussel: A. Manteau. -79p.
Afmetingen:20.20 x 13.60 (ingenaaid)
Colophon: Deze verzenbundel van J.L. De Belder ‘Epimenides’ ontwaken en andere gedichten’ werd in juni 1943 gedrukt op de persen van de Drukkerij Erasmus, te Gent, in een oplage van 225 exemplaren.
T.N. 3476

 

1943 De wonderbare avonturen van Baron von Münchhausen.
Naverteld door J.L. de Belder en Karel Branders.
Gent: Het licht. -158p.
1943 Gedichten en fragmenten. (Duitse poëzie in vertaling)
Met voorwoord en biographie.
Vertaald door en met een voorwoord van : Jozef De Belder.
Oorspronkelijke auteur: FRIEDRICH HÖLDERLIN.

 

 

Antwerpen: Uitgeverij Die Poorte. -40p.
Afmetingen: 22 x 14.50 (geniet)
Toelating nr 4577

 

1944 Uit een herfst. (poëzie) Brussel: Uitgeverij “Steenlandt”. -13p.
Reeks: Bladen voor de poëzie. – Lier jrg.8, nr.6 [eerste serie]
Afmetingen: 21.30 x 13.50 (geniet)
1949 Ballade der onzekerheden. (poëzie)
De typographische verzorging is van de hand van kunstschilder Jos. Hendrickx.
Gent: Artifex. -37p.
Afmetingen:16.25 x 11.50 (ingenaaid)
Colophoon: Deze ballade, gezet uit de cursieve Mediaeval 10-punt, werd in december 1949, gedrukt op de persen van Documentex te Antwerpen in opdracht van de Artifex-Uitgaven, Gent.
De oplage bleef beperkt tot 250 exemplaren, waarvan 8 exemplaren, genummerd A,B,C,D,E,F,G,H op F.G. Headpapier en 242 genummerd van 9 tot 250 op handgeschept.

 

1950 A. Sully Prud’homme. (essay)
1950 De ballade van Reading.
Oorspronkelijke auteur: OSCAR WILDE
Nederlandse vertaling van J.L. de Belder e.a .
Lier: Eenhoorn. -35p.
1951 Recitatief. (poëzie) Lier: Colibrant Uitgaven. -31p.
Afmetingen:16 x 11.50 (ingenaaid – in karton gekaft)
Colophon: Deze 18 gedichten – geschreven tussen de jaren 1945-1951- werden, in opdracht van de Colibrant-Uitgaven te Lier, in een beperkte oplage gedrukt door “Die Poorte” te Antwerpen, in het najaar van 1951, op houtvrij Engels esparto papier en in de Baskerville-letter.
Drie exemplaren ervan, genummerd met I, II, en III werden gedrukt op geschept papier Oud Hollands Van Gelder Zonen. Elk dezer drie exemplaren werden voorzien van een afzonderlijke opdracht.

 

1956 Ki Fong. Een Chinese suite. (poëzie)
Bewerkingen van Chinese gedichten naar vertalingen uit het origineel
Lier: Colibrant Uitgaven. -61p.
Afmetingen:17.80 x 10.75 (gebonden – harde kaft)
Colophon: Deze bundel Ki-Fong – een Chinese suite – van J.L. De Belder, gedrukt in het voorjaar 1956, bevat een 60-tal bewerkingen van Chinese gedichten voornamelijk uit de tijd der Tang dynastie, naar diverse vertalingen uit het origineel. “Ki-Fong” werd gedrukt op houtvrij geschept editiepapier, uit de Garamond 10—punt letter. De eerste oplage bedroeg 500 genummerde exemplaren.

 

1959 Van twintig dichters.
Bloemlezing samengesteld door J.L. de Belder; Adriaan Magerman; Jo Verbrugghen.
Drongen: Colibrant Uitgaven. 91p.
1960 Flämische Lyrik. (bloemlezing)
Met Jan Vercammen
München: Hueber. -170p.
Afmetingen: 21 x 15 (gebonden – harde kaft stofomslag)
Schriftenreihe des Instituts für Auslandsbeziehungen in Stuttgart. Literarisch-künstlerische Reihe. Gemeinsam mit Heinz Graf hrsg. von J. L. De Belder; u.a.
1962 Gedichten – Het essay: A. Sully Preud’homme of de abdicatie van het hart – Aforismen, dagboekbladen en gedachten. (vertaling)
Oorspronkelijke auteur: SULLY PRUDHOMME.
Hasselt: Uitgeverij Heideland. -452p.
In: Pantheon der winnaars van de Nobelprijs voor literatuur.
1962 Maeterlinck, Maurice / ‘Azuren bellen’, een keuze uit Bulles Bleues. ‘Broeikast van het hart’ een keuze uit Serres Chaudes. ‘Pelléas en Mélisande’. (vertaling)
Oorspronkelijke auteur: MAURICE MAETERLINCK.
Hasselt: Uitgeverij Heideland. -396p.
In: Pantheon der winnaars van de Nobelprijs voor literatuur.
1964 Van zuilen, sneeuw en rozen. (poëzie)
Deeltitels: Balans; van de geliefden; kleine reisroute
Drongen: Colibrant Uitgaven. -58p.
Afmetingen:21 x 13.40 (ingenaaid –kartonnen kaft met omslag)
Colophon: Deze bundel van J.L. De Belder Van zuilen, sneeuw en rozen kwam in de herfst van 1964 van de persen van Drukkerij NV Erasmus/Ledeberg, in opdracht van Colibrant-Uitgaven Drongen. De gedichten werden gezet uit de Horley-letter, corps 12.
Van de eerste oplage, waarvan de gewone exemplaren gedrukt werden op houtvrij editiepapier, verschenen er 26 luxe-exemplaren (gemerkt van A tot Z) op Van Gelder papier.

 

1970 Zoete, lieve, soevereine. De mooiste liefdegedichten uit de Zuidnederlandse literatuur. (bloemlezing)
Samengesteld door J. L. De Belder.
Deeltitels: In Gods warande gaan; Gekwetst ben ik van binnen; Als het tij u van mij keert; Ik zoek u; Met zuignappen uit de eeuwigheid; Van liefde komt groot lijden; Met zoenen en met  zotte zinnen.
De Belder 22 Hasselt: Uitgeverij Heideland-Orbis n.v. –134p.
Reeks: Vlaamse Pockets nr 245
Afmetingen: 18 x 10.80
1964 Verglaasde spiegel. (bloemlezing)
Gedichten uit: De gesloten kamer; Epimenides’ ontwaken en andere gedichten; Uit een herfst; Ballade der onzekerheden; Recitatief; Ki Fong, een Chinese suite; Van zuilen, sneeuw en rozen.
Hasselt: Uitgeverij Heideland. –79p.
Reeks: Poëtisch Erfdeel der Nederlanden nr 27
Afmetingen: 18 x 10.80 (pocket)
1973 Ode aan Sint Fransiskus: 40 houtgravuren / Van Jos Hendrickx; inl. en bijschriften van J.L. de Belder. Deurle: Colibrant Uitgaven. -48p.
1974 Avondverzen. (poëzie) Deurle: Colibrant Uitgaven. -53p.
Afmetingen:21 x 11.70 (gebonden – harde kaft met stofomslag)
Colofon: Deze gedichten werden geschreven in het jaar 1973-1974 en in opdracht van de Orion-Colibrant uitgaven te Deurle typografisch verzorgd op de persen van de Drukkerij N.V. Erasmus (Gent-Ledeberg), gezet uit de Bembo letter corps 10 en gedrukt op houtvrij editiepapier.
De eerste 55 exemplaren van deze uitgave werden genummerd en verschenen, door de auteur gesigneerd, op getint houtvrij editiepapier en in linnen band met gouddruk.

 

1975 De vervulling. (novelle)
Illustratie: Pierre Klein.
Leuven: De Clauwaert vzw. -46p.
Reeks: Novellenbibliotheek nr 56
Uitgave voor de leden van de Clauwaert Vereniging.
Afmetingen: 19.50 x 12.50 (ingenaaid)
1975 Verzamelde gedichten (1938-1974). (poëzie)
Deeltitels: De gesloten kamer; Epimenides’ ontwaken en andere gedichten; Uit een herfst; Ballade der onzekerheden; Recitatief; Ki Fong, een chinese suite; Van zuilen, sneeuw en rozen; Avondverzen; Dagboekbladen
Beveren: Orion. -272p.
Reeks: De gulden Veder.
Afmetingen: 20.60 x 12.70 (paperback)
De ‘Verzamelde gedichten’ van J.L. De Belder , gezet uit de Garamond 10 pts, werden in het najaar 1975 gedrukt op 90 grs editie op de persen van de Drukkerij Sanderus te Oudenaarde, in opdracht van de uitgeverij Orion te Brugge.
Naast de gewone uitgave werden 50 exemplaren gedrukt op Simili-Japon Van Gelder 100 grs genummerd van 1 tot 50 en door de auteur gesigneerd.
1975 Een jubileumboekje: Colibrant 1950-1975. Deurle: Colibrant Uitgaven. -75p.
1977 Bij de uitverkorenen: vertalingen uit het oeuvre van geliefde dichters. (bloemlezing)
Vertaald door Jozef Lodewijk De Belder
Deurle: Colibrant Uitgaven. -178p.
1977 Frank Mortelmans. (essay) Beveren: Drukk. Cools.
1978 Fragmenten. (Duitse poëzie in vertaling)
Oorspronkelijke auteur: NOVALIS
Keuze, vertaling en nawoord. J.L. de Belder.

 

Deurle : Colibrant Uitgaven. -64p.
Afmetingen: 17.50 x 11.50 (gelijmd)
Colofon: Deze verzameling van fragmenten uit het oeuvre van Novalis, samengelezen, vertaald en van een nawoord voorzien door J.L.De Belder, werd door de zorgen van Colibrant/Uitgaven/Deurle, gezet uit de Garamond letter, corpsen 11 op 12 en gedrukt op houtvrij editiepapier, door de N.V. Erasmus/Gent/Ledeberg. De lay-out is die welke sinds 1976 voorzien wordt bij het drukken van de courante Colibri-poëziebundels.

 

1978 Albert van Dyck. (essay) Antwerpen: Mercatorfonds. -271p.
1979 De boom van het paradijs (1880-1980): een bloemlezing van 100 gedichten ter gelegenheid van 100 jaar Sint-Gummaruscollege Lier. (bloemlezing) Lier: Steylaerts. -120p.
1980 Avondverzen. II (poëzie) Melsele : Orbis en Orion. -68p.
Afmetingen:21 x 12 (gebrocheerd)
Colofon: Avondverzen II werd in opdracht van Orion-Colibrant uitgaven (Brugge)uitgegeven in de herfst van het jaar 1980. Naar een lay-out van de auteur werd de bundel gedrukt op de persen van de Drukkerij N.V. Erasmus (Gent-Ledeberg), gezet uit de Bembo letter corpsen 9 en 11op houtvrij editiepapier.

 

1980 Jos Hendrickx. (essay) Antwerpen : Vlaams Economisch Verbond. Sociale Dienst. -117p.
POSTHUME UITGAVEN
1981 Garderobe ; Balans. Jozef Lodewijk De Belder.
[2 originele etsen van Ronald Ergo]
Gent: de Prentenier, vereniging ter bevordering van het edele boekambacht.
Reeks: prentgedichten vol 1
1983 Het morgenrood, het avondrood : herinneringsalbum J. L. de Belder met nagelaten gedichten en dagboek. Gent: J.L. De Belderstichting. -140p.
Afmetingen: 23 x 19 (zachte kaft met stofomslag)
1987 Verzamelde gedichten. (poëzie)
‘Verzamelde Gedichten’ van J.L.DE Belder verscheen als de definitieve verzamelbundel van het werk van J.L. De Belder. Eerder verscheen een editie ‘Verzamelde Gedichten’ bij Orion, Brugge. Deze editie werd ongewijzigd in deze druk overgenomen – echter werden 2 hoofdstukken toegevoegd: -het in 1980 bij Orion-Colibrant verschenen ‘Avondverzen II’ en de nalatenschap van de dichter.
Deeltitels: De gesloten kamer; Epimenides’ ontwaken en andere gedichten; Uit een herfst; Ballade der onzekerheden; Recitatief; Ki Fong, Een chinese suite; Van zuilen, sneeuw en rozen; Avondverzen I; Avondverzen II; Dagboekbladen; Uit de nalatenschap.
Antwerpen: Nioba. -291p.
Afmetingen:19.80 x 12.25 (gelijmd)
Colophon: Deze ‘Verzamelde gedichten’ werden gezet uit de Palatino, corps 10, en gedrukt op de persen van Nioba Uitgevers op houtvrij editiepapier 90 grms in opdracht van dezelfde uitgeverij en in samenwerking met de J.L. De Belderstichting te Gent.
Ter gelegenheid van het verschijnen van deze uitgave verscheen eveneens een plaquette, met een beschouwende tekst van Henri-Floris Jespers, een interview met en een brief van de dichter en de definitieve bibliografie.
Van ‘Verzamelde Gedichten’ verschenen 26 genummerde luxe-exemplaren.

 

1990 Brieven aan een dichter. (postuum) Gent: J.L. De Belderstichting. -29p.
1992 Een stil geluk dat blijft: bloemlezing uit de Verzamelde gedichten. (bloemlezing)
Samensteller: Herwig Verleyen.
Deeltitels: De gesloten kamer; Epimenides’ ontwaken en andere gedichten; Uit een herfst; Ballade der onzekerheden; Recitatief; Ki Fong, een chinese suite; Van zuilen, sneeuw en rozen; Vijf egyptische liedjes; Avondverzen
Gent: J.L. De Belderstichting. -59p.
Afmetingen: 19.90 x 11.80 (gebrocheerd)
Colofon: De bloemlezing ‘Een stil geluk dat blijft’ werd in opdracht van de J.L. De Belderstichting ter gelegenheid van haar 10-jaar bestaan gedrukt op de persen van Drukkerij Erasmus uit Wetteren naar een lay-out van Geert De Clercq. Samensteller was Herwig Verleyen, die hierbij een inleiding schreef die samen met de bundel wordt verspreid.

 

2007 De zachte klaarte: gedichten. (bloemlezing)
Voor dit eerste deel adapteerde samensteller Dirk Christiaens een laudatio aan J.L. De Belder, uitgesproken door Anton van Wilderode op 1 juni 1980 te Lier.
Deeltitels: Stilte; De gesloten kamer; Einde augustus; Epimenides’ ontwaken; Uit een herfst; Recitatief; Van zuilen, sneeuw en rozen; Avondverzen; Avondverzen II; Verzamelde verzen
Leuven: uitgeverij P. -63p.
Reeks: Parnassus retroreeks nr 1
Afmetingen:17 x 11.90 (gebrocheerd)
Colofon: ‘De zachte klaarte’, een selectie van gedichten van J.L. De Belder, verscheen begin 2007 als eerste deel in de Parnassus Retroreeks – een initiatief van Dirk Christiaens waarin haast vergeten maar toch belangrijke Vlaamse dichters van de twintigste eeuw gebloemleesd worden.
Dit boek kreeg een oplage van 500 exemplaren waarvan er 200 als nieuwjaarsgeschenk 2007 aan de vrienden van Uitgeverij P werden aangeboden.
Gezet uit Bembo – Gedrukt op Rives 120g door Drukkerij Overloop, Wilsele 

 

B.  Overzicht per genre alfabetisch op titel

Poëzie

  • Avondverzen. (1974)
  • Avondverzen. 2 (1980)
  • Ballade der onzekerheden. (1949)
  • De gesloten kamer.(1939
  • De zachte klaarte: gedichten. (2007)
  • Een stil geluk dat blijft: bloemlezing uit de Verzamelde gedichten. (1992)
  • Einde augustus. (1941)
  • Epimenides’ ontwaken en andere gedichten. (1943)
  • Garderobe ; Balans. (poëzie – bibliofiele uitgave) (1981)
  • Iets is voorgoed voorbij… (1976)
  • Recitatief. (1951)
  • Stilte. (1938)
  • Ki Fong. Een Chinese suite. (1956)
  • Uit een herfst. (1944)
  • Van zuilen, sneeuw en rozen. (1964)
  • Verglaasde spiegel. (1964 of 1974)
  • Verzamelde gedichten (1938-1974). (1975)
  • Verzamelde gedichten. (1987)

Novelle

  • De vervulling. (1975)

Vertaalwerk

  • Rilke, Rainer Maria: Wij bouwen aan u . (1936)
  • Vollmer, Walter: De Broeders. Vertaald door Peter Thiry en J. L. de Belder. 1941
  • Hölderlin, Friedrich: Gedichten en fragmenten. (poëzie) (1943)
  • Wilde, Oscar: De ballade van Reading. Nederlandse vertaling van J.L. de Belder e.a (1950)
  • De wonderbare avonturen van baron von Münchhausen. Naverteld door J.L. de Belder en Karel Branders. (1943)
  • Bij de uitverkorenen: vertalingen uit het oeuvre van geliefde dichters. (bloemlezing) (1977)
  • Fragmenten / Novalis. Keuze, vertaling en nawoord. J.L. de Belder. (1978)

Essays

  • Sully Prud’homme. (1950)
  • Frank Mortelmans. (1977)
  • Albert van Dyck. (1978)
  • Jos Hendrickx. (1980)

Bloemlezingen

  • Van twintig dichters. Bloemlezing samengesteld door J.L. de Belder; Adriaan Magerman; Jo Verbrugghen. (1959)
  • Zoete, lieve, soevereine: de mooiste liefdegedichten uit de Zuidnederlandse literatuur. (1970)
  • De boom van het paradijs (1880-1980): een bloemlezing van 100 gedichten ter gelegenheid van 100 jaar Sint-Gummaruscollege Lier (1979)

 

C.    Artikels in tijdschriften & miscelania (bron: Nedweb)

Jaar

Titel

Tijdschrift/Uitgeverij
1942 Richard de Cneudt: bij zijn vijf en zestigsten verjaardag’. In: De Vl. Ag: tijdschrift van de Vlaams-Duitse Arbeidsgemeenschap,  5, nr. 4, p. 214-216.
1943 Friedrich Hölderlins tragedie (essay) en de vertaling ‘Friedrich Hölderlin, Brood en wijn. Resp. Westland 1 (1943), pp.664-677 en Westland 1 (1943), pp. 759-763.
1957 Renaat De Vos vijftig. Lier: ’t Land van Ryen. 3p.
1960 ‘Blijde hulde aan een vriend’. In: Mededelingen, p. 9-12.
1961 ‘Hulde aan Johan Daisne’. In: [ Spec. No. Van] Pan, p. 21-23.
1962 ‘Pieter Magerman zeventig’. In: Mededelingen, p. 44-47.
1962 ‘Voor de “Vijfduizend” Uitverkorenen’. In: De periscoop: Spiegel van het literair en artistiek leven, p. 5.
1964 ‘Adriaan Magerman’. In: Toortsen, p. 20-22.
1964 ‘Marcel Beerten’. In: Toortsen, p. 35-37.
1965 ‘Ere-saluut voor Pol le Roy’. In: De Periscoop: Spiegel van het literair en artistiek leven, p.2.
1968 ‘Ernest van der Hallen, de realist’. Lier: ’t Land van Ryen, p. 121-125.
1971 In Memoriam Jos Hendrickx: 13.III.1906 – 16.XI.1971. Door J.L. de Belder uitgesproken. s. l., s.n., 11p.
1972 ‘Fernand Handtpoorter: laureaat van de Prijs voor poëzie; [ met juryrapport door J. L. de Belder]’ In: Kultureel Jaarb. Oost-Vlaanderen, p. 83-96.
1973 ‘Daan Boens, dichter van het onbestemde’. In: Pan, p. 9-13.
1974 ‘Over een lange reis en een goed hart’. In: Getuigenissen. Jaarb. Felix Timmermans-genootschap, p. 122-129.
1979 Ernest van der Hallen. ‘Herinneringen aan een vader’ door J. L. de Belder. Lier: Davidsfonds, p. 22-27.
1979 Vier uit de Antwerpse polder: Franck Mortelmans, Pieter De Mets, Marten Melsen, Nicasius De Keyser. Samenstelling door Lutgart Bredael-Smekens. Tielt: Lannoo. 148p.
1980 Huldiging J. L. de Belder: Lier – 1 juni 1980. Dankwoord bezorgd door J. L. de Belder. Lier: Colibrant, p. 24-27; p. 45-54.
1981 Een portret-album van Maurice Gilliams. Voorw. Van J. L. de Belder. Beveren: Orbis en Orion. 162p.
1981 Museum Mevrouw J. Dhondt-Dhaenens, Deurle, Sint-Martens-Latem. Deurle: Stichting Mevrouw J. Dhont-Dhaenens Deurle.
1987 Over alle grenzen heen [musica] : een viertal bezinningen rond fragmenten uit het credo; voor vrouwenkoor, fluit en harp. s. n. s. l. 37p.