home | Inloggen
Aantal schrijvers: 536 | Aantal boeken:

15559

Bern Bobb

BERN Bobb

bern-bobb-0

Antwerpen, 21 augustus 1940

pseud. van Bob Louis Marie Balthazar

ik hou van poëzie, en jij ?

Andere pseudoniemen: Bob Adras,  Bob Henke.
Experimentele dichter actief op de roemruchte Antwerpse avant-gardescène van de jaren 1960

een taalpelgrim
Wil ik heten
Dat is regen op het water

                                        Uit: jaden boek jaspis

 

BIOGRAFIE

21 augustus 1940: Geboren te Antwerpen als Bob Louis Marie Balthazar.

1959 tot 1961:Studeert Germaanse talen aan de KU Leuven.

1961: Monnik tee. Woorden om zacht te verbranden (1961) is zijn debuutbundel, waarna in de jaren zestig nog vier bundels volgen.

1962: Is één van de oprichters van het experimentele tijdschrift Baal (1963-1965), één van de vele tijdschriften die in de jaren zestig ontstaan en na een paar jaar weer verdwijnen.

1965: In de jaren 1960 viert versplintering én frontvorming op het poëticale veld hoogtij. In hun studie Poëzie in Vlaanderen. Barbaar in mijn mond 1955-1965, leggen Hugo Brems en Dirk de Geest het als volgt uit:

Op kleine schaal en voor korte tijd slaagde zo’n frontvorming wel in het tijdschrift TNT, dat in 1965 ontstond uit de fusie van Baal (Bobb Bern), Stuip (Tony Rombouts) en het Nieuw Tweemaandelijks Tijdschrift (Werner Cranshoff en Jan Diels): “De grootste hinderpaal voor de ekspansie van de eigentijdse literatuur was het diasporatief egocentrisme van haar beoefenaars. Deze vergissing willen wij met TNT opblazen. Meer dan ooit is de tijd rijp (cfr. Het polemies doodsgereutel in konventionele rangen) voor het uitbouwen van een orgaan dat representatief mag worden genoemd voor de aktuele kreativiteit”. (p.67)

Die uitbouw houdt het niet lang vol; vier afleveringen, gespreid over drie jaar. De fut was er eigenlijk uit.

1966: De laatste poging om onder één programmatische noemer naar buiten te treden, is de bloemlezing van Werner Cranshoff die in 1966 bij Manteau verschijnt onder de sprekende titel Pijn en puin verdwenen. Jonge Vlaamse estetische poëzie. Heel affirmatief klinkt de openingspassus van de inleiding: “Alle jonge Vlaamse poëzie, zoals ze na 1958 geschreven werd en gepubliceerd in de avant-gardetijdschriften Het Kahier, Frontaal, Baal & Stuip, Kontrast, Nul, Het Nieuw Tweemaandelijks Tijdschrift, Yang en TNT, is estetisch.” Maar ook dit boekje kende geen grote weerklank. Het tij was aan het keren. (H. Brems en D de Geest ibidem p.67)

Na 1968 wordt haast geen werk van Bobb Bern meer gepubliceerd.

Oktober/November 1981: Alle nog ongepubliceerde gedichtencycli werden tijdens zijn hospitalisatie samen met de rest van zijn inboedel “verdeurwaarderd” of op het stort Wondel van Brasschat gestort. Door weersomstandigheden kon het AMVC  weken later enkel vaststellen dat er niets te redden viel.

In de biografische nota bij de bundel Wonde L (1997), waarin dit verlies gemeld wordt, wijst de auteur op volgende verloren gegane cycli

heiliging van de zee 1962 (die uiteindelijk toch in 2006 boven water komt)
spade en argonaut 1964
gedichten voor de heilige narciskus (1965/1966)
de goddelijke berkemeier (1966/1967)
amberend de zwijgende torens, 1968

Heeft verschillende beroepen uitgeoefend, waaronder tolk-vertaler, verkoper en scenarioschrijver.

1986: Behaalt zijn kandidatuur in de filosofie en Engelse literatuur aan de UFSIA.

1988: Levert een bijdrage aan het boek  Antwerpen: de jaren zestig 60

1997:  Zijn laatste dichtbundel, Wonde L. of de grote ontbering verschijnt in de reeks de kleren van de keizer nr 29 een uitgave van De groote Beer te Antwerpen.

2006: Bij Paradox Press verschijnt als één van hun laatste publicaties Heiliging van de zee (zich een binnenoor schrijven) In het colofon lezen we dat de tekst reeds in 1962 werd geschreven. Elk exemplaar bevat een originele kalligrafie van Marc Verstockt.

 

GERAADPLEEGDE BRONNEN

Referentie

  • Hugo Brems en Dirk de Geest, Poëzie in Vlaanderen. Barbaar in mijn mond 1955-1965, Acco, Leuven 1989

 

SMAAKMAKER

Als tee bebloemd

4
a

vertikaal in het kruis liefde
zal, als het koren groeit
tot geel brood, tot handen,
onze mond zon, maan en sterren
bloeden zoeter dan een mes

b

geblinddoekt moet je
het paleis beschrijven
met de wind die
op je huid
een teelied schrijft
van zacht leer

de dag is een wonde soms en laakt
het maanvuur der vrouwen

dikwijls zingt dan plots
een schuw woord in je
gebloemd, maar koperen vogels:

zo zal het zonderling waaien
tot een reis van niet te noemen duur

[okt. ‘59]

 

EEN TEEBLOEM WENEN

a
aangaande het aanbidden van de zon en het wieden van on-
kruid maakte men uitgebreide studies
birgit o vogels van chagall, droomdieren in leem uitgewaaid
de man de vrouw de bloem de bloem doodbevrucht als planten
in puin

jezelf wegcijferen is te gemakkelijk, durven ongelukkig droef
blij en tevreden zijn
de grote meneren van de zee zullen boten spreken en zeilen
ademen, de grote meneren eren de nog grotere meneren (hoe
kan het ook anders)
wie kon ooit rusten zelfs met een gezakte maag, als de maagd
al doodging bij de eerste zoen

b

de nevel is een minnaar
in me neergedaald
als een dadel zo diep
als een valkuil val ik
open

het licht is aan de kim
genaaid, de hand aan
de benen

alleen dit zeg ik zei ze

het klein verhaal van
de visser beeft in deze woorden

Uit: Monnik tee woorden om zacht te verbranden. Paradox Press 1961

2

de nacht overwonnen plooide de morgen als een leugen open naar het licht, naar het wit papier zonder zenuwnerven, met moeite een woord te schrijven, want alle seizoenen kenden we behalve de zomer en daarom:

A man of  nowhere, a man with a name never to come
a man who doesn’t want to hold a f.ing lie

mijn nachtelijke treinreis (vertrek 0 u 30) was een tocht zonder rust, zonder de tuinen van geluk naar een land nog verder dan het grijs in je brief nee , het was een ontwaken met orgelmuziek, de hemel vol geliefden geweven en kiezel, dekolleteedactilo, de radio, die hatelijke nieuwsberichten uitbraakte en dan vingers die de knop dichtdraaiden, toen begon Bobb deze brief die hij liever op een lotusblad had geschreven of in het zeezand, toen stond ik als een hut tussen huizen als een morgen tussen bomen amorf/

vraag: hoe was het raam voor het poetsen
antwoord: zijn er nog bomen dit jaar
vraag: hoe was het raam daarna
antwoord: de perelaar in bloei sneeuwt

Uit: Jaden boek jaspis. Antwerp 1962, Space press.

 

  1. Konversatie

Om beurten werd betaald. De drank drong de woorden
binnen die scherp gesneden als scherven vielen.
Een gesprek van uren vroeger  ging ongewild verder.
De zangeres met de mooie stem zat in Göttingen.

Vrouwen vrijen en houden van, zei hij, maar luisteren niet.

De verwaande wijsheid sneed de stilte stuk,
die ons niet toebehoorde, wel boeiend was.
Ik reageerde niet omdat ik stom ben en doof
begrip bloedde dood binnen handbereik.

Vrouwen houden van en trouwen, zei hij, maar luisteren niet.
Ze horen slechts zichzelf en vleiende woorden.

Nooit deed pijn me zo gearticuleerd zwijgen als toen,
slikken moest ik om wat ik verrast vernam.
Leren we dan nooit, ondanks langzame lidtekens ?
Onwennig met water verzonk ik in woorden van ontluistering.

Wij hebben de logika, zei hij, wij luisteren.

Uit: De wonde L  (1997)

BIBLIOGRAFIE

Woordje vooraf

De bibliografische gegevens werden onder meer nagekeken bij

  • Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience –Antwerpen.
  • Koninklijke Bibliotheek van België – Brussel / Bibliothèque Royale de Belgique – Bruxelles
  • POËZIECENTRUM vzw – Gent

Om de foto’s in de fotogalerij te vergroten klik op de foto

Chronologisch overzicht

Jaar Titel Fotogalerij Uitgeverij 1ste druk
1961 Monnik tee: woorden om zacht te verbranden. (poëzie)

Deeltitels: Een teebloem wenen klein boek met dromen; als tee bebloemd apokrief boek.
 bern-bobb-2 St.-Niklaas/Hilversum: Paradox Press. -40p.

Afmetingen: 25 x 15.80 (ingenaaid)
1961 Walkie-talkie. Notities over p.

Illustraties: Paul De Vylder
bern-bobb-1b
 bern-bobb-1 St.-Niklaas/Hilversum: Paradox Press. -8p.

Afmetingen: 21 x 15 (gelijmd)
 
1962 Jaden boek jaspis. (poëzie)

Gedrukt op bruin inpakpapier
Bern Bobb 8a
 Bern Bobb 8 Antwerp : Space Press. –[19]p.

Reeks: ruimten 1e jaarg., 1962, speciaal nummer.
Afmetingen: 13.40 x 20.90 (ingenaaid – oblong)
Colofon: parijs maart 62
dit is een speciaal nummer van “ruimten”, letterkundig tijdschrift, en kan verkregen worden bij luc wenseleers, antwerpsesteenweg 488, hoboken
gedrukt op 1.000 heksemplaren
lay-out: bobb bern
copyright by bobb bern antwerp
1963 Jonathan drinkt weer. (poëziebundel)


Bern Bobb 9b
Bern Bobb 9 Wilrijk: Bern, eigen beheer. -14p.

Afmetingen: 21.40 x 13.30 (ingenaaid)
Colofon: van deze bundel werden 30 heksemplaren gestencild, gemerkt vn 1 tot 30
Copyright by bobb bern antwerp 63“jonathan drinkt weer” bundelt 12 gedichten  (leuven 59-61), die onrechtstreeks de voorgeschiedenis vormen van:
monnik tee / paradox press 61
jaden boek jaspis / space press 62
dit is nummer
dit is een uitgave b 63/1
groenborgerlaan, 5
wilrijk-antwerpen
1965 Alchimie : een toverboek. (poëzie)

Deeltitels: Kaboutershuis voor ruimte; Viskoze van je breekbaarheid
bern-bobb-3 Antwerpen : Die Poorte. -53p.

Afmetingen: 22.60 x 15.40 (ingenaaid – licht kartonnen kaft met flappen)
Kolofon: gedrukt van de baskerville bij Die poorte in april 65 op 300 eksemplaren genummerd van 1 t/m 300 dit is nr
1968 Geharnaste kwetsbaarheid : of Hoe het woord gehangen leeft. Teksten door Bobb Bern. Brasschaat : Bobb Bern, eigen beheer. – 8p.
1988 Antwerpen : de jaren zestig 60.

Met verschillende ander auteurs:
Bern, Bob; Buyck, Jean [Buyck, Jean F.]; Houbrechts, Willem [Witse, Rudy]; Labens, Jo; Neckers, Jan; Reynebeau, Marc; Rombouts, Tony; Stallaerts, Rik; van Leemputten, R.; Witte, Els; Nauwelaerts, Mandy; Weverbergh, Julien.
 bern-bobb-7 Schoten/Antwerpen: Uitgeverij Hadewijch. -205p.

Afmetingen: 23.3 x 17.2
Omslag en lay-out: Herbert Binneweg; red. Mandy Nauwelaerts e. a.
1997 Wonde L of de grote ontbering. (poëzie)

Samen met bundel van Frederik Deflo in verzamelmap;
Bevat: bij wijze van intro, Antwerpen 1997; hitsuryoko, antwerpen 1961; deze figuur december, parijs 1962; 7 bureelberichten, parijs 1962; maanberg venus, antwerpen 1964; mandala in makramee, antwerpen 1982; als weifelende wateren in de wadi, antwerpen 1983; een manoir mijmeren, antwerpen 1984; zonder raad tenzij dageraad, antwerpen 1988.
1999: 2de druk. In opdracht van de auteur werden van deze bundel 100 bijkomende exemplaren gemaakt ter gelegenheid van een reeks lezingen over poëzie, beginnende te Stabroek, oktober 1999
bern-bobb-6b Antwerpen, De groote beer. –[41]p.

Afmetingen: 21 x 15 ( geniet boekje in kartonnen kaftje met lint samen gebonden)
Reeks: de kleren van de keizer nr 29
Colofon: Wonde L door Bobb Bern verschijnt op vijf oktober negentienhonderd zevenennegentig als negenentwintigste nummer van De Kleren van de Keizer, een serie boekjes door De groote Beer te Antwerpen uitgegeven ter gelegenheid van  een reeks literaire namiddagen op zondag. Er verschijnen drieënzestig genummerde en gesigneerde exemplaren.. Dit is nummer …
2006 Heiliging van de zee (zich een binnenoor schrijven)

Illustraties: Mark Verstockt
 bern-bobb-4 Antwerpen: Paradox Press. -[20] pag., Ill.

Afmetingen:21 x 14 (ingenaaid – met bedrukt plastic folie als omslag)
Kolofon: De tekst  “heiligen van de zee” van Bobb Bern geschreven in 1962,  verschijnt anno 2006 als één der laatste uitgaven van Paradox Press. Hij wordt uitgegeven op 60 genummerde exemplaren, waarvan  elk exemplaar een originele kalligrafie bevat van Marc Verstockt. Deze tekening dateert van de beginjaren ’60 en vormt met de tekst een hecht geheel. Dit is nummer …